W ramach zainicjowanego przez Zakład Lingwistyki Mediów oraz Zakład Teorii Komunikacji Językowej i Badań Kulturowych Instytutu Lingwistyki Stosowanej UR cyklu spotkań naukowych „Kultura i media w odsłonach” 10 marca 2026 r. odbył się drugi wykład z tej serii. Tym razem mieliśmy zaszczyt gościć prof. dr hab. Martę Wójcicką z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, która wygłosiła wykład pt. Multimodalne badania dyskursów pamięci zbiorowej.

W swoim wystąpieniu badaczka przedstawiła autorskie podejście metodologiczne do analizy dyskursów pamięci zbiorowej. W centrum refleksji znalazło się rozróżnienie między pamięcią zbiorową — rozumianą jako kulturowo utrwalony obraz przeszłości — a pamiętaniem ujmowanym jako dynamiczna praktyka społeczna i komunikacyjna, w ramach której przeszłość podlega nieustannej aktualizacji, reinterpretacji i negocjowaniu znaczeń.

Na przykładzie własnych badań prof. Wójcicka ukazała, w jaki sposób społeczeństwa konstruują obrazy przeszłości za pośrednictwem zróżnicowanych form przekazu: tekstu, obrazu, dźwięku, filmu, przestrzeni miejskiej oraz mediów cyfrowych. Zaprezentowane ujęcie integruje narzędzia badawcze wywodzące się z wielu dyscyplin, m.in. z historii, socjologii, kulturoznawstwa, medioznawstwa, językoznawstwa i antropologii, umożliwiając analizę zarówno struktury tekstów pamięci, jak i społecznych praktyk pamiętania.

Wykład unaocznił, że pamięć zbiorowa funkcjonuje w różnych systemach semiotycznych i medialnych, natomiast proponowany model badawczy pozwala uchwycić mechanizmy konstruowania, interpretowania i dyskursywnego negocjowania obrazów przeszłości w przestrzeni publicznej, ukazując zarazem relacje między tekstami kultury a społecznymi praktykami pamiętania.

Spotkanie wzbudziło duże zainteresowanie uczestników i stało się impulsem do ożywionej dyskusji poświęconej relacjom między pamięcią, pamiętaniem oraz dyskursywnym negocjowaniem znaczeń. Wystąpienie prof. Marty Wójcickiej stanowiło wartościowy wkład w refleksję nad współczesnymi dyskursami medialnymi i potwierdziło znaczenie mediolingwistyki i badań kulturowych w opisie oraz interpretacji zjawisk kultury medialnej.