Wakacje to czas odpoczynku, ale także okres, w którym warto szczególnie zadbać o zdrowie i bezpieczeństwo. Przed wyjazdem dobrze sprawdzić
lokalizację najbliższego szpitala oraz punktu nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, a osoby przewlekle chore powinny zabrać odpowiedni 
zapas leków i najważniejszą dokumentację medyczną. Podróżując po Polsce, można korzystać z pomocy każdej poradni POZ, a w sytuacjach zagrożenia 
życia należy dzwonić pod numer 112 lub zgłosić się do SOR. Wyjeżdżając za granicę, warto również pamiętać o karcie EKUZ 
oraz wcześniejszym przygotowaniu się do podróży.

Latem szczególną uwagę warto zwrócić na ochronę przed słońcem. Odpowiednie nawodnienie, nakrycie głowy, unikanie nadmiernej ekspozycji na
promieniowanie UV oraz stosowanie preparatów ochronnych pomagają ograniczyć ryzyko poważnych problemów zdrowotnych. Nadmierne nasłonecznienie 
zwiększa ryzyko nowotworów skóry, w tym czerniaka, a długotrwałe przebywanie w wysokiej temperaturze może prowadzić do udaru cieplnego, 
który stanowi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia. Szczególną ostrożność powinny zachować dzieci,seniorzy oraz osoby z chorobami przewlekłymi.

·         Przed wyjazdem na wakacje sprawdź, gdzie znajduje się najbliższy szpital i nocna oraz świąteczna opieka zdrowotna, a w razie zagrożenia życia dzwoń pod numer 112.

·         Jeśli podróżujesz za granicę, zabierz kartę EKUZ oraz odpowiedni zapas leków i podstawową dokumentację medyczną.

·         Chroń się przed skutkami upałów i promieniowania UV, a podczas wypoczynku z dziećmi zwracaj szczególną uwagę na bezpieczeństwo nad wodą, na drogach i podczas aktywności rekreacyjnych.

Wakacje zbliżają się dużymi krokami. Niektórzy spędzą je w domu lub w niedalekiej od niego odległości, dla innych oznaczają wyjazdy i dalekie podróże. Bez względu na to, gdzie poprowadzą nas nasze wakacyjne plany i bez względu na to czy będziemy je spędzać blisko domu czy wybierzemy się w dalszą podróż nie zapomnijmy o kilku sprawach, aby odpoczynek stał się przyjemnością a nie problemem – mówi Rafał Śliż, rzecznik prasowy Podkarpackiego NFZ.

Gdy wybieramy się w miejsca nasłonecznione, pamiętajmy o odpowiednim nawodnieniu, okryciu i ochronie przed promieniowaniem UV. Wg danych Krajowego Rejestru Nowotworów w Polsce co roku odnotowuje się około 50 tys. przypadków nowych zachorowań na nowotwory skóry, w tym 3 tys. zachorowań na czerniaki. Czerniak stanowi tylko 6% wszystkich nowotworów skóry, ale aż 80% chorych na czerniaki umiera z tego powodu. Ponadto liczba zachorowań na czerniaka w Polsce podwaja się co 10 lat.

Gorące lato to czas, kiedy słońce kusi nas wyjątkowo mocno – podczas spacerów, weekendowych wyjazdów czy odpoczynku na plaży. Choć promienie UV poprawiają nastrój i wspierają produkcję witaminy D, ich nadmiar niesie ze sobą realne zagrożenie. Pamiętajmy, że oparzenia słoneczne to nie tylko chwilowy dyskomfort, ale poważny sygnał od naszej skóry, który może mieć długofalowe skutki dla zdrowia. O tym jak korzystać z uroków lata mądrze i bez ryzyka, przeczytacie w poradniku NFZ.

Liczba udarów cieplnych nie jest duża, ale każdy z nich może stanowić poważne konsekwencja dla naszego zdrowia. Ich liczba bardzo rośnie wraz z okresem letnich upałów.

Gdy naszemu zdrowiu nic poważnego nie dolega, zawsze warto sprawdzić gdzie znajduje się najbliższy szpital oraz punkt nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Warto też mieć podstawową wiedzę na temat udzielania pierwszej pomocy i pamiętać, że u osoby, u której ustało krążenie i która przestała oddychać mamy tylko 4 minuty na uratowanie jej mózgu przed nieodwracalnymi zmianami. Czekanie nie daje żadnych szans, a nasze działanie często może uratować czyjeś życie! Pamiętajmy, że ratowanie ludzi to nie przywilej odpowiednich służb, lecz obowiązek każdego z nas.

Gdy potrzebna jest pomoc ratowników medycznych, pamiętajmy o podstawowym numerze alarmowym 112 obowiązującym niemal na całym świecie. Dyspozytor nie tylko zdecyduje o wysłaniu ambulansu, lecz może również pomóc pokierować naszymi działaniami. Starajmy się zwięźle odpowiedzieć na trzy pytania:

·         CO! Co się stało (np. wypadek drogowy, ilość poszkodowanych, ich stan).

·         GDZIE! (adres, nr drogi, charakterystyczne punkty).

·         KTO! Kto zgłasza wezwanie pomocy - numer telefonu i dane osobowe.

Pamiętajmy też, że to dyspozytor zawsze odkłada słuchawkę pierwszy.

