Na łamach czasopisma Clinical Oral Investigations (Springer) ukazał się artykuł „Characterization of oral microbiome in atopic dermatitis patients treated with dupilumab or upadacitinib”. Praca ta jest efektem współpracy naukowców z Wydziału Biotechnologii i Wydziału Medycznego Collegium Medicum Uniwersytetu Rzeszowskiego z Działem Biologii Molekularnej Zwierząt Instytutu Zootechniki – Państwowego Instytutu Badawczego w Balicach.

Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła choroba zapalna skóry, w której rozwoju istotną rolę odgrywa dysbioza, czyli zaburzenie równowagi społeczności drobnoustrojów zasiedlających organizm człowieka. Znaczenie osi skóra–jelito w AZS jest dobrze udokumentowane. Wciąż jednak niewiele wiadomo o tym, czy i w jaki sposób mikrobiota jamy ustnej wiąże się z przebiegiem choroby i odpowiedzią na leczenie.

Autorzy przeanalizowali profile bakteryjne próbek śliny piętnastu pacjentów z AZS leczonych przez szesnaście tygodni dupilumabem (przeciwciałem skierowanym przeciwko receptorowi interleukiny 4) lub upadacytynibem (inhibitorem kinazy JAK1). Wykorzystano sekwencjonowanie amplikonów genu 16S rRNA (region hiperzmienny V3–V4), a dane mikrobiologiczne zestawiono ze wskaźnikiem nasilenia zmian skórnych EASI.

Badanie wykazało, że w trakcie terapii w mikrobiomie jamy ustnej istotnie zmniejszył się udział bakterii z typu Actinomycetota (z mediany 11,87% do 6,15%). Jednocześnie wzrósł udział bakterii z typu Bacteroidota (z 19,78% do 28,39%). Spadek liczebności Actinomycetota korelował z poprawą kliniczną mierzoną wskaźnikiem EASI. Wskazuje to na możliwy związek między mikrobiomem jamy ustnej a odpowiedzią na leczenie AZS.

Autorzy podkreślają, że uzyskane wyniki mają charakter wstępny. Wszyscy pacjenci zareagowali na leczenie, więc nie można było jeszcze ocenić, czy Actinomycetota mogą służyć jako biomarker skuteczności terapii. Potwierdzenie tych obserwacji wymaga badań na większych i bardziej zróżnicowanych grupach pacjentów. Potrzebne są też analizy mechanistyczne, np. metabolomiczna identyfikacja metabolitów wytwarzanych przez mikrobiom. Praca otwiera jednak nowy kierunek badań nad rolą mikrobioty jamy ustnej w chorobach zapalnych skóry.

Autorzy: Maciej Wnuk, Justyna Szczęch, Gabriela Żuk, Tomasz Szmatoła, Bernadetta Oklejewicz, Dominik Samotij, Anna Lewińska, Adam Reich

Publikacja: Clinical Oral Investigations, DOI: 10.1007/s00784-026-07174-2