Zakład Farmakologii Doświadczalnej i Klinicznej jest jednym z wiodących ośrodków na świecie w badaniach nad cytyzyną, naturalnym lekiem w terapii uzależnienia od nikotyny. Dzięki badaniom prowadzonym w Zakładzie kierowanym przez prof. dra hab. med. Piotra Tutkę w ostatnim czasie ogromnie wzrosło zainteresowanie cytyzyną na świecie jako skuteczną, bezpieczną i tanią (dostępność bez recepty) alternatywą dla istniejących drogich i wymagających konsultacji medycznych dotychczasowych farmakoterapii. Do intensyfikacji stosowania cytyzyny przyczyniła się też działalność popularyzatorska prof. Tutki, który w latach 2011-2021 wygłosił ponad 50 wykładów dla naukowców, pracowników służby zdrowia i palaczy nt. cytyzyny w Polsce i zagranicą.

Jak wskazują eksperci w publikacjach, intensyfikacja stosowania cytyzyny była jednym z głównych (jeśli nie najważniejszym) czynników redukcji palenia w Polsce. Pośrednio u wyleczonych z nikotynizmu nastąpiła redukcja ryzyka przedwczesnej śmierci związanej z kontynuowaniem palenia aż o ok. 90% i znacznie poprawiła się jakość życia w aspekcie fizycznym, psychicznym i społecznym.

Jeszcze kilka lat temu lek był zarejestrowany tylko w 4 krajach UE. Obecnie jest zarejestrowany niemal w całej Europie, Kanadzie, Australii. Na przykład rejestracja Recigaru, jednego z polskich preparatów cytyzyny na Ukrainie i w Rosji sprawiła, że dostęp do taniej i skutecznej terapii antynikotynowej uzyskało ponad 11 mln palaczy na Ukrainie i 56,2 mln palaczy w Rosji. Trwaja zaawansowane starania o rejestrację cytyzyny w USA.

Innowacyjne badania nad cytyzyną w Zakładzie są prowadzone na różnych poziomach: chemii medycznej, badań analitycznych, przedklinicznych badań behawioralnych, i badań klinicznych. we współpracy z licznymi ośrodkami badawczymi międzynarodowymi i krajowymi. Agencja Badań Medycznych przyznała Uniwersytetowi Rzeszowskiemu aż 25 milionów złotych w formie 2 grantów na dalsze badania leku, w tym ocenę skuteczności w leczeniu uzależnienia od elektronicznych papierosów.

Pierwszy grant pozyskany został przez prof. dra hab. n. med. Piotra Tutkę „Cytyzyna w leczeniu uzależnienia od elektronicznych papierosów” na kwotę 9 860 039,10 zł. Drugim z przyznanych projektów jest „Cytyzyna w ścieżce rozwoju nowego produktu leczniczego o przedłużonym uwalnianiu w terapii nikotynizmu” na kwotę 14 247 552,50 zł, który należy do dr hab. n. med. Anny Czernieckiej-Kubickiej, prof. UR i jest realizowany przez Zakład Technologii Postaci Leku i Fizyki Medycznej w Laboratorium Chemii Fizycznej i Biofizyki Przyrodniczo-Medycznego Centrum Badań Innowacyjnych (Wydział Medyczny, Collegium Medicum). Jest to najwyższe dofinansowanie w historii Uniwersytetu Rzeszowskiego dla projektu B+R.

Ogromnym najnowszym osiągnięciem było wpisanie cytyzyny przez Światową Organizacje Zdrowia na listę leków podstawowych. Uznanie przez WHO znaczenia cytyzyny otwiera drogę do priorytetowego w zakresie leczenia palenia tytoniu stosowania cytyzyny na całym świecie. Jednym z sygnatariuszy dokumentacji przygotowanej do WHO był właśnie prof. Piotr Tutka.

prof. dr hab. med. Piotr Tutka