Prawdziwa nauka rodzi się z pasji, a obowiązkiem nowoczesnej uczelni jest tworzenie przestrzeni, w której młodzi badacze mogą głośno i wyraźnie opowiadać o swoich ideach. Doskonałym tego dowodem była Wielka Gala Finałowa pierwszej podkarpackiej edycji ogólnoświatowego konkursu komunikacji naukowej Three Minute Thesis (3MT®), która odbyła się 12 czerwca 2026 r. w prestiżowych przestrzeniach rzeszowskiego Millenium Hall. Wydarzenie, zorganizowane przez Szkołę Doktorską oraz Samorząd Doktorantów Uniwersytetu Rzeszowskiego, udowodniło, że w nowym pokoleniu badaczy drzemie potężna siła, potrafiąca wyjść daleko poza mury akademii.

Wyzwanie konkursowe było z pozoru proste, ale wymagało niezwykłych umiejętności: 10 uczestników wyłonionych w półfinale Konkursu miało  dokładnie 3 minuty na zaprezentowanie swoich skomplikowanych badań naukowych i ich znaczenia dla społeczeństwa. Zasady były surowe: można użyć tylko jednego statycznego slajdu, zabronione były wszelkie rekwizyty, a język wystąpienia musiał być pozbawiony naukowego żargonu oraz być w pełni zrozumiały dla szerokiej publiczności.

Galę Finałową poprowadzili doktoranci Szkoły Doktorskiej UR: mgr Aneta Haligowska (pomysłodawczyni i główna koordynatorka wydarzenia) oraz mgr inż. Mateusz Śliwa (Przewodniczący Samorządu Doktorantów UR). Galę oficjalnie otworzyli Prorektor ds. Finansów i Rozwoju UR, dr hab. Józef Cebulski, prof. UR oraz gospodarz wydarzenia – Dyrektor Szkoły Doktorskiej UR, dr hab. Marta Łuszczak, prof. UR. Zmagania finalistów wspierały władze rektorskie, a także dziekani i prodziekani poszczególnych wydziałów, promotorzy oraz liczni goście reprezentujący władze państwowe i samorządowe, w tym:

• Pan dr Maciej Ulita – Zastępca Prezydenta Miasta Rzeszowa,
• Pani Katarzyna Kuczmenda – Zastępca Dyrektora Departamentu Edukacji, Nauki i Sportu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego,
• Pan Dominik Łazarz – Wicedyrektor Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego, który odczytał list w imieniu Wojewody Pani Teresy Kubas-Hul,
• Pan Tomasz Pajęcki – Dyrektor Wydziału Współpracy Gospodarczej i Medialnej w Starostwie Powiatowym w Rzeszowie.

Zgromadzonych gości i finalistów powitał w specjalnie przygotowanym na tę okazję nagraniu wideo Tomasz Kammel. Ten znakomity dziennikarz i mistrz słowa, choć zatrzymany przez obowiązki zawodowe, podzielił się z młodymi badaczami inspirującym przesłaniem o tym, jak kluczowe są wizerunek i umiejętność skutecznej prezentacji. Z kolei doskonałą oprawę artystyczną wydarzenia zapewnił wyjątkowy, rodzinno-akademicki duet. Przed publicznością wystąpiła doktorantka Szkoły Doktorskiej UR, Joanna Paluch-Perkiewicz (wiolonczela), której na scenie towarzyszył ojciec – prof. dr hab. Paweł Paluch (akordeon), udowadniając, że naukowa pasja doskonale współgra z wrażliwością artystyczną.

Niezwykle ważnym wymiarem pierwszej podkarpackiej edycji 3MT® była wzorcowa współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym, wykraczająca daleko poza tradycyjnie rozumiany sponsoring. Głównym partnerem strategicznym przedsięwzięcia była Pani Marta Półtorak, która zapewniła nie tylko prestiżowe przestrzenie Millenium Hall, ale również zaplecze hotelowe oraz kompleksowe wsparcie marketingowe wydarzenia. Ogromną rolę w sukcesie organizacyjnym odegrała także Pani Karolina Kawa, reprezentująca Millenium Hall, której nieustanne zaangażowanie na każdym etapie projektu stanowiło bezcenne oparcie dla organizatorów. Taka synergia świata nauki i lokalnego biznesu to najlepszy dowód na to, że Uniwersytet potrafi budować silne, wielowymiarowe relacje ze swoim otoczeniem, by wspólnie inwestować w rozwój i promocję młodych talentów.

