Warunki przekazania zwłok w ramach Programu Świadomej Donacji Zwłok

Załącznik do Zarządzenia Rektora nr 84/2026 z dnia 05.05.2026 r.

PROGRAM ŚWIADOMEJ DONACJI ZWŁOK

§ 1.

Celem „Programu świadomej donacji zwłok” jest pozyskiwanie świadomych ofiarodawców swojego ciała po śmierci do realizacji badań naukowych oraz zadań dydaktycznych wynikających z programów nauczania prowadzonych w Katedrze Anatomii Prawidłowej i Klinicznej, Wydział Medyczny Collegium Medicum Uniwersytetu Rzeszowskiego.

§ 2.

  1. Niniejszy Program reguluje zasady przyjmowania zwłok ludzkich przez Uniwersytet Rzeszowski do celów dydaktycznych i naukowych na podstawie:

      1.) pisemnego oświadczenia osoby, która za życia wyraziła wolę przekazania swoich zwłok Uniwersytetowi, zwanego dalej „Aktem przekazania zwłok”;

      2.) decyzji właściwego organu administracji publicznej o przekazaniu zwłok niepochowanych do celów naukowych, wydanej zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

2. W rozumieniu Programu świadomej donacji zwłok następujące określenia oznaczają:

1)  Program – Program świadomej donacji zwłok;

2)  Uniwersytet – Uniwersytet Rzeszowski;

3)  Donator – osoba fizyczna, która za życia przystąpiła do Programu na warunkach w nim określonych i pragnie przekazać swoje zwłoki Uczelni;

4)  Katedra - Katedra Anatomii Prawidłowej i Klinicznej, Wydział Medyczny Collegium Medicum Uniwersytetu Rzeszowskiego.

§ 3.

Program został przygotowany w szczególności na podstawie następujących przepisów prawa:

1)      Ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1590 tj.);

2)      Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1781; z 2026 r. poz. 252)

3)      Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1749 z późn. zm.).

4)      Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej

5)      Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu postępowania ze zwłokami osób pozbawionych wolności w zakładach karnych            i aresztach śledczych (Dz. U. 2010, Nr 123, poz. 839);

6)      Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 22 stycznia 2015 r. w sprawie postępowania ze zwłokami cudzoziemców umieszczonych w strzeżonym                     ośrodku lub przebywających w ośrodku dla cudzoziemców (Dz. U. poz. 179);

7)      Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 lipca 2009 r. w sprawie trybu i warunków przekazywania zwłok do celów naukowych (Dz. U. 2009 nr 129 poz. 1067).;

§ 4.

1.    Na mocy powołanych w § 3 Programu przepisów, zwłoki ludzkie podlegają szczególnej ochronie. Jest ona związana z szacunkiem dla zmarłych oraz przekonaniem         o potrzebie umożliwienia osobie zmarłej godnego pochówku.

2.    Oprócz prawa do pochowania osoby zmarłej, przepisy prawa przewidują także możliwość przekazania zwłok uczelni medycznej albo innej uczelni prowadzącej                 działalność dydaktyczną i naukową  w dziedzinie nauk medycznych.

3.    Zwłoki niepochowane przez uprawnione podmioty mogą być przekazane do celów naukowych uczelni medycznej lub innej uczelni prowadzącej działalność                       dydaktyczną i naukową w dziedzinie nauk medycznych.                                       
       Do przekazania zwłok  może dojść na podstawie pisemnego oświadczenia osoby, która pragnie przekazać swoje zwłoki uczelni lub w przypadku gdy właściwy                    starosta wyda pozytywną decyzję w sprawie przekazania zwłok do celów naukowych.

4.    Warunkiem przyjęcia zwłok przez Uniwersytet jest przekazanie dokumentów wymaganych przepisami prawa, w szczególności karty zgonu zawierającej adnotację              urzędu stanu cywilnego o zarejestrowaniu zgonu, a w przypadkach przewidzianych przepisami prawa również zezwolenia właściwego prokuratora.

5.    Przekazanie zwłok do celów naukowych wymaga uprzedniego stwierdzenia śmierci i jej przyczyn w karcie zgonu, zawierającej adnotację urzędu stanu cywilnego               o zarejestrowaniu zgonu.

6.    Jeśli zachodzi uzasadnione podejrzenie, że przyczyną śmierci było przestępstwo, do pochowania zwłok, oprócz karty zgonu, wymagane jest zezwolenie prokuratora.

§ 5.

3. Donatorami mogą być osoby pełnoletnie, które poosiadają pełną zdolność do czynności prawnych, które za życia przystąpiły do niniejszego Programu podpisując         Akt przekazania zwłok – z podpisem notarialnie poświadczonym   (Repertorium A).  Akt przekazania zwłok stanowi Załącznik nr 1 do niniejszego Zarządzenia.

