Aktualności
Międzynarodowa redakcja "Sacrum et Decorum"
Australia, Belgia, Portugalia, Szwecja, Ukraina, Wielka Brytania - z tych państw pochodzą nowi redaktorzy czasopisma "Sacrum et Decorum".
Dążąc do umiędzynarodowienia rzeszowskiego periodyku, rozszerzenia grona współpracowników, wymiany doświadczeń i otwarcia się na nowe perspektywy w ramach badania współczesnej sztuki sakralnej, redakcja "Sacrum et Decorum" zaprosiła do współtworzenia naszego czasopisma kilkoro badaczy reprezentujących uznane ośrodki akademickie, naukowe i religijne.
Z dumą witamy wśród nas: Marca Daniela Duartego z Narodowej Akademii Sztuk Pięknych Portugalii, Jasona Goroncego (Whitley College, University of Divinity, Australia), Sofię Korol z Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, Henrika Lindblada (Uniwersytet w Uppsali, Future for Religious Heritage, Komitet Naukowy ICOMOS ds. Miejsc Kultu i Rytuałów (PRERICO)), Sofię Nivarti z Uniwersytetu w Cambridge, Matthieu Somona (UCLouvain, Belgia).

Marco Daniel Duarte pełni funkcję dyrektora zarówno Muzeum Sanktuarium w Fátimie, jak i Akademii Nauk przy tej samej instytucji religijnej, gdzie kieruje archiwum i biblioteką. Kieruje również Wydziałem Dziedzictwa Kulturowego diecezji Leiria-Fátima. Posiada tytuł doktora historii sztuki uzyskany na Wydziale Sztuki i Nauk Humanistycznych Uniwersytetu w Coimbrze; jest członkiem różnych akademii w Portugalii oraz za granicą (w Brazylii i Watykanie). Jego dorobek naukowy obejmuje kilka książek oraz liczne wystawy muzealne.
Jason Goroncy jest profesorem nadzwyczajnym teologii w Whitley College na University of Divinity w Australii. Jego badania i działalność dydaktyczna skupiają się na punktach styku teologii chrześcijańskiej ze sztuką, życiem publicznym, tradycjami reformowanymi oraz różnorodnymi kulturami i historiami, które kształtują współczesną Australię i szeroko pojęty świat. W ramach tej działalności szczególnie interesują go sposoby, w jakie teologia chrześcijańska kształtuje się, podlega wyzwaniom i ożywa poprzez spotkania z różnicami kulturowymi, praktyką artystyczną, życiem politycznym, doświadczeniami traumy oraz kwestiami sprawiedliwości, nadziei i dobra wspólnego.
Prowadzi zajęcia i nadzoruje prace w zakresie doktryny chrześcijańskiej, etyki teologicznej, teologii publicznej, teologii traumy oraz teologii i sztuki. Jego działalność charakteryzuje się interdyscyplinarnym podejściem do badań teologicznych oraz troską o teologię jako praktykę publiczną i osadzoną w kontekście kulturowym, zwracającą uwagę na konkretne miejsca, społeczności, historie i światy wyobraźni, w których wiara chrześcijańska jest przeżywana i wyrażana. Wśród jego najnowszych publikacji znajdują się: „T&T Clark Handbook of the Doctrine of Creation” (Bloomsbury, 2024) oraz, napisana wspólnie z Rodem Pattendenem, książka „Imagination in an Age of Crisis: Soundings from the Arts and Theology” (Pickwick, 2022). Wcześniejsze publikacje to m.in. „Hallowed Be Thy Name: The Sanctification of All in the Soteriology of P. T. Forsyth” (T&T Clark, 2013), „Descending on Humanity and Intervening in History: Notes from the Pulpit Ministry of P. T. Forsyth” (Pickwick, 2013) oraz „Tikkun Olam: Naprawiać świat: zbieżność teologii i sztuki (Pickwick, 2014).
Jego szerokie zainteresowania teologiczne pobudzają pytania o to, co oznacza mówienie o Bogu w kontekście pluralizmu kulturowego, kryzysu ekologicznego, podziałów politycznych, traumy historycznej oraz możliwości wyobraźni otwieranych przez sztukę.
