Instytut Polonistyki i Dziennikarstwa jest samodzielną jednostką badawczo-dydaktyczną Kolegium Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Rzeszowskiego, a w jego skład wchodzi 9 zakładów prowadzących działalność naukową w dyscyplinie literaturoznawstwa i językoznawstwa. Instytut zatrudnia obecnie 4 profesorów tytularnych, 26 profesorów uczelni, 12 doktorów i 1 magistra. Posiada solidną i dobrze wyposażoną bazę dydaktyczną i biblioteczną, prowadzi studia licencjackie i magisterskie na kierunkach: filologia polska oraz dziennikarstwo i komunikacja społeczna, a także studia licencjackie na kierunku: polonistyka stosowana. Ich absolwenci mają możliwość odbywania studiów doktoranckich w zakresie literaturoznawstwa i językoznawstwa w Szkole Doktorskiej UR. Częścią oferty dydaktycznej są studia podyplomowe z logopedii, neurologopedii oraz nauczania języka polskiego jako obcego. Instytut prowadzi również egzaminy certyfikatowe z języka polskiego jako obcego na poziomach: A1, A2, B1, B2, C1 i C2 - dla grupy dostosowanej do potrzeb osób dorosłych oraz na poziomach A1, A2, B1, B2 - dla grupy dostosowanej do potrzeb dzieci i młodzieży.

          Początki Instytutu sięgają działalności Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Rzeszowie, utworzonej w 1965 roku. Powstała rok później Katedra Literatury i Języka Polskiego przekształcona została w roku 1981 w Instytut Filologii Polskiej. W tej formie organizacyjnej Instytut stał się w roku 2001 jednostką Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Rzeszowskiego. Wydział Filologiczny UR funkcjonował do 30 września 2019 roku, posiadał prawa doktoryzowania i habilitowania w zakresie literaturoznawstwa i językoznawstwa, a w ostatniej ocenie naukowej uzyskał kategorię A. Uprawnienia te przejęło obecnie Kolegium Nauk Humanistycznych. W ostatnich latach nastąpiło znaczne poszerzenie oferty dydaktycznej dla studentów, w związku z czym dotychczasowy Instytut Filologii Polskiej zmienił się od 1 czerwca 2018 roku w Instytut Polonistyki i Dziennikarstwa.

          W strukturze Instytutu Polonistyki i Dziennikarstwa funkcjonuje obecnie dziewięć zakładów: Zakład Literatury Staropolskiej i Polskiego Oświecenia, Zakład Literatury i Kultury XIX Wieku oraz Badań Mitoznawczych, Zakład Literatury Polskiej XX i XXI Wieku, Zakład Teorii i Antropologii Literatury, Zakład Kultury Mediów, Zakład Badań nad Literaturą i Edukacją Polonistyczną, Zakład Lingwistyki Kulturowej i Komunikacji Społecznej, Zakład Pragmatyki Komunikacyjnej i Zakład Onomastyki.

          Instytut Polonistyki i Dziennikarstwa intensywnie rozwija współpracę krajową i międzynarodową, pracownicy wyjeżdżają na pobyty stażowe do wielu uniwersytetów polskich i europejskich, a u nas z kolei pojawiają się w ramach staży zagraniczni poloniści, slawiści i medioznawcy. Studenci korzystają z programów MOST i ERASMUS+, rozwijają swoje zainteresowania w wielu kołach naukowych, publikują swoje prace i występują na konferencjach naukowych. Dzięki współpracy Instytutu z wieloma ogólnopolskimi i samorządowymi instytucjami oświatowymi, kulturalnymi, artystycznymi, regionalną telewizją, radiem, prasą i mediami cyfrowymi nasi absolwenci mają możliwość zdobycia wartościowej praktyki zawodowej, a także podjęcia w nich pracy.

           W ostatnich latach Instytut Polonistyki i Dziennikarstwa przeżywa dynamiczny rozwój, na który składa się awans naukowy kadry, kontakty badawcze z wieloma ośrodkami w Polsce, Europie, Brazylii, USA i Kanadzie, wysoko oceniane badania i publikacje, a także aktywność kulturalna, artystyczna i naukowa studentów.

     Siedziba Instytutu Polonistyki i Dziennikarstwa mieści się w kampusie Rejtana w budynku A1 Kolegium Nauk Humanistycznych, nieopodal Biblioteki Uniwersytetu Rzeszowskiego, siedziby oddziału Telewizji Polskiej i malowniczej rzeki Wisłok, skąd bardzo blisko do historycznego centrum Rzeszowa.