Dziekan Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Rzeszowskiego
ma zaszczyt zaprosić na wernisaż wystawy:

Między pokoleniami
Wystawa prac pracowników
Wydziału Sztuk Pięknych
Uniwersytetu Rzeszowskiego

Kiedy: 15.10.2026 r., godz..: 12:00
Gdzie: Galeria Wydziału Sztuk Pięknych UR im. prof. Włodzimierza Kotkowskiego
Rzeszów, al. mjr. W. Kopisto 2a

25-lecie Uniwersytetu Rzeszowskiego, jak każdy jubileusz, stanowi pretekst do podsumowań, spojrzenia wstecz oraz uświadomienia sobie w jakim miejscu dzisiaj jesteśmy. Takie spojrzenie z perspektywy ćwierćwiecza dokonywane jest zarówno przez Uczelnię jak i przez jej poszczególne jednostki. Z racji artystycznej specyfiki Wydziału Sztuk Pięknych, najwłaściwszą formą ukazania dzisiejszej kondycji Jednostki oraz 25-letniej historii dochodzenia do obecnego stanu, jest wystawa dzieł artystów-dydaktyków, których praca w tym miejscu i ich artystyczne osiągnięcia ją ukształtowały. Jubileuszowa prezentacja została zatytułowana „Miedzy pokoleniami”, gdyż ukazuje twórczy dialog paru generacji nauczycieli akademickich zatrudnionych na Wydziale Sztuk Pięknych UR.

*

U podstaw powstania i prowadzenia edukacji artystycznej na poziomie akademickim w Rzeszowie, było wyjście naprzeciw oczekiwaniom artystycznie uzdolnionej młodzieży Podkarpacia, chcącej studiować najbliżej miejsca zamieszkania, dla której barierą rozwojową była zbyt duża odległość od innych ośrodków akademickich. Dla absolwentów czterech istniejących na Podkarpaciu liceów plastycznych, alternatywną możliwością zdobywania wiedzy i kształcenia się artystycznie na poziomie studiów magisterskim, są najbliżej położone uczelnie Krakowa i Lublina, odległe ok. 200 km. Tym samym należy stwierdzić, że powstanie i rozwój Wydziału Sztuk Pięknych UR skutecznie wypełnia misję państwa i zalecenia Unii Europejskiej dotyczące ułatwiania szerokiego dostępu do edukacji, założenia decentralizacji, wyrównywania różnic cywilizacyjnych i kulturowych między Podkarpaciem, a ośrodkami centralnymi.

Do powstania i prowadzenia studiów na poziomie akademickim potrzebni są dydaktycy będący samodzielnymi pracownikami naukowymi w danej dyscyplinie. O takich kompetencjach w zakresie sztuk plastycznych w latach 90. w Rzeszowie nie było. Dlatego, wzorem innych młodych uniwersytetów, Uniwersytet Rzeszowski sięgnął wówczas po profesorów z innych, dużych ośrodków akademickich. W kształtowaniu kierunków artystycznych w Rzeszowie ważną rolę odegrali pedagodzy/artyści z uczelni Krakowa, Lublina i Poznania, z których część związana była z Podkarpaciem, jako miejscem urodzenia lub tutaj zamieszkała. Duża jednak grupa dydaktyków, przez cały okres istnienia Jednostki, dojeżdżała z większych ośrodków akademickich. Przez wiele lat to oni stanowili o poziomie dydaktycznym i artystycznym Jednostki. Obecnie większość zatrudnionych w Uniwersytecie Rzeszowskim artystów to wychowankowie Instytutu Sztuk Pięknych (obecnie Wydziału), z których wielu to już profesorowie uczelni, absolwenci macierzystej Jednostki, którzy mimo młodego wieku coraz mocniej zaznaczają swą obecność w kulturze zarówno regionu, kraju, jak i za granicą. Prezentują oni swoje prace na wielu wystawach, często w prestiżowych miejscach, są zauważani przez krytykę i nagradzani. Dzięki istnieniu Wydziału Sztuki na Podkarpaciu wyrosło nowe, interesujące środowisko artystyczne, które coraz bardziej nadaje charakter tutejszej kulturze.

*

Kiedy w 2001 roku, z połączenia trzech uczelni, powstawał Uniwersytet Rzeszowski, w skład jego struktury wszedł również Instytut Sztuk Pięknych (istniejący wcześniej w rzeszowskiej Wyższej Szkole Pedagogicznej), w ramach którego już od 1995 roku prowadzona była edukacja artystyczna, pierwotnie jako specjalność: wychowanie plastyczne w ramach kierunku pedagogika, by następnie ewoluować jako samodzielny kierunek, edukacja artystyczna w zakresie sztuk plastycznych. Już w strukturze Uniwersytetu Rzeszowskiego, program dydaktyczny tego kierunku ewaluował od edukacji artystycznej do studiów stricte artystycznych, co w 2014 roku doprowadziło do zmiany jego nazwy na: sztuki wizualne. Są to artystyczne studia ogólnoakademickie: 3-letnie licencjackie i 2-letnie magisterskie. Dynamiczny rozwój Instytutu Sztuk Pięknych, który z czasem przekształcił się w Wydział Sztuk Pięknych, doprowadził do powstania dwóch kolejnych kierunków akademickich. W 2007 roku powstał kierunek grafika (5-letnie studia magisterskie), kształcący studentów w zakresie grafiki warsztatowej jak i projektowej, a w 2022 roku kierunek malarstwo, również jako 5-letnie studia magisterskie. Zwieńczeniem edukacji artystycznej w Uniwersytecie Rzeszowskim są studia doktoranckie, które kształcą nie tylko wychowanków WSP ale również absolwentów z innych ośrodków.

