W ramach cyklu spotkań „Kultura i media w odsłonach”, poświęconego współczesnym badaniom nad językiem, kulturą i komunikacją, w dniu 23 kwietnia 2026 roku na Wydziale Filologicznym odbyło się kolejne, piąte spotkanie w ramach cyklu.

Gościem była dr Tamar Sukhishvili z Ilia State University w Tbilisi. Badaczka wygłosiła wykład pt. Universal and language-specific representation in the lexicon, poświęcony problematyce reprezentacji relacji pokrewieństwa w leksyce różnych języków oraz ich uwarunkowaniom kulturowym i poznawczym.

Wystąpienie wygłoszone w języku angielskim, koncentrowało się na problematyce reprezentacji relacji pokrewieństwa w leksyce różnych języków oraz ich uwarunkowaniach kulturowych i poznawczych. Wpisywało się tym samym w obszar badań nad relacjami między językiem, kulturą i poznaniem, łącząc perspektywę językoznawstwa kulturowego, semantyki leksykalnej oraz badań nad metaforą konceptualną.

Prelegentka przedstawiła wyniki analiz porównawczych, koncentrujących się na sposobach konceptualizacji więzi rodzinnych w różnych systemach językowych, ze szczególnym uwzględnieniem języka gruzińskiego oraz greckiego.

Punktem centralnym rozważań była kwestia relacji między uniwersalnymi mechanizmami językowymi a ich kulturowo uwarunkowanymi realizacjami. Omówiono, w jaki sposób różne języki odzwierciedlają struktury rodzinne oraz relacje społeczne, a także jak kategorie pokrewieństwa są modelowane przez systemy semantyczne i kulturowe. Szczególną uwagę poświęcono metaforycznym rozszerzeniom znaczeń, w których nazwy części ciała – takie jak „krew”, „ciało”, „serce” czy „wątroba” – pełnią funkcję nośników znaczeń związanych z bliskością, przynależnością i więzią emocjonalną.

Analiza ukazała, że choć pewne schematy konceptualne mają charakter uniwersalny (np. powiązanie krwi z pokrewieństwem), to ich realizacje językowe oraz zakres użycia są silnie zróżnicowane kulturowo. W tym kontekście podkreślono znaczenie języka jako narzędzia konceptualizacji doświadczenia społecznego, które nie tylko odzwierciedla rzeczywistość, lecz także ją współtworzy poprzez utrwalone wzorce semantyczne i metaforyczne.

W dalszej części wystąpienia zwrócono uwagę na rolę leksykonu jako systemu organizującego wiedzę o świecie społecznym, w którym kategorie pokrewieństwa stanowią istotny element porządkujący relacje międzyludzkie. Przedstawione przykłady unaoczniły, że analiza leksyki pokrewieństwa pozwala uchwycić zarówno uniwersalne mechanizmy poznawcze, jak i specyficzne dla danej wspólnoty językowej sposoby ujmowania więzi społecznych.

Dr Tamar Sukhishvili jest adiunktem w Ilia State University w Tbilisi oraz językoznawczynią specjalizującą się w językach klasycznych. Jej zainteresowania badawcze obejmują m.in. semantykę, stylistykę, językoznawstwo kulturowe oraz zagadnienia przekładu. Prowadzi zajęcia z zakresu łaciny, językoznawstwa ogólnego oraz stylistyki, łącząc działalność dydaktyczną z pracą naukową i translatorską.

Wykład dr Tamar Sukhishvili stanowił interesujący i inspirujący wkład w refleksję nad relacjami między językiem a kulturą oraz nad sposobami konceptualizacji rzeczywistości społecznej w różnych językach. Zaprezentowane ujęcie problematyki pokrewieństwa w perspektywie leksykalnej i kulturowej otworzyło pole do dalszych dyskusji nad uniwersalnością i zróżnicowaniem językowych obrazów świata.

Spotkanie było kolejnym ważnym wydarzeniem w ramach cyklu „Kultura i media w odsłonach”, wzbogacającym interdyscyplinarną debatę nad językiem i komunikacją.