Krajobraz Podkarpacia przez stulecia współtworzony był przez społeczność żydowską, która stanowiła integralną część życia miast i miasteczek regionu. Obecność Żydów widoczna była w strukturze urbanistycznej, w handlu i rzemiośle, w architekturze synagog, domów modlitwy i cmentarzy. Współistnienie kultur, religii i tradycji kształtowało tożsamość pogranicza, pozostawiając trwały ślad w przestrzeni i pamięci.

Szczególnym przykładem tej wielowiekowej obecności są Przemyśl i Rybotycze, gdzie społeczność żydowska przez pokolenia współtworzyła lokalne wspólnoty oraz przestrzeń społeczną i gospodarczą. II wojna światowa i niemiecka polityka eksterminacji doprowadziły do całkowitego zerwania tej ciągłości. Zagłada oznaczała nie tylko śmierć ludzi, lecz także zniszczenie świata relacji, pamięci i materialnych śladów istnienia.

Dziś cmentarz żydowski w Przemyślu oraz cmentarzysko w Rybotyczach należą do nielicznych zachowanych znaków tej historii. Macewy, fragmenty nagrobków i zatarte inskrypcje opowiadają o obecności przerwanej w sposób gwałtowny i ostateczny. Ich stan jest świadectwem zarówno wojennych zniszczeń, jak i powojennego zaniku pamięci.

Prezentowane fotografie nie są jedynie dokumentacją miejsc. Stanowią próbę uważnego spojrzenia na krajobraz po nieobecnych — przestrzeń, w której przeszłość i teraźniejszość przenikają się w ciszy. Wystawa zaprasza do refleksji nad znaczeniem pamięci oraz nad odpowiedzialnością, jaką współcześnie ponosimy za jej podtrzymywanie.