prof. dr hab. Aleksander Bobko

  • Jednostka:
    Instytut Filozofii
  • Budynek: Rejtana, A1
  • Pokój: 314
  • Nr telefonu: 607 299 094
  • Email: [email protected]
  • ORCID: 0000-0003-0609-6982
  • Konsultacje dla studentów: wtorki g.10.30-11.30

Informacje

Aleksander Bobko (ur. 1960 r. w Przemyślu, od 1967 r. mieszka w Rzeszowie) – ukończył Szkołę Podstawową nr 15 i III LO w Rzeszowie. Profesor  filozofii, mgr informatyki, absolwent krakowskich uczelni AGH, UJ i Papieskiej Akademii Teologicznej (obecnie UPJP II). Odbywał staże naukowe w Niemczech, Austrii, W. Brytanii, USA; był zapraszany na wykłady do wielu krajów europejskich, a także do USA, Brazylii, Chin, Korei Południowej. Specjalizuje się w klasycznej filozofii niemieckiej (jest tłumaczem prac I. Kanta), współczesnej problematyce moralnej oraz filozofii Józefa Tischnera, którego asystentem był w latach 1985-1997.

Od 1989 roku nauczyciel akademicki pracujący na Uniwersytecie Rzeszowskim i Uniwersytecie Papieskim JPII w  Krakowie. Promotor 8 doktoratów i ponad 100 magistrów.

W latach 1998-2002 był radnym miasta Rzeszowa oraz członkiem Zarządu Miasta.

Na UR pełnił funkcje prodziekana (2002-2005), dziekana (2005-2008) Wydziału Socjologiczno-Historycznego UR, prorektora ds. nauki i współpracy z zagranicą (2008-2012). W roku 2012 został rektorem Uniwersytetu Rzeszowskiego. Funkcję tę pełnił do końca 2015 roku.

W 2015 roku zdobył mandat senatora RP i został powołany na stanowisko sekretarza stanu w MNiSW. Funkcję wiceministra pełnił do marca 2018 roku. W roku 2019 nie ubiegał się o kolejną kadencję senatora, powrócił do pracy naukowej i dydaktycznej na UR i UPJP II.

Doktor honoris causa Przykarpackiego Uniwersytetu w Iwanofrankowsku (31.01.2020)

Od 2022 prezes Rzeszowskiego oddziału stowarzyszenia „Wspólnota Polska”

Żonaty od 1984 roku, żona Ilona (romanistka), córka Paulina (geodeta, filolog rosyjski), syn Bartosz (ekonomista), ma dziewięcioro wnuków: Julia, Wanda, Ryszard, Alicja, Jerzy, Laura, Klara, Oliver, Luiza.

Pozycje książkowe:

Autorskie:

„Kant i Schopenhauer. Między racjonalnością a nicością”, Rzeszów 1996.

„Non Multa. Schopenhauers Philosophie des Leidens”, Würzburg 2001 (seria „Beiträge zur Philosophie Schopenhauers“)

„Wartość i nicość”, Rzeszów 2005

„Myślenie wobec zła. Polityczny i religijny wymiar myślenia w filozofii Kanta i Tischnera”, Kraków 2007

“Thinking between Tradition and Modernity”, ss.208, Rzeszów 2022

 „Sprawy człowieka”, ss.296, Kraków-Rzeszów 2025

 

Inne:

Tłumaczenie: I. Kant, Religia w obrębie samego rozumu, Wstęp: „Kant i jego religia rozumu”, Wyd. Znak. Kraków 1993

Wybór – opracowanie – wstęp: Józef Tischner, „O człowieku”, Wrocław 2003 (seria „Biblioteka Narodowa” Wydawnictwa Ossolineum)

„Metafizyka obecności” (red. wspólnie z M. Kozak), Kraków 2006

„Czas, przemijanie, wieczność” (red. wspólnie z M. Kozak), Kraków 2008

„Racjonalność w przestrzeni publicznej” (red. wspólnie z S. Gałkowskim), Rzeszów 2009

„Równi ale różni. Studia nad kryzysem i rozwojem społeczeństwa polskiego” (red. wspólnie z B. Marek-Zborowską), Rzeszów 2012