Na widowni zasiedli nie tylko członkowie społeczności akademickiej, ale również rodziny uczestników oraz bardzo liczna publiczność niezwiązana na co dzień z Uniwersytetem Rzeszowskim. Ogromne zainteresowanie wydarzeniem ze strony mediów regionalnych – które były obecne na miejscu i zamieściły obszerne relacje w swoich kanałach informacyjnych – oraz entuzjastyczne reakcje osób spoza świata nauki dobitnie pokazały, że taka forma popularyzacji wiedzy jest w dzisiejszym świecie niezwykle potrzebna i doskonale się sprawdza.

Przeczytanie przeciętnej rozprawy doktorskiej, liczącej ok. 80 tys. słów, zajęłoby około 9 godzin. Finaliści konkursu 3MT® stanęli przed niezwykle trudnym wyzwaniem: musieli wyabstrahować samą esencję ze swoich skomplikowanych projektów i zmieścić tę potężną dawkę wiedzy w zaledwie 3 minutach. Uniwersytet Rzeszowski jest dopiero trzecią uczelnią w Polsce, która podjęła się organizacji tego prestiżowego wydarzenia na oryginalnej licencji The University of Queensland w Australii.

Dla Uniwersytetu Rzeszowskiego format 3MT® to idealne narzędzie do rozwijania u doktorantów kompetencji komunikacyjnych, stanowiących dziś nieodłączną część warsztatu nowoczesnego badacza. Cel ten precyzyjnie ujęła członkini Kapituły Konkursowej, prof. dr hab. Aleksandra Ziembińska-Buczyńska z Politechniki Śląskiej (reprezentująca również Radę Upowszechniania Nauki PAN): „Popularyzacja nauki to nie dodatek – to obowiązek środowiska naukowego i forma realnego wpływu uczelni na otoczenie”.

Tematyka wystąpień dziesięciu finalistów z Uniwersytetu Rzeszowskiego i Politechniki Rzeszowskiej pokazała niezwykłą interdyscyplinarność prowadzonych na Podkarpaciu badań oraz ich bezpośrednie przełożenie na życie człowieka.

Decyzją Jury i publiczności, laureatami tej historycznej edycji zostali:

• I miejsce, Nagroda Publiczności oraz Nagroda Specjalna: Gabriela Anna Pikor-Sałek (Uniwersytet Rzeszowski) za prezentację pt. „Metafory w onkologii: pomyśl, zanim powiesz choremu, że „musi walczyć”. Jej badania nad językiem stosowanym przez medycynę mają szansę przynieść realną zmianę w podejściu do chorych onkologicznie. Nagrody ufundowali: Millenium Hall, MARMA Polskie Folie oraz Samorząd Doktorantów UR.
• II miejsce: Małgorzata Urszula Kaszowska (Uniwersytet Rzeszowski) za pełną pasji, historyczno-pedagogiczną prezentację pt. „Spojrzenia z przeszłości. Sokoli Łańcuta, silni duchem i ciałem!”, z nagrodą ufundowaną przez firmę Electrolux.
• III miejsce: Aleksander Stanisław Wojtowicz (Uniwersytet Rzeszowski) za innowacyjne wystąpienie informatyczne pt. „Błyskawiczna diagnoza onkologiczna na laptopie za 1200 zł: jak armia »małych ekspertów« deklasuje superkomputery”, z nagrodą ufundowaną przez Starostę Rzeszowskiego.

W finale zaprezentowano również inne kluczowe dla społeczeństwa projekty, m.in. dotyczące znaczenia gospodarki żelazowej u dzieci leczonych onkologicznie (Kornelia Niepokój-Falger) czy mechanizmów działania inteligentnych opatrunków (Justyna Gaweł).

 Organizacja konkursu 3MT® jest dowodem na to, że dla Szkoły Doktorskiej UR upowszechnianie wiedzy to nie tylko misja wizerunkowa, ale przede wszystkim odpowiedzialność społeczna. Nowoczesna nauka nie może istnieć w izolacji – popularyzacja wyników badań buduje zaufanie społeczne do środowiska akademickiego, stanowi narzędzie do walki z dezinformacją i skutecznie rozpala naukową pasję w kolejnych pokoleniach. Zdolność jasnego prezentowania swoich dokonań otwiera przed doktorantami drzwi do komercjalizacji ich rozwiązań, współpracy z sektorem biznesowym oraz pozyskiwania prestiżowych grantów badawczych.

Pierwsza podkarpacka edycja 3MT® udowodniła, że połączenie rzetelnych badań naukowych z przystępną opowieścią to doskonały kierunek dla współczesnej edukacji i komunikacji naukowej.

Relacje z wydarzenia można obejrzeć:

TVP3 (około 14 minuta Aktualności)

nowiny.24