Interdyscyplinarne Centrum Badań Przedklinicznych I Klinicznych

Dyrektor Centrum

prof. dr Anna Koziorowska, DSc, inż.; akoziorowska@ur.edu.pl, ORCID 0000-0003-1344-4033

Anna Koziorowska uzyskała doktorat w Instytutucie Elektrotechniki UR w 2006 roku. W 2019 roku ukończyła habilitację na Politechnice Warszawskiej. W 2023 roku otrzymała tytuł profesora z zakresu Nauk Rolniczych, specjalność Hodowla Zwierząt i Rybactwo. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się na bioelektromagnetyzmie - wpływie pól elektromagnetycznych na zwierzęta oraz wykorzystaniu modeli zwierzęcych w badaniach naukowych.

Członkowie grupy badawczej

Gabriela Betlej, Katarzyna Kozioł, Anna Koziorowska, Iwona Rzeszutek, Maria Romerowicz-Misielak

 

Badania

Działalność naukowa zespołu obejmuje:

  • Określenie wpływu pól elektromagnetycznych o bardzo niskiej częstotliwości na organizmy żywe z wykorzystaniem modeli in vitro i in vivo. W szczególności normalne i nowotworowe linie komórkowe są używane do badania wpływu pól elektromagnetycznych (EMF) na szczegóły molekularne różnych szlaków regulujących proliferację, apoptozę, stres oksydacyjny, uszkodzenia i naprawę DNA a także modyfikacje epigenetyczne. Badania obejmują również wpływ pól na kultury tkankowe z wykorzystaniem modelu dzikiego zwierzęcia (sarna). Analiza obejmuje tkanki z układów rozrodczych samczych i samiczych sarny, które to są najbardziej podatne na negatywne skutki ekspozycji na pole. Wpływ na inne badane tkanki (nadnercza, wątroba i serce) nie ujawnił żadnych istotnych zmian.
  • Działania badawcze w Centrum koncentrują się również na interdyscyplinarnych badaniach biochemii, toksykologii i biologii molekularnej, ze szczególnym uwzględnieniem mechanizmów regulujących zegar dobowy. Analizuje się wpływ gazotransmiterów, takich jak siarkowodór (H2S) i tlenek węgla (CO), na stabilność oscylacji genów zegara (Per2, nPAS2) oraz ich rolę w utrzymaniu homeostazy organizmów. Przeprowadzane są badania w dziedzinie onkochronobiologii, która bada wpływ czynników środowiskowych na funkcjonowanie komórek oraz deregulację rytmów biologicznych w procesach nowotworowych.
  • Przeprowadzono badanie nad mechanizmami regulującymi spermatogenezę i dojrzewanie plemników w najądrzach z wykorzystaniem modelu sarny. Gatunek ten wykazuje wyraźną sezonowość w spermatogenezie jąder, która może odzwierciedlać etapy wczesnego dojrzewania (początek spermatogenezy), optymalną dojrzałość płciową (najwyższa aktywność spermatogenna) i początek starzenia się (zmniejszenie aktywności spermatogennej). Zapewnia to idealny model in vivo (bez sztucznej interwencji) do badania mechanizmów wpływających na aktywność spermatogenną w różnych stanach fizjologicznych męskiej gonady. Zmiany w spermatogenezie u samców szarniaków występują w odpowiedzi na zmieniający się profil biosyntezy melatoniny i wydzielanie z szyszynki do krwi obwodowej, która jest zależna od zmiany długości dnia i nocy przez cały rok. Wykazano obecność receptorów melatoniny (MT1 i MT2) w komórkach Leydiga, komórkach Sertoliego, komórkach rozrodczych i najądrzowych komórkach nabłonkowych a także ich stymulującym wpływ na spermatogenezę i dojrzewanie plemników. Badana jest również ekspresja kluczowych enzymów biosyntetycznych melatoniny (ANAT i ASMT) w komórkach jąder i najądrzy, jako dodatkowego, pozaprzedsięwzrocznego/lokalnego źródła melatoniny, a także ekspresja markerów autofagicznych (LC3A, LC3B i ATG7) w różnych stanach fizjologicznych jąder samca sarny.