Ich uruchomienie było możliwe w efekcie uzyskania kategorii A+ w dyscyplinie sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki w przeprowadzanej co cztery lata ogólnopolskiej ewaluacji jakości działalności naukowej. Należy tu dodać, że Wydział Sztuk Pięknych UR w tegorocznej ewaluacji uzyskał najwyższą liczbę punktów z jednostek prowadzących akademicką edukację artystyczną i jest jedyną uczelnią kształcącą artystów, która uzyskała tę najwyższą kategorię naukową dwa razy z rzędu. Ta najwyższa ocena ewaluacyjna przyznana przez niezależnych ekspertów, jest wyrazem uznania jakości artystycznej dzieł tworzonych przez zatrudnionych na Wydziale Sztuk Pięknych artystów-pedagogów i ich aktywności wystawienniczej. Świadczy ona, że wśród kadry dydaktycznej Jednostki jest wielu wybitnych i uznanych twórców realizujących się w różnych subdyscyplinach sztuki: malarstwie, grafice, rzeźbie, rysunku, fotografii oraz w nowych mediach. Ich dzieła wystawiane są na licznych wystawach w galeriach o wysokim prestiżu w kraju i za granicą; nabywane są do muzealnych kolekcji publicznych oraz doceniane licznymi nagrodami i wyróżnieniami.

*

Z racji artystycznego charakteru Wydziału Sztuki Uniwersytetu Rzeszowskiego, kadra dydaktyczna realizuje się przede wszystkim w różnych obszarach sztuk plastycznych, w których osiąga spektakularne sukcesy, ale prowadzona jest tu także intensywna działalność naukowa, czego efektem jest uczestnictwo i organizacja  konferencji, publikacja tekstów, książek i redakcja monografii.

Obecna struktura Wydziału Sztuk Pięknych w znacznym stopniu jest kontynuacją tej, która była u początków istnienia edukacji artystycznej na Uniwersytecie Rzeszowskim. Wskazuje na obszary badań prowadzonych przez pracowników. Rozwój Jednostki, a tym samym zwiększenie zatrudnienia, doprowadził do przekształcenia zakładów w katedry i postawienie obszaru nowych badań w nich prowadzonych. Są to:

• ·       Katedra Malarstwa – w ramach której realizowane są zadania w temacie „Badania artystyczne środków formalnych, wyrazowych i związków semantycznych w dziele sztuki w kontekście ich oddziaływania kulturowo-społecznego oraz wzajemnych relacji z innymi obszarami nauk”
• ·        Katedra Grafiki Warsztatowej i Teorii Sztuki – w ramach której realizowane są zadania w temacie „Przestrzeń graficzna jako forma swobodnej kreacji twórczej”
• ·        Katedra Grafiki Projektowej i Multimediów – w ramach której realizowane są zadania w temacie „Badania obrazowania graficznego i multimedialnego w przestrzeni publicznej”
• ·        Katedra Rysunku i Kształtowania Przestrzeni – w ramach której realizowane są zadania w temacie „Funkcja i znaczenie wizualnych środków ekspresji w projektowaniu i kształtowaniu form dzieła sztuki”

Pisząc o strukturze Wydziału należy zwrócić również uwagę na unikalną placówkę naukową, powstałą tu 20 lat temu, jaką jest Centrum Dokumentacji Sztuki Sakralnej zajmujące się badaniem i inwentaryzacją sztuki sakralnej XIX i XX wieku. Organizuje ono cykliczne sympozja i wystawy oraz wydaje, dwujęzyczny rocznik pt. „Sacrum et Decorum. Materiały i studia z historii sztuki sakralnej” cieszący się uznaniem specjalistów w kraju i zagranicą.

*

25 lat istnienia to stosunkowo krótki okres w kontekście 200 lat kształcenia artystycznego w Polsce na poziomie akademickim, ale niewątpliwie można już mówić o dojrzałości. Wydział Sztuk Pięknych w Rzeszowie powstał jako miejsce spotkania dojrzałych twórców z różnych ośrodków akademickich. Każdy z nich przyniósł ze sobą doświadczenia artystyczne i dydaktyczne, które przefiltrowane przez własną wrażliwość i preferowaną formę, stały się podstawą twórczego dialogu między sobą i uzdolnioną podkarpacką młodzieżą. Wystawa „Miedzy pokoleniami” ukazuje owoce tego dialogu.