Sofia Korol w 1996 roku ukończyła studia na Wydziale Historii i Teorii Sztuki we Lwowskiej Narodowej Akademii Sztuk Pięknych, a w 2007 roku obroniła rozprawę doktorską na temat malarstwa i grafiki Galicji w okresie romantyzmu. Pracuje w Dziale Historii Sztuki Instytutu Etnologii Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, a od 2016 roku stoi na jego czele. Pełni obowiązki sekretarza naukowego Komisji Sztuki przy Towarzystwie Naukowym im. T. Szewczenki. Aktualne zainteresowania naukowe: historia ukraińskiej sztuki modernistycznej, w szczególności ewolucja ukraińskiego pejzażu, a także badania nad sztuką sakralną zachodniej Ukrainy od końca XIX wieku do początku II wojny światowej in situ - https://ethnology.lviv.ua/naukovi-pidrozdili/viddil-mistectvoznavstva
Sofia Nivarti jest profesorem nadzwyczajnym architektury na Uniwersytecie w Cambridge. Pochodzi z Jyväskylä w Finlandii; studia architektoniczne ukończyła na Uniwersytecie w Cambridge w Wielkiej Brytanii oraz w Szkole Architektury Uniwersytetu Yale w Stanach Zjednoczonych. Stopień doktora z historii architektury uzyskała ponownie w Cambridge, pisząc pracę doktorską poświęconą architekturze sakralnej pracowni Alvara Aalto. W Yale była stypendystką programu Edward P. Bass Scholarship in Architecture, a w Cambridge – stypendystką programu Gates Cambridge PhD Scholarship. Dr Nivarti specjalizuje się w architekturze nowoczesnej. Jej główna dziedzina ekspertyzy obejmuje krytyczną analizę architektury, urbanistyki, projektowania i myśli fińskich modernistów – Alvara, Aino i Elissy Aalto oraz ich współpracowników. Jej pozostałe zainteresowania badawcze obejmują historię i teorię architektury nowoczesnej, architekturę rdzennych ludów oraz krytykę architektoniczną. Jej pierwsza monografia, zatytułowana „The Religious Architecture of Alvar, Aino and Elissa Aalto”, została opublikowana przez wydawnictwo Lund Humphries w 2023 roku. Stanowiła ona pierwszą kompleksową analizę architektury sakralnej małżeństwa Aalto, ze szczególnym uwzględnieniem ich powojennych kościołów w Finlandii, Niemczech i we Włoszech. Jej druga monografia dotyczy odbioru i znaczenia dzieł oraz myśli małżeństwa Aalto w szerokim ujęciu po zakończeniu budowy. Książka „Studio Aalto: The Modern Legacy of Alvar, Aino and Elissa Aalto” została wydana przez Yale University Press w 2026 roku.
Henrik Lindblad jest doktorem historii sztuki i naukowcem związanym z Katedrą Historii Sztuki Uniwersytetu w Uppsali. Obecnie pracuje jako konsultant ds. dziedzictwa kulturowego, realizując zlecenia dla Kościoła Szwecji i innych organizacji. Wcześniej pracował jako inspektor ds. konserwacji zabytków, badacz i koordynator w Szwedzkiej Radzie Dziedzictwa Narodowego (2003–2007); jako kierownik projektu, koordynator i strateg w Centralnym Biurze Kościoła Szwedzkiego (2007–2017); oraz jako urzędnik ds. dziedzictwa kulturowego w diecezji Lund (2017–2021). Przez kilka lat był zaangażowany w projekt badawczy „Stare kościoły – nowe wartości”, prowadzony przez Uniwersytet w Göteborgu. Efektem projektu był raport badawczy „Budynki sakralne w okresie przemian” (2016) oraz antologia „Alla dessa kyrkor” (Wszystkie te kościoły, 2017). Jest członkiem-założycielem europejskiej organizacji „Future for Religious Heritage” (FRH) oraz członkiem i byłym przewodniczącym jej Naukowego Komitetu Doradczego. Jest również członkiem-założycielem i byłym wiceprzewodniczącym Międzynarodowego Komitetu Naukowego ICOMOS ds. Miejsc Kultu i Rytuałów (PRERICO). Pełniąc tę funkcję, przeprowadził