Interdyscyplinarne Centrum Badań Przedklinicznych i Klinicznych nawiązało współpracę z międzynarodowymi instytucjami badawczymi. Naukowcy koncentrują się na dwóch głównych obszarach badawczych.

  • Pierwszy z nich to interdyscyplinarna współpraca z grupą chemiczną z Uniwersytetu w Würzburgu, której celem jest opracowanie nowych małocząsteczkowych substancji terapeutycznych z potencjalnymi działaniami przeciwnowotworowymi, regeneracyjnymi i teranostycznymi.
  • Drugi, przeprowadzony we współpracy z grupą badawczą z Uniwersytetu w Bari, koncentruje się na badaniach komunikacji międzykomórkowej, która może odgrywać kluczową rolę podczas chemioterapii i rozwoju oporności na leczenie.

Centrum jest zaangażowane we współpracę badawczo-rozwojową, której celem jest identyfikacja związków o potencjalnej aktywności senolitycznej w ludzkich komórkach fibroblastów, które mogą być następnie wykorzystywane w opracowywaniu preparatów przeciwstarzeniowych. Ponadto nasz zespół współpracuje z firmą specjalizującą się w produkcji komórek macierzystych, której produkty będą oceniane pod kątem potencjalnych zastosowań w medycynie regeneracyjnej.

 

Wybrane 5 publikacji (2023-2025)

  • Betlej Gabriela Maria, Bator Ewelina, Koziorowska Anna, Koziorowski Marek, Rzeszutek Iwona, The In Vitro Enhancement of Retinal Cell Viability via m6A and m5C RNA Methylation-Mediated Changes in the Levels of Heme Oxygenase (HO-1) and DNA Damage Repair Molecules Using a 50 Hz Sinusoidal Electromagnetic Field (EMF), International Journal of Molecular Sciences, 2024: Vol. 25, iss. 24, id. art. 136026,  DOI: 10.3390/ijms252413606

  • Deręgowska Anna, Tomaszek N., Cuch P., Kozioł Katarzyna, Kaniuka O., Sabadashka M., Bandura Yu., Sybirna N, Glucotoxicity is mediated by cytoplasmic distribution of RAP1 in pancreatic β-cells, Archives of Biochemistry and Biophysics, 2024 : Vol. 755, id. art. 109982, doi:10.1016/j.abb.2024.109982

  • Wojtaszek Małgorzata, Grzesiak Małgorzata, Pawlikowska Olga, Koziorowska Anna, Koziorowski Marek, Słomczyńska Maria, Knapczyk-Stwora Katarzyna, Oxidative stress, apoptosis and proliferation in uterus of piglets fed by sow or formula after ex vivo endocrine compound exposure, Scientific Reports, 2025: Vol. 15,iss.1, id. art. 27386, DOI: 10.1038/s41598-025-09895-y

  • Rzeszutek Iwona, Nowak-Król Agnieszka, HuR-Targeted Small-Molecule Inhibitors - Beneficial Impact in Cancer Therapy, Journal of Medicinal Chemistry, 2025: Vol. 68, iss. 21, p. 22009-22032, DOI: 10.1021/acs.jmedchem.5c01487

  • Lyu Liping, Ding Bijia, Fu Jinyu, Rzeszutek Iwona, Swart Estienne C., Nowacki Mariusz, Gao Feng, Soma-derived 30- nt small RNAs are coupled with chromosome breakage and precisely target nontransposon DNA against elimination in Euplotes vannus, Science Advances, 2025: Vol. 11, iss. 41, id. art. eadx3690, DOI: 10.1126/sciadv.adx3690

 

Współpraca naukowa

  • Uniwersytet w Würzburgu, Instytut Zrównoważonej Chemii i Kataliz z borem - ICB, Niemcy

  • Uniwersytet w Bari, Włochy

  • Lwowski Narodowy Uniwersytet Medycyny Weterynaryjnej i Biotechnologii, Wydział Biotechnologii, Ukraina

  • Uniwersytet Jagielloński, Wydział Biologii, Polska

  • Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, Wydział Bioinżynierii Zwierząt, Olsztyn

  • Gdański Uniwersytet Medyczny, Wydział Lekarski

  • Podkarpackie Centrum Innowacji, Polska