Poszerzenie społecznej recepcji twórczości muzyków pochodzenia żydowskiego

Artyści i naukowcy – pracownicy Wydziału Muzyki Uniwersytetu Rzeszowskiego podejmowali od roku 2021 działania mające na celu poszerzenie recepcji w społeczeństwie oraz ocalenie od zapomnienia twórczości muzyków-wykonawców, kompozytorów i poetów pochodzenia żydowskiego, ze szczególnym uwzględnieniem osób działających w dawnej Galicji. Efektami tych działań stały się: seria wydawnicza monografii pt. Żydzi w kulturze muzycznej Galicji (tworzona równolegle do cyklicznych konferencji pod tym samym tytułem), działalność naukowo-artystyczna – realizowana poprzez wygłaszanie gościnnych wykładów, wykonywanie i organizowanie koncertów oraz nagranie płyt. Społeczny wpływ wymienionych wyżej działań został zrealizowany poprzez rozpowszechnienie publikacji naukowych oraz wydarzeń muzycznych w międzynarodowym zakresie. Centralną osią działań w tym zakresie stała się seria wydawnicza pod redakcją E. Nideckiej pt. Żydzi w kulturze muzycznej Galicji. W jej ramach powstały dwie monografie wieloautorskie (2021, 2023). Publikacje są dostępne w wielu bibliotekach, m.in.: National Library of Israel, Harvard University, Yale University Library, New York Public Library, New York University, University of Toronto, University of Michigan, UC Berkeley Libraries, Bayerische Staatsbibliothek. Nagroda (Muzyczny Orzeł), którą kapituła przyznała drugiemu tomowi – opublikowanemu w roku 2023, istotnie przyczyniła się do rozreklamowania podjętej przez pracowników Wydziału Muzyki UR tematyki badawczej.

Równolegle organizowane były cyklicznie międzynarodowe konferencje naukowe, do udziału w których udało się pozyskać światowe autorytety- np.: Prof. H. Goldberg (Indiana University-Bloomington, USA), prof. Y. Wolfsthal (Ben-Gurion University w Beer Szewa, Izrael), dr L. Mauro (West Virginia University, USA). Zawiązana została współpracy artystyczna z żydowskim kantorem B. Matisem (USA), który wspólnie z artystami Wydziału Muzyki UR wystąpił na koncercie pt. W kręgu muzyki synagogalnej i poezji żydowskiej.

Gościnne wykłady naukowców Wydziału Muzyki UR zostały zaprezentowane m.in na Zamku w Sanoku, w Centrum Kultury Żydowskiej „Judaica” w Krakowie, Sandomierskim Centrum Kultury, Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich we Wrocławiu, Żydowskim Instytucie Historycznym w Warszawie, Muzeum Dialogu Kultur w Kielcach. Działania E. Nideckiej w tym zakresie uzyskały zasięg międzynarodowy wraz z poprowadzeniem gościnnego wykładu w Kansas State University oraz The University of Kansas (USA) w 2022 r. Emanacją badań naukowych stały się wydarzenia artystyczne – koncerty: „Przerwane dzieciństwo”, „Modlitwa o Pokój – Psalmy Pokoju i Nadziei” oraz recitale pieśni żydowskich. Kolejnym efektem była inspiracja do komponowania utworów muzycznych. Kompozytor K. Kostrzewa zainspirowany poezją żydowskiego poety P. Celana skomponował do jego wierszy 7 pieśni na tenor i fortepian o tematyce związanej z tragedią Holocaustu. Prawykonania tych pieśni miały miejsce częściowo w Polsce a częściowo w Stanach Zjednoczonych i w Wiedniu.