kilka ocen wniosków o wpisanie obiektów na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W trakcie swojej kariery zawodowej i naukowej opublikował liczne artykuły na temat dziedzictwa religijnego w publikacjach krajowych i międzynarodowych. Jego praca doktorska pt. „Kyrkliga kulturarv i en ny tid – Samlade studier och reflektioner” („Dziedzictwo kościelne w nowej erze – zbiór badań i refleksji”) została obroniona na Uniwersytecie w Uppsali w 2023 roku. Wśród najnowszych publikacji znajdują się: „Miejsca sakralne, opuszczone opactwa: zrównoważona turystyka dziedzictwa kulturowego w południowej Szwecji” (współautorzy: Johan Eriksson i Christer Gustafsson), w: Catarina Almeida Marado i in. (red.), (Re)interpretacje dziedzictwa klasztorów żeńskich: przestrzenie, wspomnienia i nowe zastosowania (2025); oraz „W kierunku zrównoważonej przyszłości dziedzictwa kościelnego”, w: Rolando Volzone, João Luís Fontes i Henrik Lindblad (red.), „Dziedzictwo religijne: miejsca, ludzie, wyzwania”, opublikowane w serii „CIDADES, Comunidades e Territórios” (2025).
W przygotowywanej publikacji, którą współredaguje we współpracy z Jednostką Badawczą Kościoła Szwecji, dokładniej definiuje i zgłębia nową dziedzinę badań poświęconą mrocznemu i złożonemu dziedzictwu kościelnemu.
Matthieu Somon, doktor historii sztuki, od 2022 roku pełni funkcję kierownika Katedry Sztuki i Religii na UCLouvain. Wykładał historię sztuki współczesnej na Uniwersytecie Paryskim 1 Panthéon-Sorbonne, Katolickim Uniwersytecie Zachodnim (UCO Angers), Uniwersytecie we Fryburgu (Szwajcaria) oraz na UCLouvain. Jego badania kierują się materialnością sztuki, ponieważ pozwala ona na głębsze uchwycenie i nowe zrozumienie monoteistycznych religii abrahamowych. Jego praca wynika ze szczególnego zainteresowania ikonografią żydowską, chrześcijańską i islamską. Dzieła sztuki i obrazy, których nie da się sprowadzić wyłącznie do dyskursu, obejmują, przetwarzają i ujawniają to, czego teksty nie potrafią wyrazić słowami, rzucając światło na aspekt wyobraźni religijnej, który uzupełnia ten ustanowiony przez pisma teologiczne. Przyjmując podejście interdyscyplinarne, w swoich badaniach uprawia on formę historii sztuki, która czerpie z metod i narzędzi teoretycznych teologii, egzegezy, antropologii, estetyki, historii oraz historii i religioznawstwa. Jego badania mają na celu zgłębienie wyobraźni religijnej trzech monoteistycznych religii abrahamowych (judaizmu, chrześcijaństwa i islamu) oraz podkreślenie sposobów, w jakie sztuka sformułowała oryginalne interpretacje tych trzech głównych tradycji, które nie są ujęte w pisemnej egzegezie. Jego obszary badawcze obejmują materialną historię religii oraz ich wkład w historię wyobrażeń religijnych (w tym przedmioty procesyjne, szopki bożonarodzeniowe, wisiorki, relikwiarze i tabernakula, kielichy mszalne oraz tkaniny liturgiczne), figuratywne interpretacje teologii negatywnej, anikonizm, ikonoklazm, studia porównawcze oraz wyobrażenia międzyreligijne (szczególnie poprzez architekturę i motyw ikonograficzny Świątyni Jerozolimskiej, a także poprzez postacie międzyreligijne: Myriam/Marie/Maryam, Jezus/Jeshuah/Isa oraz Moshè/Moïse/Moussa). Do jego obszarów badań należą również: konstruowanie wyobrażeń religijnych, historyzacja religii, ikonografia sakramentów, sztuka protestancka we Francji przed uchyleniem edyktu z Nantes, Jean Siméon Chardin, vanitas i świeckie martwe natury, ikonografia instrumentów muzycznych oraz krytyczna funkcja sztuki w odniesieniu do religii.