Podczas uroczystej Gali Nauki Polskiej 2026 w Teatrze Polskim w Warszawie wręczono doroczne Nagrody Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego – jedno z najważniejszych wyróżnień w polskim środowisku akademickim. W obecności przedstawicieli świata nauki, parlamentarzystów, przedstawicieli administracji centralnej dr Marcin Kulasek, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, uhonorował laureatów w pięciu prestiżowych kategoriach: za znaczące osiągnięcia w działalności naukowej, dydaktycznej, wdrożeniowej, organizacyjnej oraz za całokształt dorobku.

Z ogromną dumą informujemy, że Nagrodę zespołową za znaczące osiągnięcia w zakresie działalności wdrożeniowej otrzymali naukowcy z Wydziału Technologiczno-Przyrodniczego: prof. dr hab. Maciej Balawejder oraz dr hab. inż. Natalia Matłok, prof. UR. Nagrodę wręczono w obecności prof. dr hab. Jolanty Szempruch, Prorektor ds. Nauki i Współpracy Międzynarodowej UR.

To prestiżowe wyróżnienie jest wyrazem uznania dla ich innowacyjnych badań oraz opracowanych rozwiązań technologicznych, które zostały skutecznie wdrożone do praktyki rolniczej i ogrodniczej, przynosząc wymierne korzyści ekonomiczne i środowiskowe.

Nagrodzony zespół zrealizował szereg prac badawczo-rozwojowych, których efektem było m.in. opracowanie i wdrożenie nowatorskich technologii w zakresie:

• bezpozostałościowej ochrony roślin,
• poprawy jakości i trwałości owoców jagodowych,
• redukcji pozostałości pestycydów w przetwórstwie owocowym.

Kluczowym elementem opracowanych rozwiązań jest wykorzystanie gazowego ozonu oraz promieniowania UV-C m.in. w uprawie malin pod osłonami oraz w przechowalnictwie żurawiny wielkoowocowej. Potwierdzona badaniami skuteczność tych metod pozwoliła:

• istotnie ograniczyć użycie fungicydów,
• znacząco zwiększyć zawartość związków bioaktywnych w owocach,
• poprawić trwałość i jakość surowca.

Technologie objęte zostały ochroną patentową (patenty nr PL 247081 B1 oraz P.44483), stanowiąc unikalne w skali światowej podejście do zrównoważonej produkcji rolniczej i obróbki pozbiorczej. Odpowiadają one na globalne wyzwania związane z ograniczaniem chemizacji rolnictwa oraz produkcją żywności o wysokiej wartości prozdrowotnej.

Opracowane technologie znalazły zastosowanie w działalności czołowych podmiotów z sektora ogrodnictwa i przetwórstwa. Wdrożenia przyniosły wymierne efekty ekonomiczne, poprzez poprawę rentowność produkcji oraz umożliwienie ekspansji produktów na rynki zagraniczne.

Międzynarodowe znaczenie osiągnięć zespołu potwierdzają prestiżowe wyróżnienia, w tym Złoty Medal na wystawie ICAN w Kanadzie oraz Medal ARECA 2024 w Chorwacji, a także publikacje w wysoko punktowanych czasopismach naukowych.

Zespół wykazał się wysoką efektywnością w zakresie transferu technologii i komercjalizacji wyników badań. Współpraca z partnerami przemysłowymi  m.in. w modelu współwłasności praw patentowych umożliwiła bezpośrednie wdrożenie opracowanych rozwiązań do praktyki gospodarczej.

Działalność naukowców obejmowała również aktywne upowszechnianie wiedzy poprzez konferencje branżowe, wydarzenia wystawiennicze, materiały promocyjne oraz realizację umów badawczo-wdrożeniowych z przemysłem.

Uznanie dla jakości badań Uniwersytetu Rzeszowskiego

Nagroda Ministra stanowi potwierdzenie wysokiego poziomu badań prowadzonych na Wydziale Technologiczno-Przyrodniczym Uniwersytetu Rzeszowskiego oraz skuteczności w łączeniu działalności naukowej z realnymi potrzebami gospodarki.

Sukces zespołu prof. Macieja Balawejdera i dr hab. Natalii Matłok to dowód, że innowacje powstające w Uniwersytecie Rzeszowskim realnie wpływają na rozwój nowoczesnego, zrównoważonego rolnictwa – w wymiarze regionalnym, krajowym i międzynarodowym.

https://www.gov.pl/web/nauka/gala-nauki-polskiej---wybitni-badacze-uhonorowani-nagroda-ministra