Jak rozpoznawać kryzysy psychiczne, gdzie szukać pomocy i jak skuteczniej docierać ze wsparciem do mieszkańców? O tych problemach rozmawiali uczestnicy Powiatowego Forum Zdrowia Psychicznego, które 4 września odbyło się na Uniwersytecie Rzeszowskim. Wydarzenie połączyło przedstawicieli samorządu, nauki, ochrony zdrowia oraz specjalistów pracujących na co dzień z osobami w kryzysie.
Forum pod hasłem „Wspólnie dla zdrowia psychicznego mieszkańców Powiatu Rzeszowskiego” zorganizowali Powiat Rzeszowski, Uniwersytet Rzeszowski oraz Zespół Opieki Zdrowotnej nr 2 w Rzeszowie. Patronat honorowy nad wydarzeniem objął Narodowy Fundusz Zdrowia.

Nie wystarczy powiedzieć: „dasz radę”

Jednym z głównych tematów Forum była dostępność pomocy dla osób doświadczających kryzysów psychicznych, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci i młodzieży. Organizatorzy podkreślali, że skuteczne wsparcie wymaga nie tylko specjalistycznej opieki, lecz również edukacji, profilaktyki i wiedzy o tym, jak reagować na pierwsze niepokojące sygnały.
– Samo powiedzenie komuś: „dasz radę, inni mają gorzej” to za mało. Chcemy dać mieszkańcom konkretną odpowiedź, gdzie mogą uzyskać pomoc i co zrobić, kiedy kryzys dotknie ich samych albo ich bliskich – mówił dr Krzysztof Jarosz, Starosta Rzeszowski.
Forum ma być początkiem szerszych działań. W kolejnych miesiącach planowane są m.in. spotkania warsztatowe oraz obecność specjalistów w szkołach. Ich zadaniem będzie rozmowa o profilaktyce i wskazywanie miejsc, w których można uzyskać profesjonalne wsparcie.

Uniwersytet włącza się w profilaktykę i badania

Rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego prof. Adam Reich zwrócił uwagę, że troska o zdrowie psychiczne jest także ważnym zadaniem uczelni publicznej. Uniwersytet może włączać się w działania nie tylko poprzez udostępnianie wiedzy eksperckiej, ale także prowadzenie badań i profilaktykę.
– Zdrowie psychiczne mieszkańców i naszej społeczności jest dla nas bardzo ważne. Jako uczelnia publiczna chcemy angażować się w badania, profilaktykę i działania, które pozwalają skuteczniej odpowiadać na problemy związane ze zdrowiem psychicznym – podkreślił prof. dr hab. n. med. Adam Reich.

W spotkaniu uczestniczyli eksperci mający doświadczenie kliniczne i praktyczne. Dyskusje koncentrowały się również na tym, jak przełożyć ich wiedzę na rozwiązania, które będą dostępne dla mieszkańców poza murami uczelni.

Pomoc zaczyna się wcześniej niż w gabinecie
Jak zaznaczył Jakub Dzik, Dyrektor ZOZ nr 2 w Rzeszowie, działania na rzecz zdrowia psychicznego wymagają współpracy wielu środowisk – ochrony zdrowia, edukacji, pomocy społecznej i instytucji rynku pracy.
– Dbanie o zdrowie psychiczne nie zaczyna się w gabinecie psychologa czy psychiatry i nie kończy się na terapii. To wspólna praca edukacji, polityki społecznej i ochrony zdrowia, które muszą być gotowe wtedy, kiedy człowiek znajdzie się w kryzysie – mówił Jakub Dzik.

Skalę potrzeb pokazują dane ZOZ nr 2. Placówka prowadzi cztery poradnie zajmujące się zdrowiem psychicznym, w tym poradnie dla dzieci i młodzieży oraz osób dorosłych. W ciągu roku udzielają one ponad 18 tys. świadczeń dla przeszło 3,5 tys. pacjentów.

Wspólna odpowiedzialność za zdrowie psychiczne

Podczas Forum przedstawiono także założenia Powiatowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego dla Powiatu Rzeszowskiego na lata 2026–2030. Dokument ma wyznaczać kierunki kolejnych działań dotyczących profilaktyki, dostępności pomocy oraz współpracy instytucji. Organizatorzy podkreślali, że zdrowie psychiczne nie jest wyłącznie problemem systemu ochrony zdrowia. Duże znaczenie mają rodzina, szkoła, środowisko pracy i lokalna społeczność. Kluczowe pozostaje szybkie zauważenie problemu i dostęp do informacji, gdzie zwrócić się o pomoc. Powiatowe Forum Zdrowia Psychicznego ma być jednym z elementów budowania takiego systemu – opartego na współpracy samorządu, Uniwersytetu Rzeszowskiego, placówek ochrony zdrowia oraz osób, które na co dzień pracują z mieszkańcami znajdującymi się w kryzysie.