Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Jednostki samorządu terytorialnego w sieciach współzależności, współpracy i konkurencji”

Zakład Administracji Publicznej i Polityki Społecznej
Instytut Nauk o Polityce i Bezpieczeństwie
Wydział Nauk Społecznych
Uniwersytet Rzeszowski

zapraszają do wzięcia udziału

w Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej

Jednostki samorządu terytorialnego w sieciach
współzależności, współpracy i konkurencji

Rzeszów, 23-24 kwietnia 2026 r.

Wspólna realizacja zadań publicznych podejmowana przez jednostki samorządu terytorialnego to już długoletnia tradycja. Jednak coraz częściej to nie lepsza jakość usług i korzyści skali skłaniają samorządy do współdziałania. Sytuacje kryzysowe, powstałe w związku z pandemią Covid-19 oraz wojną w Ukrainie, okazały się nowym doświadczeniem dla państw i jednostek sub-państwowych. Te ostatnie, działając samodzielnie, czasami ze wsparciem, czasami bez wsparcia władz państwowych, nie zawsze sobie w takich sytuacjach radzą. Zresztą nie tylko sytuacje kryzysowe stanowią okoliczność skłaniającą administracje lokalne i regionalne do współdziałania. Są to również procesy urbanizacji, sub-urbanizacji, depopulacji, zmiany demograficzne, zmiany klimatyczne, presja fiskalna, transformacja cyfrowa, ale również bariery rozwoju, takie jak granice przestrzenne jednostek administracyjnych, wyznaczające zarazem obszar możliwego działania władz lokalnych.

Odpowiedzią na te wyzwania mogą być reformy podziału administracyjnego zmierzające do łączenia jednostek samorządowych w nadziei na podniesienie efektywności zarządzania usługami publicznymi. Wobec braku reform podejmowanych przez władze centralne, gminy decydują się na łączenie, ale również powiększanie terytorium kosztem sąsiednich gmin. Idą również utartą ścieżką współpracy, która stanowi alternatywę wobec formalnych zmian granic, oferując bardziej elastyczny i mniej kontrowersyjny sposób reagowania na wyzwania o charakterze ponadlokalnym.

Jednocześnie współpraca nie jest wolna od napięć. Różnice interesów, asymetria potencjałów czy odmienne strategie rozwoju sprawiają, że współdziałanie samorządów bywa także wyzwaniem. W relacjach między sąsiadującymi jednostkami ujawniają się zarówno tendencje integracyjne, jak i animozje, nie tylko tam, gdzie zmieniają się granice administracyjne kosztem sąsiadów, ale także w związku z koniecznością wspólnego planowania przestrzennego, podziału kosztów i korzyści, reprezentacji interesów czy zarządzania infrastrukturą publiczną.

Celem konferencji jest stworzenie przestrzeni do wymiany doświadczeń, prezentacji wyników badań oraz dyskusji nad praktycznymi rozwiązaniami dotyczącymi współdziałania jednostek samorządu terytorialnego. Organizatorzy zapraszają do udziału zarówno przedstawicieli środowiska naukowego, jak i praktyków samorządowych oraz reprezentantów instytucji publicznych i organizacji zaangażowanych w działania wykraczające poza granice pojedynczych jednostek administracyjnych.

Konferencja ma charakter interdyscyplinarny i stanowi okazję do wspólnej refleksji nad tym, jak budować skuteczne, trwałe i partnerskie relacje między samorządami w zmieniających się warunkach społeczno-gospodarczych.