„Wobec Dobra i Prawdy w dialogu z Tischnerem” (red. Wspólnie z Marią Karolczak), ss.464, Kraków 2013 w tym „Idea solidarności ze współczesnej perspektywy” s.433-441

„Etyka wobec współczesnych wyzwań” (red.), Rzeszów 2013, ss.165

J. Tischner, „O człowieku. Wybór pism filozoficznych” – wydanie II, wstęp, wybór i opracowanie razem z M. Kozak, ss.725, Wrocław 2013

„Genetycznie modyfikowany organizm jako przedmiot oceny moralnej” (red. Wspólnie z K. Cynk), ss.250, Rzeszów 2013

„(Gen)etyczna przyszłość człowieka” (red. Wspólnie z K. Cynk), ss. 227, Rzeszów 2016

 

Artykuły:

1.     „Kant, czyli krytyka samotnego rozumu”, Znak 1991/4

2.     „Problem szczęścia w filozofii krytycznej Kanta”, Logos i Ethos 1991/1

3.     „Radykalne zło ludzkiej natury a idea wiecznego pokoju”, Znak 1993/3.

4.     „Łaska w obrębie samego rozumu”, Fraza 1993.

5.     „Założenia, zadania i granice neokantyzmu”, Logos i Ethos 1993/2. „Między filozofią bytu a filozofią kultury”, Znak-Idee nr 7.

6.     „Das Vehältnis von Bürger und Staat im politischen Bewußtsein in Polen”, w M.Spieker, Nach der Wende, Osnabrück 1995.

7.     „The problem of evil and idea of eternal peace in the philosophy of I.Kant”, w Proceeding of the Eight International Kant Congress, Memphis 1995.

8.     „Human Rights and Polish Reality”, Journal of Interdisciplinary Studies” 1998/1,2

9.     „Relacja obywatel-państwo w politycznej świadomości Polaków” w „Po przełomie” (red. Z. Stawrowski, S. Wilkanowicz), Kraków 1998

10. „Etyka i religia w integrującej się Europie”, Logos i Ethos 1999/1

11. „Human Rights in the Proces of Transition in Poland”, Periphery. Journal of Polish Affairs 1998-99/4,5

12.        12. „Czy etyka niezależna integruje współczesną Europę?” w „Koncepcje integracyjne w myśli narodów słowiańskich” (red. Z. Stachowski), Warszawa-Tyczyn 1999

