Na łamach czasopisma Scientific Reports ukazały się wyniki badań dr inż. Pauliny Książek-Trela oraz dr hab. Ewy Szpyrki, prof. UR, dotyczące usuwania aklonifenu z zanieczyszczonych gleb przy użyciu mikroorganizmów.

Aklonifen to herbicyd z grupy eterów difenylowych, stosowany powszechnie w rolnictwie. Jego zdolność do długotrwałego zalegania w glebie stanowi narastające wyzwanie środowiskowe. Kluczowym elementem zrównoważonego rolnictwa jest zatem identyfikacja szczepów bakterii zdolnych do skutecznego rozkładu (biodegradacji) tej substancji.

W pracy naukowej pt. „New isolates of Pseudomonas and Streptomyces as bioremediation tools for aclonifen removal” autorki po raz pierwszy wykazały, że cztery szczepy bakterii – Pseudomonas sp. 10Kp8 (A1), Pseudomonas chlororaphis subsp. aureofaciens B19 (A2), Pseudomonas baetica JZY4-9 (C1) oraz Streptomyces atratus ROA017 (D1) – wcześniej znane ze zdolności do rozkładu diflufenikanu, potrafią skutecznie degradować również aklonifen. Badania potwierdziły, że wszystkie analizowane izolaty wykorzystywały ten herbicyd jako jedyne źródło węgla, osiągając w pożywkach płynnych stopień degradacji na poziomie 50–60% po 21 dniach. W testach przeprowadzonych bezpośrednio w glebie najwyższą efektywność wykazał szczep Streptomyces atratus (D1), który w ciągu 28 dni usunął aż 69% substancji. Co istotne, analizy interakcji wykazały, że pojedyncze izolaty radziły sobie z rozkładem herbicydu lepiej niż ich wspólne konsorcjum, co sugeruje występowanie zjawiska antagonizmu między bakteriami w mieszaninie.

Wyniki prac naukowców z Wydziału Biotechnologii Uniwersytetu Rzeszowskiego poszerzają listę mikroorganizmów, które mogą być wykorzystane w procesach bioremediacji terenów rolniczych. Dowiedzenie, że bakterie wyselekcjonowane do usuwania jednego typu herbicydu mogą być skuteczne wobec innych substancji chemicznych, daje solidne podstawy do opracowania nowoczesnych, biologicznych metod oczyszczania gleb.

Książek-Trela P, Szpyrka E. New isolates of Pseudomonas and Streptomyces as bioremediation tools for aclonifen removal. Sci Rep. 2026 May 9. doi: 10.1038/s41598-026-52005-9. Epub ahead of print. PMID: 42106447.