Climate Change on the Polish-Ukrainian Borderland: Everyday Strategies and (Un)Resilience from an Anthropological Perspective

Instytucja finansująca – Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej

Laureaci nagrody - dr Tomasz Kosiek (Uniwersytet Rzeszowski) i dr Tina Polek (Kyiv School of Economics)

Okres realizacji - 1.02.2026 - 31.01.2027

Wartość projektu/dofinansowania - 268 800,00 PLN

Data podpisania umowy o finansowanie - 5.02.2026

Opis projektu

„Climate Change on the Polish-Ukrainian Borderland: Everyday Strategies and (Un)Resilience from an Anthropological Perspective” to projekt skupiający się na badaniu tego, jak lokalne społeczności na pograniczu Polski i Ukrainy radzą sobie z następstwami kryzysu klimatycznego. Badacze zaangażowani w projekt chcą sprawdzić, w jaki sposób mieszkańcy pogranicza postrzegają zmiany klimatyczne, jakie działania podejmują w obliczu tych zmian i jak dostosowują swoje życie codzienne oraz gospodarkę do nowych warunków przyrodniczych.
Projekt opiera się na podejściu antropologii klimatu, które traktuje zmiany klimatyczne nie tylko jako problem środowiskowy, ale też społeczny, kulturowy i moralny. Badacze będą prowadzić jakościowe badania etnograficzne – obserwację życia codziennego, wywiady i spacery etnograficzne. Szczególna uwaga zostanie poświęcona nieformalnym, oddolnym inicjatywom, takim jak ochrona źródeł wody, sadzenie drzew, przeciwdziałanie zabudowie terenów zalewowych czy monitorowanie wycinki lasów. Takie działania, określane jako „oddolna ekologia”, są przejawem troski o wspólne dobro i współzależność, niezależnie od działań podejmowanych przez struktury państwowe czy rynkowe.
Analiza porównawcza polskich i ukraińskich społeczności lokalnych oraz organizacji ekologicznych pokaże, jak różne warunki polityczne i gospodarcze wpływają na podejmowane działania. W Polsce ważną rolę odgrywają unijne programy środowiskowe, podczas gdy na Ukrainie dominują inicjatywy mieszkańców i lokalnych aktywistów. Granica państwowa nie jest tu traktowana jako bariera, lecz jako przestrzeń wspólnych doświadczeń i wyzwań ekologicznych.
Efektem badań ma być lepsze zrozumienie lokalnych strategii radzenia sobie ze skutkami zmian klimatycznych, a także wskazanie, w jaki sposób mogą one wspierać proces ekologicznej integracji Ukrainy z Unią Europejską.