Relacja z konferencji inaugurującej na Podkarpaciu

Program Ministerstwa Sprawiedliwości

„Świadomy Senior – Bezpieczny Senior”

W czwartek 10 lipca 2026 r. sala kolumnowa Urzędu Wojewódzkiego wypełniła się szczelnie delegacjami 24 podkarpackich UTW, w wśród nich była też nasza 15-osobowa reprezentacja UTW-UR. Zebranych powitała Wojewoda Podkarpacka Teresa Kubas-Hull. Podkreśliła, że jest to 14 program skierowany do seniorów, na które przewidziano 612 mln zł. Następnie głos zabrał Minister Sprawiedliwości Waldemar Żurek. Nawiązał do swoich korzeni – pochodzi z Małopolski i na Podkarpaciu był już 40 lat temu. Przedstawił cel Programu Ministerstwa i chciałby, by obecni – najaktywniejsi seniorzy, byli ambasadorami Programu i dotarli z misją bycia bezpiecznym do tych mniej aktywnych seniorów, pomocne będą i konferencje organizowane w każdym powiecie czy nawet gminie oraz przygotowane książeczki – poradniki, co warto wiedzieć, by być bezpiecznym i magnesy z numerami służb wspierających bezpieczeństwo, które otrzymali wszyscy uczestnicy konferencji. Pełnomocnik Rządu ds. Polityki Senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz zaapelowała, by każdy senior zastrzegł swój numer PESEL, co uniemożliwi np. wyłudzanie kredytów oszustom oraz by w rodzinach ustalić hasło bezpieczeństwa używane we wzajemnych kontaktach do bezpiecznej identyfikacji przez telefon (IA oszusta będzie je ignorowało). Poseł Paweł Kowal promował hasło: „Nie zawiedzie się ten, kto postawi na bezpieczeństwo i kształcenie”, stąd widzi ogromna rolę uniwersytetów trzeciego wieku w kształtowaniu świadomości seniorów.

Pierwsza z zaplanowanych prelekcji poświęcona była tematowi „Zabezpieczenie na przyszłość”. Przedstawiciel Izby Notarialnej jasno, klarownie i syntetycznie omówił zasady: dziedziczenia, dziedziczenie ustawowe, rodzaje testamentów, przyjęcie lub odrzucenie testamentu, zachowek, darowizny, umowy o dożywocie, dożywotnie renty. Zawsze dobrze skonsultować swoje stanowisko z profesjonalną opinią czy pomocą (często pro bono) notariusza czy prawnika.

Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji omówił „Metodę na wnuczka i inne zagrożenia, czyli najpopularniejsze przestępstwa przeciwko mieniu” ilustrowane króciutkimi filmikami.

O przemocy i zaniechaniu pomocy wobec osób starszych mówiła przedstawicielka Sądu Rejonowego z Przeworska. Seniorzy wstydzą się mówić o dotykających ich ze strony najbliższej rodziny, dziejących się w czterech ścianach domu zaniechaniach – braku pomocy w codziennym funkcjonowaniu, żywieniu, utrzymaniu higieny, zażywaniu leków, dostępu do lekarza, deprecjonowaniu świadomości i sprawności osób starszych, co prowadzi do przemocy psychicznej, ekonomicznej czy nawet fizycznej. Seniorzy bywają zastraszeni, pozbawieni godności, lękają się mówić o swojej krzywdzie. O jakości państwa świadczy wrażliwość społeczeństwa i troska o sąsiadów, ich bezpieczeństwo, wsłuchanie i wysłuchanie. I o tę empatię wobec osób starszych zaapelowała.

Kolejna prelegentka przedstawiła „Prawa konsumenta” – jak być świadomym konsumentem i co nam przysługuje. Kupować należy ostrożnie, bez presji, nie od postronnych handlarzy, skonsultować zakup z rodziną, można odstąpić od umowy, reklamować wadliwy towar.

Współcześnie wiele zagrożeń wynika z bycia on-line. O tym, jak być bezpiecznym w Internecie, mówiła przedstawicielka NASK (Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa) – państwowego instytutu badawczego nadzorowanego przez Ministerstwo Cyfryzacji. Prowadzi ona zespół CERT Polska, który odpowiada za monitorowanie zagrożeń, reagowanie na incydenty i ostrzeganie przed cyberatakami. Obecnie hakerzy rzadziej włamują się na nasze konta, częściej się logują – kradną nasze dane, np. przez sms-y lub maile z fałszywymi linkami. Nie otwierajmy nieznanych linków, sprawdzajmy adresy nawet znanych nam instytucji, czy są autentyczne – logujemy się tylko na znane sprawdzone adresy a nie przysłane. Nasze hasła powinny być długie, skomplikowane, logowanie dwuetapowe. Zawiadamiajmy o niepokojących incydentach CERT.

Ostatnim tematem prelekcji były „Prawa pacjenta”, które zrelacjonowała przedstawicielka Urzędu Rzecznika Praw Pacjenta. Podstawowe prawo to prawo do świadczeń zdrowotnych oraz prawo do informacji, a także prawo do bycia przy osobie bliskiej w trakcie wizyty czy hospitalizacji, jak również do leczenia psychiatrycznego, bezpłatnych leków z wykazu.

Zamykając konferencję, przedstawicielka departamentu Ministerstwa Sprawiedliwości, zaapelowała o przekazywanie pozyskanej wiedzy i informacji w swoich środowiskach.

Ewa Wójcik