Dr hab. Marta Niewczas ur. 03.09.1974 r. ukończyła studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z filią w Rzeszowie w 1999 roku na kierunku „Prawo”. Następnie odbyła studia podyplomowe w zakresie: wychowania fizycznego, zarządzania oświatą oraz przygotowania pedagogicznego. Jest absolwentką szkoły muzycznej oraz certyfikowaną kursantką Europejskiej Szkoły Dyplomacji w zakresie „Protokołu Dyplomatycznego”.

W 2009 roku uzyskała stopień doktora nauk o kulturze fizycznej w Akademii Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu z filią w Gorzowie Wielkopolskim, na podstawie rozprawy pt. „Kultura fizyczna studentów w dobie transformacji systemowej po 1989 roku w państwowych wyższych szkołach technicznych w Polsce”, której promotorem był śp. prof. Kazimierz Obodyński. Osiągnięciem naukowym przedstawionym w postępowaniu habilitacyjnym dr hab. Marty Niewczas był monotematyczny cykl siedmiu publikacji pod wspólny tytułem „Wszechstronna analiza przygotowania fizycznego i techniczno-taktycznego zawodników kickboxingu: perspektywa interdyscyplinarna w kontekście formuły K1”, o łącznym współczynniku wpływu (IF) 11,0 i łącznej punktacji MNiSW – 770 pkt. W pracach tych przedstawiono wyniki badań dotyczących biomechanicznych, fizjologicznych, biochemicznych i psychomotorycznych czynników warunkujących skuteczność zawodników sportów walki.

Wykazała w nim również m.in. zależności pomiędzy składem ciała, siłą kończyn oraz symetrią ruchową a efektywnością działań techniczno-taktycznych zawodników w formule K1. Uzyskane przez Nią wyniki mają istotne znaczenie dla praktycznej optymalizacji procesu treningowego oraz minimalizacji ryzyka kontuzji w sportach i sztukach walki. Aktualny dorobek naukowy dr hab. Marty Niewczas obejmuje 61 publikacji naukowych, w tym monografie autorskie i współautorskie, o łącznym współczynniku Impact Factor – 64,0 i punktacji MNiSW – 4245,0.  Jej obecny Indeks Hirscha wynosi: Web of Science – 9, Scopus – 9, Google Scholar – 10. Dr hab. Marta Niewczas współpracuje z naukowcami krajowych i zagranicznych ośrodków badawczych, a w szczególności z: Akademii Kultury Fizycznej w Krakowie, Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, Politechniki Opolskiej oraz Uniwersytetu w Preszowie na Słowacji. Dotychczasowa działalność naukowa dr hab. Marty Niewczas koncentrowała się na interdyscyplinarnej analizie przygotowania psychofizycznego zawodników sportów i sztuk walki. Od 2000 roku jest związana zawodowo z obecnym Wydziałem Nauk o Kulturze Fizycznej, Collegium Medicum Uniwersytetu Rzeszowskiego, gdzie prowadzi zajęcia z zakresu sportów i sztuk walki, kultury akademickiej oraz prawa oświatowego i prawa sportowego. W latach 2020–2025 pełniła funkcję promotora pomocniczego w dwóch przewodach doktorskich. Jest aktywną uczestniczką konferencji naukowych w kraju i za granicą oraz członkinią International Martial Arts and Combat Sports Scientific Society (IMACSSS), Naukowego Stowarzyszenia Badaczy Sportu, Podkarpackiego Towarzystwa Naukowego Kultury Fizycznej, Rady Uniwersytetu Rzeszowskiego, Przewodniczącą Komisji Sportu i Turystyki w Radzie Miasta Rzeszowa oraz Editorial Board czasopisma Journal of Kinesiology and Exercise Sciences. Odbyła liczne staże naukowo-badawcze w kraju i za granicą (Polska, Słowacja, USA, Japonia, Francja, Ukraina), uczestnicząc w projektach dotyczących m.in. analizy reakcji organizmu na obciążenia treningowe. Aktywnie współpracuje przy realizacji projektów krajowych i międzynarodowych, w tym finansowanych ze środków Unii Europejskiej i Ministerstwa Sportu i Turystyki.

Dr hab. Marta Niewczas jest 6 krotną mistrzynią świata w karate tradycyjnym, trenerem klasy mistrzowskiej, sędzią klasy międzynarodowej, egzaminatorem Polskiej Unii Karate Tradycyjnego, instruktorem narciarstwa alpejskiego oraz Ambasadorem Karate Tradycyjnego na Świecie. Zawodnicy szkoleni pod jej kierunkiem zdobyli łącznie 45 złotych, 40 srebrnych i 13 brązowych medali na zawodach krajowych i międzynarodowych. Za swoją działalność sportową i organizacyjną została odznaczona Srebrnym Medalem Zasługi Prezydenta RP. Jej aktualne badania naukowe koncentrują się na analizie zachowań agresywnych u zawodników sportów i sztuk walki, realizowanych we współpracy z ekspertami różnych krajowych i międzynarodowych ośrodków badawczych.