W dniach 28–29 września 2026 roku w Instytucie Polonistyki i Dziennikarstwa Uniwersytetu Rzeszowskiego  odbyła się  międzynarodowa konferencja naukowa Przerwane narracje, odzyskane głosy. Polskie pisarki emigracyjne w walce o widzialność, poświęcona twórczości, biografiom oraz recepcji polskich pisarek emigracyjnych. Wydarzenie zgromadziło 39 prelegentów reprezentujących różne ośrodki naukowe i kulturalne w kraju oraz za granicą, tworząc przestrzeń do wymiany doświadczeń i prezentacji najnowszych badań nad literaturą emigracyjną. Sympozjum odbyło się pod honorowym patronatem JM Rektora Uniwersytetu Rzeszowskiego prof. dra hab. Adama Reicha, który dokonał także uroczystego otwarcia tego naukowego forum.

Tematyka konferencji koncentrowała się wokół zjawiska marginalizacji i odzyskiwania miejsca w historii literatury przez autorki, których dorobek przez wiele lat pozostawał poza głównym nurtem badań literaturoznawczych. Szczególne miejsce zajęły zagadnienia związane z doświadczeniem emigracji, pamięcią, tożsamością, wykluczeniem, kobiecym pisarstwem oraz mechanizmami kształtującymi literacką widzialność.

Tytuł konferencji – „Przerwane narracje, odzyskane głosy….” – trafnie oddawał jej zasadniczy cel: przywracanie obecności pisarkom, których twórczość, mimo często istotnej wartości artystycznej i dokumentacyjnej, nie zawsze znalazła należne miejsce w polskim obiegu literackim i naukowym. Referaty podejmowały zarówno problematykę twórczości konkretnych autorek, jak i szersze zagadnienia dotyczące literatury emigracyjnej kobiet.

Wystąpienia prelegentów reprezentujących ośrodki akademickie z różnych części Polski (Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytet w Białystoku, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Instytut Badań Literackich, PAN w Warszawie, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła  w Lublinie, Uniwersytet w Siedlcach, Uniwersytet Śląski w Katowicach Uniwersytet Jagielloński w Krakowie) oraz uniwersytety i instytucje zagraniczne (Columbia University, Nowy Jork, USA, University of Tennessee at Martin, USA, University of Naples “L'Orientale”, Neapol, Włochy, Ośrodek Badań Dziedzictwa Emigracji Polskiej, Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie,  Londyn, Wielka Brytania) pokazały wielowymiarowość badań nad polskim pisarstwem emigracyjnym. Analizowano między innymi strategie narracyjne i autobiograficzne, sposoby konstruowania kobiecej tożsamości, doświadczenie wykorzenienia i życia pomiędzy kulturami, a także znaczenie pamięci indywidualnej i zbiorowej. Istotnym wątkiem była również recepcja twórczości pisarek emigracyjnych oraz pytanie o przyczyny ich nieobecności lub ograniczonej obecności w kanonie literackim.

Konferencja stworzyła również możliwość spojrzenia na literaturę emigracyjną z perspektywy interdyscyplinarnej. Omawiane teksty pozwalały dostrzec związki literatury z historią, pamięcią kulturową, studiami nad migracją oraz refleksją nad miejscem kobiet w kulturze. Dzięki temu twórczość pisarek emigracyjnych została przedstawiona nie tylko jako świadectwo indywidualnych losów, lecz także jako ważny element szerszej historii polskiej kultury XX i XXI wieku.

Ważnym walorem wydarzenia była różnorodność perspektyw badawczych oraz reprezentowanych środowisk naukowych. Obecność badaczy z kraju i zagranicy sprzyjała konfrontowaniu różnych metod, doświadczeń i tradycji badawczych. Dyskusje towarzyszące referatom pokazały, że problem obecności polskich pisarek emigracyjnych w historii literatury pozostaje otwarty i wymaga dalszych badań, edycji tekstów, opracowań biograficznych oraz działań popularyzatorskich.

Szczególne znaczenie konferencji polegało na podkreśleniu potrzeby odzyskiwania i dokumentowania głosów kobiet funkcjonujących poza głównym nurtem polskiego życia literackiego. Podejmowane podczas obrad zagadnienia skłaniały do refleksji nad tym, w jaki sposób powstaje kanon literacki, jakie mechanizmy decydują o obecności poszczególnych autorek w świadomości czytelników oraz jaką rolę w przywracaniu zapomnianych lub marginalizowanych tekstów odgrywa współczesna humanistyka.

Dwudniowe obrady w Rzeszowie były zatem nie tylko prezentacją wyników badań, ale również ważnym forum dyskusji nad miejscem literatury emigracyjnej kobiet we współczesnej kulturze. 39 wystąpień, różnorodność reprezentowanych ośrodków oraz szeroki zakres podejmowanych tematów potwierdziły, że twórczość polskich pisarek emigracyjnych stanowi istotny i wciąż wymagający pogłębionego rozpoznania obszar badań.

Konferencja Przerwane narracje, odzyskane głosy. Polskie pisarki emigracyjne w walce o widzialność pokazała, że przywracanie pamięci o emigracyjnych autorkach jest jednocześnie pracą nad pełniejszym obrazem polskiej literatury. Odzyskiwanie ich głosów oznacza bowiem nie tylko uzupełnianie literackiej historii o pomijane nazwiska i teksty, lecz także ponowne odczytanie doświadczeń emigracji, kobiecej tożsamości, pamięci i kulturowego zakorzenienia.

Wydarzenie stanowiło wartościową przestrzeń spotkania przedstawicieli różnych środowisk naukowych i stworzyło podstawę do dalszej współpracy oraz kontynuowania badań nad twórczością polskich pisarek emigracyjnych.