  1. „Cierpienie jako problem filozoficzny” w „De bono homine” (red. S.Gałkowski, M.Ruba), Rzeszów 2000
  2. „Poszukiwanie prawdy o człowieku” w „Znak” 3/2001
  3. „Czy człowiek jeszcze istnieje” w „Logos i Ethos 1/2001
  4. „Tolerancja a wolność” w „Europejskie modele tolerancji” (red. A. Zachariasz), Rzeszów 2001
  5. „Die Natur der Vernunft bei Kant und Schopenhauer” w „Schopenhauer im Kontext” (red. D. Birnbacher), Würzburg 2002
  6. „Doświadczenie zła jak źródło myślenia religijnego u J. Tischnera”, w Materiały z „Dni Tischnerowskich” Kraków 2003
  7. „Tożsamość człowieka w świetle teorii piękna I. Kanta”, w „Tożsamość indywidualna i zbiorowa” (red. M. Żarecka i W. Nowak), Rzeszów 2004
  8. „Doświadczenie zła jako źródło myślenia religijnego”, w „Między potępieniem i zbawieniem” (red. J. Jagiełło i W. Zuziak), Kraków 2004
  9. „Die Normativität des Kantschen Geschmacksurteils“, w „Normativität und Faktizität“ (red. Gerhard Schönrich), Drezno 2004
  10. „Filozofia religii Kanta – krytyka czy apologia”, w „Immanuel Kant i świat współczesny” (red. Krzysztof Śnieżyński), Poznań 2004
  11. „Idea nieskończoności w nowożytnej filozofii podmiotu” w „Logos i Ethos” 2004/1
  12. „O myśleniu religijnym księdza Józefa Tischnera”, Zeszyty Karmelitańskie 2004/1
  13. „Kilka uwag o filozoficznych aspektach pontyfikatu Jana Pawła II”, w „25-lecie pontyfikatu Jana Pawła II” (red. W. Furmanek), Rzeszów 2004
  14. „Czy Oświecenie jest antyreligijne?” w „Między wiarą a niewiarą (red. B. Wójcik), Tarnów 2005, s. 57-68
  15.  „Spełnij swój obowiązek, czyli o filozofii moralnej I. Kanta”, wstęp do I. Kant, „Ugruntowanie metafizyki moralności”, Kraków 2005
  16. „Myślenie religijne a myślenie polityczne”, w „Bądź wolność twoja. Józefa Tischnera refleksja nad życiem publicznym” (red. J. Jagiełło), Kraków 2005
  17. „Człowiek w filozofii I. Kanta”, wstęp do I. Kant, „Antropologia w ujęciu pragmatycznym”, Warszawa 2005
  18. „Ewolucja pojęcia sprawiedliwości” w „Philosophia Vitam Alere”, Kraków 2005
  19. „Die Wille und der Vernunft” w „Nietzsche und Schopenhauer” (red. M. Kopij i W. Kunicki), Lipsk 2006
  20. „Wola i rozum w ujęciu F. Nietzschego” w „Kwartalnik filozoficzny 2006/3, s. 81-92
  21. „Religijny fundament filozofii politycznej Kanta?” w „Kant wobec problemów współczesnego świata (red. J. Miklaszewska), Kraków 2006, s. 191-198
  22. „Die Lüge als Wurzel des Bösen“ w „Analecta Cracoviensia“ XXXVII, s. 19-29 2006
  23. „Die Idee der Unnedlichkeit in der Transzendetalphilosophie“ w „Transzendentalphilosophie heute“, Königshausen & Neumann, Würznurg 2006, s. 91-97
  24. „Sumienie w świecie wolności, czyli o potrzebie wewnętrznego rygoru“ w „Sumienie w świecie wolności (red. J. Jagiełło, W. Zuziak), Kraków 2007, s. 62-77
  25. „Idee polityczne w twórczości Mickiewicza“ w „Adam Mickiewicz – dwa wieki kultury polskiej“ (red. K. Maciąg, M. Stanisz), Rzeszów 2007, s. 368-377
  26. „Philosophical Anthropology as the Main Thread of Tischner’s Work” w „Thinking In Values. The Tischner Institut Journal of Philosophy” 1/2007, s.11-27
  27. „Norma jako ważna nicość“, w „Pięknie mysleć. Księga jubileuszowa Prof. Karola Tarnowskiego“, Kraków 2007, s. 145-154
  28. „Idea praw człowieka – korzenie i współczesność”, w „Jeśli Bóg jest. Księga jubileuszowa O. Prof. J.A. Kłoczowskiego, Kraków 2007, s.363-373
  29. „Religia w życiu publicznym” („Religion im öffentlichen Leben”), w „Religia we współczesnej Europie” (Religion im gegenwärtigen Europa”, Kraków 2008, s.143-171
  30. „The Relationship between Ethics ans Religion in Kant’s Philoosophy”, w „Akten des X. Internationalen Kant-Kongress, Berlin-New York 2008, Bd. 3, s. 53-62
  31. „U źródeł politycznej racjonalności, czyli aporia Kantowskiego projektu wiecznego pokoju”, w „Racjonalność w przestrzeni publicznej” (red. A. Bobko, S. Gałkowski), Rzeszów 2009, s.44-63
  32. „Polityka jako najpełniejszy wyraz racjonalności” w „Koncepcje polityki” (red. W. Wesołowski), Warszawa 2010, s. 159-171
