Aktualności
25 lat Uniwersytetu Rzeszowskiego – historia, która trwa
Rok 2026 zapisuje się w dziejach Uniwersytetu Rzeszowskiego jako czas szczególny. Mija bowiem dokładnie 25 lat od momentu powołania do życia największej uczelni akademickiej w południowo-wschodniej Polsce. Jubileusz ten staje się naturalną okazją do spojrzenia wstecz, do przypomnienia drogi, jaką przeszedł Uniwersytet, oraz ludzi i instytucji, które współtworzyły jego tożsamość.
𝐇𝐢𝐬𝐭𝐨𝐫𝐢𝐚 𝐔𝐧𝐢𝐰𝐞𝐫𝐬𝐲𝐭𝐞𝐭𝐮 𝐑𝐳𝐞𝐬𝐳𝐨𝐰𝐬𝐤𝐢𝐞𝐠𝐨 𝐬𝐢𝐞̨𝐠𝐚 𝐥𝐚𝐭 𝟔𝟎. 𝐗𝐗 𝐰𝐢𝐞𝐤𝐮
Wprawdzie Uniwersytet Rzeszowski formalnie rozpoczął działalność 1 września 2001 roku, to jednak jego korzenie sięgają znacznie głębiej w przeszłość, do lat sześćdziesiątych XX wieku. To wówczas, w 1963 roku, w Rzeszowie powstało Studium Terenowe krakowskiej Wyższej Szkoły Pedagogicznej. Dwa lata później jednostka ta została przekształcona w samodzielną Wyższą Szkołę Pedagogiczną w Rzeszowie, która przez kolejne dekady kształciła kadry nauczycielskie i budowała fundament miejscowego środowiska akademickiego. Równolegle rozwijały się inne ośrodki naukowe. W 1969 roku swoją działalność rozpoczęła filia Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, a w 1973 roku w Rzeszowie utworzono Wydział Ekonomii Akademii Rolniczej w Krakowie. To właśnie współistnienie i stopniowe wzmacnianie potencjału tych trzech instytucji stworzyło zaplecze naukowe, organizacyjne i kadrowe, bez którego idea powołania uniwersytetu w Rzeszowie nie mogłaby się urzeczywistnić.
𝐔𝐭𝐰𝐨𝐫𝐳𝐞𝐧𝐢𝐞 𝐔𝐧𝐢𝐰𝐞𝐫𝐬𝐲𝐭𝐞𝐭𝐮 𝐑𝐳𝐞𝐬𝐳𝐨𝐰𝐬𝐤𝐢𝐞𝐠𝐨 – 𝐦𝐨𝐦𝐞𝐧𝐭 𝐩𝐫𝐳𝐞ł𝐨𝐦𝐨𝐰𝐲
Myśl o utworzeniu uniwersytetu dojrzewała przez wiele lat i była efektem wspólnych działań środowisk akademickich oraz władz regionu. Momentem przełomowym stał się 7 czerwca 2001 roku, kiedy Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uchwalił ustawę o utworzeniu Uniwersytetu Rzeszowskiego. Akt ten został podpisany 4 lipca 2001 roku przez Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego. W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele władz państwowych, rektorzy rzeszowskich i regionalnych uczelni, parlamentarzyści oraz samorządowcy. W swoim przemówieniu Prezydent Aleksander Kwaśniewski podkreślał znaczenie tej decyzji, wskazując na „renesans idei uniwersyteckiej” oraz rolę, jaką nowa uczelnia miała odegrać w rozwoju nauki i regionu. Uniwersytet Rzeszowski – jak zaznaczał – miał stać się instytucją promieniującą, zakorzenioną na Podkarpaciu, a jednocześnie otwartą na wyzwania przyszłości. Słowa te nabrały szczególnego znaczenia w listopadzie 2002 roku, kiedy Prezydent RP ponownie odwiedził młodą uczelnię. Uniwersytet Rzeszowski powstał z połączenia trzech jednostek: Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Rzeszowie, rzeszowskiej filii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie oraz Wydziału Ekonomii Akademii Rolniczej w Krakowie. W momencie inauguracji działalności posiadał sześć wydziałów i przejął dorobek naukowy, dydaktyczny oraz kadrowy swoich poprzedników.
