Z ogromną satysfakcją informujemy o opublikowaniu wyników najnowszych badań pracowników Wydziału Biotechnologii Collegium Uniwersytetu Rzeszowskiego, które ukazały się w czasopiśmie naukowym „Apoptosis” (Volume 31, article 114). Praca zatytułowana „HSP90 inhibition potentiates oxidant-based antimelanoma action of novel thioquercetin derivatives by compromising AhR/CYP1A1 pathway” stanowi efekt intensywnej, międzynarodowej współpracy badawczej. W realizację projektu zaangażowani byli naukowcy z Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego, Instituto de Nanociencia y Materiales de Aragón (INMA) w Saragossie (Hiszpania) oraz Cancer Biomarker Group z Latvian Biomedical Research and Study Centre w Rydze (Łotwa). Głównymi autorami z ramienia naszej jednostki są Julia Słaby, Maciej Wnuk, Paulina Stec, Anna Deręgowska oraz Anna Lewińska.

Badania koncentrowały się na poszukiwaniu nowych, skutecznych metod leczenia czerniaka z wykorzystaniem syntetycznych pochodnych kwercetyny – naturalnego flawonoidu o udowodnionym potencjale przeciwnowotworowym, którego szersze zastosowanie kliniczne jest obecnie ograniczone niską biodostępnością. Zespół badawczy poddał analizie czternaście nowo zsyntetyzowanych pochodnych (QDs), wykazując, że tiokwercetyny w niskich stężeniach mikromolarnych skutecznie indukują apoptozę w komórkach czerniaka, jednocześnie nie wykazując toksyczności wobec komórek prawidłowych. Kluczowym odkryciem publikacji jest wykazanie, że zahamowanie białka szoku cieplnego HSP90 znacząco potęguje działanie przeciwnowotworowe tych związków. Mechanizm ten opiera się na nasileniu stresu oksydacyjnego oraz zablokowaniu ścieżki detoksykacyjnej AhR/CYP1A1, co uniemożliwia komórkom rakowym skuteczną obronę przed lekiem. Dodatkowo wykazano aktywność senolityczną wybranych pochodnych wobec komórek czerniaka starzejących się pod wpływem chemioterapii. Wyniki te stanowią istotny krok w stronę projektowania nowoczesnych terapii skojarzonych.

Artykuł został opublikowany w formule otwartego dostępu (Open Access), co umożliwia szerokie upowszechnienie tych cennych rezultatów w środowisku naukowym.

Badania zostały  przeprowadzone w ramach projektu nano4zombie finansowanego z programu M-ERA.NET 3 – nabór 2022 i sfinansowane z grantu Narodowego Centrum Nauki (NCN, Polska) nr 2022/04/Y/ST5/00155, grantu Łotewskiej Rady Naukowej nr ES RTD/2023/38 oraz grantu MICIU/AEI/https://doi.org/10.13039/501100011033 nr PCI2023-143448, a także współfinansowane przez Unię Europejską.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

We are pleased to announce the publication of the latest research findings by staff members of the Faculty of Biotechnology, Collegium Medicum, University of Rzeszów, which have been featured in the scientific journal Apoptosis (Volume 31, article 114). The paper, titled "HSP90 inhibition potentiates oxidant-based antimelanoma action of novel thioquercetin derivatives by compromising AhR/CYP1A1 pathway," is the result of intensive international research collaboration. The project involved scientists from the Faculty of Chemistry at the University of Warsaw, the Instituto de Nanociencia y Materiales de Aragón (INMA) in Zaragoza (Spain), and the Cancer Biomarker Group at the Latvian Biomedical Research and Study Centre in Riga (Latvia). The primary authors representing our department include Julia Słaby, Maciej Wnuk, Paulina Stec, Anna Deręgowska, and Anna Lewińska.

The research focused on identifying new, effective methods for treating melanoma using synthetic derivatives of quercetin – a natural flavonoid with proven anticancer potential, whose broader clinical application is currently limited by low bioavailability. The research team analyzed fourteen newly synthesized derivatives (QDs), demonstrating that thioquercetins, at low micromolar concentrations, effectively induce apoptosis in melanoma cells while remaining non-toxic to normal cells. A key discovery of the publication is that the inhibition of the heat shock protein HSP90 significantly enhances the anticancer effects of these compounds. This mechanism is based on increasing oxidative stress and blocking the AhR/CYP1A1 detoxification pathway, which prevents cancer cells from effectively defending themselves against the treatment. Additionally, the study revealed the senolytic activity of selected derivatives against melanoma cells undergoing senescence induced by chemotherapy. These results represent a significant step toward the design of modern combination therapies. The article was published under an Open Access license, allowing for the widespread dissemination of these valuable findings within the scientific community. 

This study was performed within nano4zombie in the framework of M-ERA.NET 3 Call 2022 and supported by the National Science Centre (NCN, Poland) grant No. 2022/04/Y/ST5/00155, Latvian Council of Science grant No. ES RTD/2023/38, and MICIU/AEI/https://doi.org/10.13039/501100011033 grant No. PCI2023-143448, and co-funded by the European Union.

Witkowski W, Słaby J, Wnuk M, Stec P, Piotrowski P, Żebrowski M, Cybularczyk-Cecotka M, Deręgowska A, Romanchikova N, Zayakin P, Linē A, Moros M, Litwinienko G, Lewińska A. HSP90 inhibition potentiates oxidant-based antimelanoma action of novel thioquercetin derivatives by compromising AhR/CYP1A1 pathway. Apoptosis. 2026 Mar 28;31(4):114. doi: 10.1007/s10495-026-02311-4. PMID: 41903067.