12 lutego w Janos Gallery w Warszawie odbyła się pierwsza prezentacja efektów współpracy dr Barbary Porczyńskiej i reżysera Marcina Janosa Krawczyka. Projekt został dofinansowany przez Unię Europejską – NextGenerationEU w ramach wspierania sektora kultury i przemysłów kreatywnych KPO. Zaproszeni goście mieli okazję obejrzeć obiekty malarskie stworzone specjalnie na potrzeby filmu fabularnego Janosa, a także zajrzeć za kulisy procesu twórczego dzięki projekcji filmu dokumentującego jego powstawanie. Druga odsłona miała miejsce w Jaśliskach 21 lutego. Spotkanie rozpoczęło się projekcją filmu w Sali Widowiskowej GOK, a następnie uczestnicy wzięli udział w otwarciu wystawy w Muzeum Regionalnym Kuźnia Tradycji.

Warszawa i Jaśliska to miejsca, w których odbywał się proces twórczy. W galerii obiekty zostały podniesione do rangi sztuki, wisząc jak obrazy na ścianach, zaś w Jaśliskach — gdzie będzie toczyć się akcja filmu — wróciły do swojego naturalnego środowiska.

O projekcie:
Projekt i wystawa „Proces twórczy” koncentrują się na obiektach stworzonych przez Barbarę Porczyńską specjalnie na potrzeby filmu reżysera Marcina Janosa Krawczyka. Artystka, znana dotąd z przewrotnego wykorzystywania przedmiotów codziennego użytku jako nośników opowieści o kobiecej perspektywie (MaMalarka) — o napięciu pomiędzy rolą matki a potrzebą tworzenia, pomiędzy obowiązkiem a wewnętrzną wolnością — w tym projekcie sięga po nie z zupełnie innego miejsca.

Janos, aktor i reżyser podejmujący w swoich filmach trudne tematy społeczne, między innymi m.in. nagradzane Rendez-vous, Sześć tygodni, Matka24h, Ziemia bezdomnych czy Wróbel, poruszony twórczością Porczyńskiej, zaprosił ją do współtworzenia filmowego świata, w którym charakterystyczny gest malarski artystki staje się materialnym śladem pamięci i bolesnej utraty.

Spotkanie dwóch silnych osobowości – reżysera i malarki – tworzy przestrzeń, w której sztuka wizualna i film spotykają się wobec doświadczenia zbyt trudnego, by wypowiedzieć je wprost. Garnki, patelnie czy deski stają się cichymi świadkami tęsknoty. Każdy gest pędzla jest tu zapisem emocji, które nie znajdują ujścia w słowach. Kamera towarzysząca procesowi twórczemu rejestruje nie tylko technikę i rozmowy, lecz przede wszystkim ciszę, zawahania oraz momenty, w których sztuka staje się formą przetrwania.

Wystawa prezentuje obiekty stworzone specjalnie na potrzeby filmu – zanim zostaną włączone w jego fabularną narrację. To rzadki moment, pozwalający zobaczyć je w stanie surowej emocjonalności, nieprzefiltrowanej przez język kina. Każdy z nich jest fragmentem większej opowieści o bólu, który nie znika, lecz dzięki sztuce zmienia swój kształt i przynosi ukojenie.

Ta współpraca odsłania, jak sztuka potrafi unieść doświadczenia graniczne. Jak codzienny przedmiot, podniesiony do rangi dzieła, staje się nośnikiem pamięci. I jak film oraz malarstwo mogą wspólnie opowiadać o tęsknocie, która nie znajduje ukojenia, ale domaga się obecności.

Zdjęcia: GOK Jaśliska i Barbara Porczyńska