4. Donator może ubiegać się o zwrot kosztu notarialnego poświadczenia podpisu pod Aktem przekazania zwłok, dokonanego zgodnie z przepisami rozporządzenia    Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych  stawek taksy notarialnej. Warunkiem zwrotu jest przedłożenie prawidłowo wystawionej faktury na Uniwersytet Rzeszowski. Warunkiem uzyskania zwrotu kosztu poniesionego za dokonanie czynności poświadczenia notarialnego jestprzedłożenie faktury wystawionej na:

Nabywca: Uniwersytet Rzeszowski Al. Tadeusza Rejtana 16C, 35-959 Rzeszów.

5. Akt przekazania zwłok, o którym mowa w § 5 ust. 3 Programu, Donator przedkłada w Katedrze Anatomii Prawidłowej i Klinicznej, Wydziału Medycznego  Collegium      Medicum, adres: ul. Leszka Czarnego  4, 35-615 Rzeszów.

6. Donatorzy w ramach Programu pozostają anonimowi dla osób trzecich, o ile nie wyrazili woli ujawnienia swoich danych osobowych w Akcie przekazania zwłok.

7. Imiona i nazwiska Donatorów Katedry pragnących ujawnienia swoich danych osobowych zostaną umieszczone na Tablicy pamiątkowej Katedry Anatomii Prawidłowej i Klinicznej w budynku Uniwersytetu Rzeszowskiego przy ul. Leszka  Czarnego 4, oraz na monumencie przy grobowcu Donatorów, na Cmentarzu Komunalnym w Rzeszowie.

§ 6.

1. Osoby wskazane w Akcie przekazania zwłok powinny niezwłocznie zawiadomić Uniwersytet o śmierci Donatora.

2. Przekazanie zwłok Uniwersytetowi może także nastąpić na podstawie decyzji właściwego starosty, o której mowa w § 4 ust. 3 Programu.

3. Zwłoki ofiarowane na podstawie Aktu przekazania zwłok zostaną przetransportowane do Katedry z zastrzeżeniem § 6 ust. 6 Programu

4. Transport zwłok organizuje Katedra.

5. Zwłoki przekazane Uniwersytetowi będą przechowywane w Katedrze.

6. Uniwersytet zastrzega sobie prawo odstąpienia od przejęcia zwłok, w szczególności w przypadku:

    a) zgonu za granicą;

    b) zaawansowanego rozkładu ciała;

    c) zmarłego, którego stan, rozpoznane zakażenie lub okoliczności zgonu stwarzają podwyższone ryzyko sanitarno-epidemiologiczne albo uniemożliwiają bezpieczne          wykorzystanie zwłok do celów dydaktycznych lub naukowych

   d) zmarłego w wyniku uogólnionej choroby nowotworowej (powikłania w wyniku chemio- i radioterapii);

   e) braku warunków do odpowiedniego przechowania zwłok przez Uniwersytet.

   f) braku wymaganych dokumentów;

   g) innych przeszkód prawnych, sanitarnych, technicznych lub organizacyjnych uniemożliwiających przyjęcie zwłok

7. W przypadku zgłoszenia przez osoby bliskie sprzeciwu lub podjęcia działań uniemożliwiających realizację woli Donatora, Uniwersytet może   dochodzić zwrotu          uzasadnionych i udokumentowanych kosztów poniesionych do chwili  skutecznego powiadomienia Uniwersytetu   o okolicznościach uniemożliwiających przyjęcie zwłok.

8. Powiadomienie, o którym mowa w § 6 ust. 7 Programu dla swej skuteczności wymaga formy pisemnej i winno nastąpić niezwłocznie.

§ 7

  1. Donator może w każdym czasie odwołać oświadczenie o przekazaniu zwłok Uniwersytetowi.

  2.Odwołanie wymaga formy pisemnej i powinno zostać doręczone Katedrze.

  3.Uniwersytet nie ponosi odpowiedzialności za brak realizacji woli Donatora, jeżeli odwołanie, brak wymaganych dokumentów, stan zwłok, okoliczności zgonu albo            względy sanitarne, prawne lub organizacyjne uniemożliwią przyjęcie zwłok.

§8.

1. Przewidywany okres realizacji badań naukowych oraz zadań dydaktycznych, o których mowa w §1 wynosi od 3 do 5 lat, licząc od dnia przekazaniazwłok Donatora do        Katedry Anatomii Prawidłowej i Klinicznej

5. Pochówek może nastąpić w grobie rodzinnym Donatora, położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej o ile taka jest wola Donatora i Uniwersytet uzyska zgodę dysponenta grobu.

6. W przypadku, gdy Donator nie wskazał sposobu przeprowadzenia pochówku, pochówek jest przeprowadzany w sposób zwyczajowo przyjęty.