Muzeum Uniwersytetu Rzeszowskiego w 2026 roku otrzymało dofinansowanie na realizację projektu pn. „Fortalicjum w Iwoniczu – relikty dawnych obwarowań obronnych – badania nieinwazyjne”, dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Pierwszy etap zadania, realizowany od 1 maja 2026 r., do końca sierpnia 2026 r. obejmował kwerendę archiwalną, której celem było zebranie, analiza i weryfikacja źródeł historycznych oraz dokumentacji dotyczącej domniemanego fortalicjum zlokalizowanego na terenie obecnego parku pałacowego w Iwoniczu. Kwerendę przeprowadziła dr hab. Grażyna Stojak, prof. UR, historyk sztuki.

W ramach prac wykorzystano materiały zgromadzone w Archiwum Państwowym w Przemyślu, dokumentację archiwalną Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków z siedzibą w Przemyślu, a także publikacje poświęcone fortalicjom i dawnym założeniom obronnym. Analizie poddano również wcześniejsze opracowania dotyczące zespołu pałacowo-parkowego w Iwoniczu oraz historii jego właścicieli – rodziny Załuskich.

Zgromadzone materiały stanowią istotną podstawę do dalszego rozpoznania historii i układu przestrzennego domniemanego fortalicjum, a także do interpretacji wyników nieinwazyjnych badań archeologicznych realizowanych w ramach kolejnego etapu projektu.

Zakończenie kwerendy archiwalnej stanowi ważny krok w poznawaniu przeszłości Iwonicza i rozpoznaniu reliktów dawnych umocnień obronnych. Zebrana dokumentacja będzie również pomocna w przygotowaniu materiałów niezbędnych do rozważenia objęcia ewentualnych reliktów fortalicjum ochroną konserwatorską poprzez wpis do rejestru zabytków archeologicznych.