𝐋𝐮𝐝𝐳𝐢𝐞, 𝐤𝐭𝐨́𝐫𝐳𝐲 𝐧𝐚𝐝𝐚𝐥𝐢 𝐔𝐧𝐢𝐰𝐞𝐫𝐬𝐲𝐭𝐞𝐭𝐨𝐰𝐢 𝐤𝐢𝐞𝐫𝐮𝐧𝐞𝐤
Pierwszym rektorem Uniwersytetu – z nominacji ministerialnej – został prof. dr hab. Tadeusz Lulek, natomiast w pierwszych wyborach rektorskich społeczność akademicka powierzyła to stanowisko prof. dr. hab. Włodzimierzowi Bonusiakowi. Prof. Włodzimierz Bonusiak pełnił funkcję Rektora Uniwersytetu Rzeszowskiego w latach 2002–2008. Okres jego kadencji rektorskiej przypadł na czas intensywnego organizowania i umacniania struktur młodej uczelni. To właśnie w tych latach Uniwersytet Rzeszowski budował swoją tożsamość akademicką, rozwijał ofertę dydaktyczną oraz umacniał pozycję w środowisku naukowym kraju. Prof. dr hab. Włodzimierz Bonusiak zmarł w październiku 2025 roku. Jego odejście stało się momentem szczególnej refleksji nad początkiem drogi Uniwersytetu.
Od momentu powołania Uniwersytetu Rzeszowskiego funkcję rektora pełnili naukowcy wybierani przez społeczność akademicką w demokratycznych wyborach, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa o szkolnictwie wyższym. Każda kolejna elekcja stanowiła ważny moment w życiu uczelni, wyznaczając kierunki jej dalszego rozwoju.
𝐍𝐚 𝐩𝐫𝐳𝐞𝐬𝐭𝐫𝐳𝐞𝐧𝐢 𝐥𝐚𝐭 𝐬𝐭𝐚𝐧𝐨𝐰𝐢𝐬𝐤𝐨 𝐑𝐞𝐤𝐭𝐨𝐫𝐚 𝐔𝐧𝐢𝐰𝐞𝐫𝐬𝐲𝐭𝐞𝐭𝐮 𝐑𝐳𝐞𝐬𝐳𝐨𝐰𝐬𝐤𝐢𝐞𝐠𝐨 𝐬𝐩𝐫𝐚𝐰𝐨𝐰𝐚𝐥𝐢:
𝐏𝐢𝐞𝐫𝐰𝐬𝐳𝐚 𝐢𝐧𝐚𝐮𝐠𝐮𝐫𝐚𝐜𝐣𝐚 𝐫𝐨𝐤𝐮 𝐚𝐤𝐚𝐝𝐞𝐦𝐢𝐜𝐤𝐢𝐞𝐠𝐨 𝟐𝟎𝟎𝟏/𝟐𝟎𝟎𝟐 𝐰 𝐔𝐧𝐢𝐰𝐞𝐫𝐬𝐲𝐭𝐞𝐜𝐢𝐞 𝐑𝐳𝐞𝐬𝐳𝐨𝐰𝐬𝐤𝐢𝐦
𝐏𝐚𝐭𝐫𝐨𝐧𝐤𝐚 𝐔𝐧𝐢𝐰𝐞𝐫𝐬𝐲𝐭𝐞𝐭𝐮 – 𝐊𝐫𝐨́𝐥𝐨𝐰𝐚 𝐉𝐚𝐝𝐰𝐢𝐠𝐚 𝐀𝐧𝐝𝐞𝐠𝐚𝐰𝐞𝐧́𝐬𝐤𝐚
Senat Uniwersytetu Rzeszowskiego (Uchwałą z dnia 28 września 2006 r. w sprawie nadania Uczelni imienia Królowej Jadwigi) nadał Uniwersytetowi imię Królowej Jadwigi. Uniwersytet Rzeszowski przyjął za swoją patronkę Królową Jadwigę Andegaweńską – symbol mądrości, odpowiedzialności i służby wspólnocie akademickiej.
𝐔𝐧𝐢𝐰𝐞𝐫𝐬𝐲𝐭𝐞𝐭 𝐨𝐭𝐰𝐚𝐫𝐭𝐲 𝐧𝐚 𝐬́𝐰𝐢𝐚𝐭 𝐢 𝐰𝐲𝐳𝐰𝐚𝐧𝐢𝐚 𝐗𝐗𝐈 𝐰𝐢𝐞𝐤𝐮
Z roku na rok Uniwersytet poszerza ofertę kształcenia, realizuje projekty naukowe o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym oraz rozwija współpracę z wiodącymi ośrodkami akademickimi w Europie i na świecie. Jest dziś nie tylko miejscem zdobywania wykształcenia, lecz także przestrzenią tworzenia innowacji, prowadzenia badań o znaczeniu społecznym i gospodarczym oraz dialogu z otoczeniem.
Już dziś zapraszamy na uroczystości związane z Jubileuszem 25-lecia Uniwersytetu Rzeszowskiego, które odbędą się w dniach 8-10 czerwca 2026 r.
fot. Archiwum UR