  33.  „The Unity of Human Personhood and the Problem of Evil” w “Cultivating Personhood” (red. Stephen R. Palmquist),  Berlin (W. de Gruyter), s. 491-498
  34. „Uniwersytet – tradycja i współczesne wyzwania” w „Idea uniwersytetu dziś” (red.M. Żardecka-Nowak), Rzeszów 2012, s.52-66
  35. „Idea solidarności ze współczesnej perspektywy” w „Wobec Dobra i Prawdy w dialogu z Tischnerem” (red. A. Bobko, Maria Karolczak), Kraków 2013 s.433-441
  36.  „Die Frieheit als Seinsweise des Guten” w „Romano Guardini – Józef Tischner. Drama der Verantwortung“ (red. Lunger Hugendorf, Zbigniew Stawrowski), s. 105-115, Kraków-Berlin 2013
  37. “Pholosophical Background of Thought of John Paul II” w “Sfida di Giovanni Paolo II per l’uomo del XXI secolo” (red. Marko Jacov, Franciszej Ziejka), s. 193-202, Lecce-Kraków 2013
  38. “Philosophical reflection on death” w Analecta Archeologica Ressoviensia, s. 13-20, Rzeszów 2013
  39. “Przesłanie Herberta.Kilka refleksji inspirowanych poezją Z. Herberta” w „Filozofia w literaturze, literatura w filozofii” (red. A. Paczkowska, S. Gałkowski, M Stanisz), s. 239-253, Rzeszów 2013
  40. „Filozoficzne źródła myśli Jana Pawła II” w „Przesłanie Jana Pawła II na XXI wiek, (red. M. Jacov, F. Ziejka, W. Zuziak, Kraków 2014
  41. „Religia na obraz ludzki czy Boży?”, recenzja książki J. Grosfelda „Od lęku do nadziei. Chrześcijanie. Żydzi. Świat”, w „Chrześcijaństwo, świat, polityka” nr 22/2018, s. 259-262
  42. "Idea sprawiedliwości - współczesne dylematy" w "Nierówności społeczne a wzrost gospodarczy" nr 57, s. 25-34
  43. "21 Gdańsk Demands - a Political Monument" w "The Person and the Challenges" vol. 9 nr 1, s. 155-194
  44. "Augustiunus and Kant - two founders of modern thinking" w "Studia z historii filozofii" vol. 10, nr 3 (2019), s.27-38
  45. "Wolność słowa w totalnej sieci" (wspólnie z J. Kinalem), w "Logos i Ethos" 2019 (2), s. 127-141
  46. „Miłości trzeba uczyć” w „Rzeczpospolita Plus Minus”, 10.10.2020
  47. „Axiological justification of the objective norm by H. Rickert”, w Ethics & Bioethics (in Central Europe), 2020, 10 (3-4), s. 173-178
  48. “Cóż po Tischnerze”, w “Studia Pigonianum” 2020, nr 3, s.231-239.
  49. "An axiological approach to the problem of sexual education" w "The Person and Challenges" 11 (2021) p.217-232
  50. „Co nam zostało z idei praw człowieka” w „Rzeczpospolita Plus Minus”, 10.04.2021
  51. „Idea praw człowieka – chwiejący się monument europejskiej kultury” w „Logos i Ethos”, 2 (2021), s.55-69
  52. „Freedom of speech – tradition and new challenges”, Proceedings 2022, vol.81, issue 1, 133 an Open Access Journal by MDPI https://susy.mdpi.com/user/manuscripts/review_info/04cbedec4a84d330c9a13d8a7325e71f
  53. “Przemiany społeczno-polityczne w Polsce po 1989 roku w perspektywie etycznej” w „Budowa nowoczesnego społeczeństwa po 1989 roku” (red. P. Grata), Rzeszów 2022, s. 66-83.
  54. „Jan Paweł II – doktor honoris causa Uniwersytetu Rzeszowskiego”, w „Ducha nie gaście” (red. A. Garbarz, A. Sobkowiak, A. Cypryś), Rzeszów 2023, s.145-156
  55. „O patriotyzmie w dialogu z Tischnerem”, w „Studia redemptorystowskie” 21/2023, s. 10-19
  56. „Spór o istnienie człowieka AD 2020. Dyskusja wokół istoty ludzkiej seksualności”, w „Oblicza wolności w dialogu z Tischnerem” (red, Z, Stawrowski), IMJT Kraków 2024, s.245-263.
  57. „Projekt wiecznego pokoju – spojrzenie krytyczne” w „Świat zamknięty. Filozoficzne spory wokół naturalizmu”, (red. T. Duma, P. Sulenta), Lublin 2024, s.123-141
  58. „Kant’s critique of political reason” w „Roczniki filozoficzne” Tom LXXII, numer 3 – 2024, s. 219-238.
  59. “Kant and Schopenhauer on the Ultimate Goal of Human Life” w “The Person and the Challenges”, Volume 14 (2024) Number 2, p. 63–77.
  60. “H. Rickert i jego przedmiot poznania. Filozofia <nie na czasie>” w „Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria”, numer 3-2024, s. 159-169

Publikacje