Aktualności
Naukowcy z Wydziału Biotechnologii Collegium Medicum UR współautorami publikacji w prestiżowym czasopiśmie Angewandte Chemie International Edition
Zespół naukowców z Wydziału Biotechnologii Collegium Medicum Uniwersytetu Rzeszowskiego - Anna Lewińska, Maciej Wnuk oraz Olga Kołodziej - wziął udział w międzynarodowych badaniach, których wyniki ukazały się w prestiżowym czasopiśmie Angewandte Chemie International Edition – jednym z najbardziej cenionych periodyków chemicznych na świecie.
Praca zatytułowana „Self-Assembled Pt(II) Complexes Boost Up Stem Cell Proliferation and Accelerate Metamorphosis in Living Organisms” dotyczy nowatorskiego związku platyny(II) (Pt1), który w środowisku wodnym oraz wewnątrz komórek samoistnie tworzy uporządkowane struktury samoorganizujące się. Zjawisko to nie tylko nadaje związkowi wyjątkowe właściwości świetlne, ale – co najbardziej zaskakujące – wywołuje realne efekty biologiczne w żywych organizmach.
Badania przeprowadzono na dwóch modelowych organizmach zwierzęcych:
- Hydra vulgaris – gdzie związek Pt1 zwiększał namnażanie komórek macierzystych i stymulował mechanizmy antyoksydacyjne, przyspieszając wzrost i rozmnażanie zwierząt;
- Nematostella vectensis – gdzie związek przyspieszał proces metamorfozy larw w dorosłe osobniki.
Autorzy wykazali, że za te efekty odpowiada zdolność samoorganizującego się kompleksu platyny do delikatnej modulacji równowagi redoks (poziomu reaktywnych form tlenu) wewnątrz komórek – bez wywoływania toksyczności czy uszkodzeń DNA.
Dlaczego te wyniki są wyjątkowe?
Po raz pierwszy w tak bezpośredni sposób połączono zjawisko samoorganizacji małych cząsteczek (znane dotąd głównie jako narzędzia do obrazowania biologicznego) z wywoływaniem konkretnej, korzystnej kaskady procesów biologicznych – proliferacji komórek macierzystych i przyspieszenia rozwoju organizmu. Wyniki otwierają drogę do zupełnie nowej klasy związków „teranostycznych” (łączących diagnostykę i terapię), które mogłyby być wykorzystywane zarówno jako sondy obrazujące, jak i czynniki modulujące procesy regeneracyjne czy przeciwutleniające w organizmach żywych.
Publikacja powstała w ramach szeroko zakrojonej współpracy międzynarodowej, w którą zaangażowane były następujące jednostki naukowe:
- Wydział Biotechnologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Rzeszowski (Polska)
- Istituto di Scienze Applicate e Sistemi Intelligenti „E. Caianiello”, Consiglio Nazionale delle Ricerche (CNR-ISASI), Pozzuoli (Włochy)
- Dipartimento di Scienze Farmaceutiche, Università degli Studi di Milano (Włochy)
- Dipartimento di Scienze Chimiche, Università degli Studi di Padova (Włochy)
- CNRS, CEA, IRIG, Laboratoire de Chimie et Biologie des Métaux, Université Grenoble Alpes (Francja)
Pracami zespołu kierowały dwie uznane badaczki: dr Claudia Tortiglione (CNR-ISASI, Pozzuoli), koncepcyjna liderka badań na organizmach modelowych, oraz prof. Luisa De Cola (Università degli Studi di Milano), autorytet w dziedzinie chemii supramolekularnej i projektowania luminescencyjnych kompleksów platyny.
Udział naukowców z Wydziału Biotechnologii Collegium Medicum UR w tym projekcie potwierdza wysoką pozycję Wydziału Biotechnologii UR w międzynarodowych sieciach współpracy naukowej w obszarze biotechnologii i biomedycyny.