Gdy nasze schorzenie jest przewlekłe i wiąże się ze stałym przyjmowaniem leków lub wyrobów medycznych, weźmy ich odpowiedni zapas oraz listę wszystkich przyjmowanych i wyniki ostatnich badań. Niektóre leki są przepisywane na receptę tylko w sytuacji, gdy nasz jednostka chorobowa jest ściśle określona lub gdy posiadamy odpowiednie zaświadczenie od lekarza specjalisty. W sytuacji potrzeby zażycia leku i braku takiej informacji, możemy otrzymać receptę z pełną odpłatnością. Warto rozważyć instalację aplikacji mojeIKP, gdzie lekarz może podejrzeć historię naszego leczenia.

Gdy nasze schorzenie jest nietypowe i jednocześnie przypuszczamy, że będziemy potrzebować pomocy medycznej, zabierzmy ze sobą najważniejsze części dokumentacji medycznej. Znając nasze schorzenie, szybciej uzyskamy konieczną poradę lekarską.

Gdy nasze wakacje odbywają się w Polsce, miejmy na uwadze, że gdy konieczne będzie skorzystanie z pomocy lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (a nasz lekarz pozostał daleko), każda inna poradnia POZ może udzielić nam niezbędnych świadczeń.

Poza standardowymi godzinami pracy, czyli od poniedziałku do piątku w godzinach od 18.00 do 8.00 następnego dnia oraz całodobowo w soboty, niedziele i inne dni ustawowo wolne od pracy, pomoc uzyskamy w placówkach nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej.

Jeśli zaś schorzenie będzie na tyle nagłe i poważne, że może zagrozić naszemu życiu powinniśmy udać się na Izbę Przyjęć lub Szpitalny Oddział Ratunkowy. W żadnym z tych miejsc nie obowiązuje rejonizacja.

Aby potwierdzić nasze prawo do bezpłatnych świadczeń, nie zapomnijmy zabrać dowodu tożsamości z numerem PESEL. Adresy wszystkich placówek są dostępne na stronach internetowych poszczególnych Oddziałów Wojewódzkich NFZ lub na bezpłatnej i czynnej całą dobę Telefonicznej Informacji Pacjenta pod numerem 800 190 590.

Gdy wybieramy się do innego kraju Unii Europejskiej lub kraju EFTA (Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu) warto zadbać o zabranie aktualnej karty EKUZ, która potwierdza nasze prawo do świadczeń na terenie Austrii, Belgii, Holandii, Chorwacji, Cypru, Czech, Danii, Estonii, Finlandii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Irlandii, Islandii, Liechtensteinu, Litwy, Luksemburga, Łotwy, Malty, Niemiec, Norwegii, Portugalii, Rumunii, Słowacji, Słowenii, Szwajcarii, Szwecji, Węgier i Włoch oraz Wielkiej Brytanii.

Karta jest wydawana bezpłatnie w każdym Oddziale Wojewódzkim NFZ oraz w ich delegaturach i punktach terenowych. W tym przypadku również nie obowiązuje rejonizacja i jeśli NFZ potwierdza nasze prawo do świadczeń, kartę możemy odebrać w każdym punkcie w kraju. Na terenie naszego województwa, można ją otrzymać w Rzeszowie oraz Dębicy, Jarosławiu, Krośnie, Mielcu, Przemyślu, Sanoku i Stalowej Woli. Warto wyrobić ją wcześniej, nie zostawiając na ostatni moment, mając na uwadze, że ważność EKUZ to aż 3 lata dla osób zatrudnionych na umowę o pracę oraz prowadzących rolniczą i pozarolniczą działalność gospodarczą oraz 20 lat dla emerytów. Pamiętajmy, że warto również wcześniej zapoznać się z lokalnymi zasadami współpłacenia oraz faktem niektórych płatnych świadczeń za granicą.

Gdy wybieramy się nad wodę lub w góry, pamiętajmy o numerze alarmowym do Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (WOPR) 601 100 100 i Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (GOPR) 601 100 300 oraz wcześniejszym sprawdzeniu prognozy pogody. Możemy też zainstalować na swoim telefonie bezpłatną aplikację „Ratunek” polecaną przez GOPR.

Gdy wybieramy się do krajów tropikalnych, warto poza bezpłatnymi szczepieniami obowiązkowymi, rozważyć skorzystanie ze szczepień zalecanych przez Główny Inspektorat Sanitarny. W zależności od ryzyka związanego z charakterem podróży należą do nich głównie szczepienia przeciw durowi brzusznemu, zakażeniom meningokokowym, cholerze, wściekliźnie oraz kleszczowemu zapaleniu mózg. Nadal możliwe są szczepienia przeciw COVID-19. Więcej informacji o szczepieniach dla podróżnych i medycynie tropikalnej, znajdziecie na stronie Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Rzeszowie.

Gdy nasza podróż odbywa się samochodem lub jest pieszą wędrówką, zadbajmy o zabranie apteczki pierwszej pomocy z podstawowym wyposażeniem.

Gdy potrzebujemy pilnej pomocy na autostradzie, możemy skorzystać z telefonów SOS, które rozmieszczone są wzdłuż autostrady co kilka km.

Gdy wybieramy się na wakacje z dziećmi, miejmy na uwadze, że wg corocznych danych przedstawianych przez Policję najczęstsze zagrożenia dotyczące naszych pociech związane są z wypadkami komunikacyjnymi w tym dotyczącymi hulajnóg, wypadkami nad wodą i utonięciami oraz zatruciami pokarmowymi, np. różnymi chemikaliami, grzybami, ale i nieświeżym jedzeniem. Warto rozważyć opaskę na rękę z numerem telefonu rodziców, gdy dziecko się zgubi w tłumie.