25 lat Wydziału

25 lat Wydziału Ekonomii i Finansów Uniwersytetu Rzeszowskiego

Rys historyczny

Wydział Ekonomii i Finansów Uniwersytetu Rzeszowskiego, umiejscowiony w Kampusie Zalesie, powstał 1 września 2001 roku z połączenia ówczesnego Wydziału Ekonomii w Rzeszowie (będącego filią Akademii Rolniczej im. Hugona Kołłątaja w Krakowie, istniejącego od 1973 r.) oraz rzeszowskiej Filii Wydziału Ekonomicznego Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (powołanej w 1968 r.). Wydział Ekonomii był jednym z 6 pierwotnych wydziałów Uniwersytetu Rzeszowskiego utworzonego na mocy ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r.

Tradycja kształcenia ekonomicznego w Rzeszowie sięga ponad pół wieku. Wydział czerpie także z dziedzictwa kształcenia kadr spółdzielczych, realizowanego w Kampusie Zalesie przez Wydział Spółdzielczo-Ekonomiczny Szkoły Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie, kontynuując te tradycje m.in. poprzez rzeszowską filię Spółdzielczego Instytutu Badawczego.

W latach 2001–2019 jednostka funkcjonowała jako Wydział Ekonomii. W latach 2020–2024, w związku ze zmianami strukturalnymi uczelni, wchodziła w skład Instytutu Ekonomii i Finansów w ramach Kolegium Nauk Społecznych UR. Od 1 stycznia 2025 roku jednostka funkcjonuje pod nazwą Wydział Ekonomii i Finansów, co odzwierciedla główne obszary kształcenia: ekonomię oraz finanse i rachunkowość.

Dydaktyka, nauka i współpraca w perspektywie 25 lat

W ciągu 25 lat środowisko ekonomistów Uniwersytetu Rzeszowskiego rozwinęło działalność od integracji wcześniejszych tradycji akademickich do prowadzenia wyspecjalizowanych badań, kształcenia kadr i współpracy z partnerami krajowymi oraz zagranicznymi. Trwałym elementem jego tożsamości pozostaje zainteresowanie rozwojem Podkarpacia, obszarów wiejskich i pogranicza. Z czasem coraz większego znaczenia nabierały finanse, konkurencyjność przedsiębiorstw, kompetencje finansowe gospodarstw domowych oraz przemiany środowiskowe i cyfrowe.

Dydaktyka i rozwój oferty kształcenia

Podstawą oferty pozostają Ekonomia oraz Finanse i rachunkowość na studiach pierwszego i drugiego stopnia. Specjalności łączą przygotowanie ekonomiczne z finansami przedsiębiorstw, rachunkowością, bankowością i funkcjonowaniem sektora publicznego. Na Ekonomii oferowano również anglojęzyczną ścieżkę International Business – Cross-cultural Aspects.

Kształcenie ekonomiczne dostarcza narzędzi do rozumienia zależności między decyzjami przedsiębiorstw, sytuacją gospodarstw domowych a polityką gospodarczą. Z kolei rozwój kształcenia finansowego wzmacnia przygotowanie do analizy sprawozdań, oceny sytuacji podmiotów i pracy w instytucjach finansowych.

Narzędzia zawodowe i kompetencje cyfrowe

Raport samooceny dokumentuje wykorzystanie oprogramowania finansowo-księgowego, m.in. Comarch ERP Optima oraz rozwiązań z rodziny GT. Kolejnym krokiem jest współpraca w programie „Symfonia dla Edukacji”. Wydział zapowiedział wykorzystanie modułów finansowo-księgowych, handlowych i kadrowo-płacowych na Ekonomii oraz Finansach i rachunkowości. Praktyczny sens tej aktywności polega na łączeniu zasad rachunkowości i organizacji przedsiębiorstwa z pracą na systemach stosowanych przez pracodawców.

Nowy kierunek rozwoju oferty

Na rok akademicki 2026/2027 przygotowano kierunek Zarządzanie w biznesie. Harmonogram studiów pierwszego i drugiego stopnia obejmuje m.in. zarządzanie i rozwój biznesu, przedmioty dotyczące analityki, innowacji, kierowania zespołem i zastosowań AI.

Studia podyplomowe

Wydział oferuje prestiżowe studia MBA, studia z zakresu audytu wewnętrznego (we współpracy z Polskim Instytutem Kontroli Wewnętrznej) oraz wieloletnie edycje studiów poświęconych mechanizmom funkcjonowania strefy euro (realizowane we współpracy z NBP).

Edukacja ekonomiczna i aktywność studentów

Programy dla szkół

Współpraca z Narodowym Bankiem Polskim rozszerzała dydaktykę poza programy studiów. Materiały lokalne wymieniają sześć przedsięwzięć: „Kreatywność, przedsiębiorczość, innowacyjność – edukacyjny meeting z Wydziałem Ekonomii”, „Wzrost wiedzy finansowej wśród uczniów szkół gimnazjalnych z obszarów wiejskich”, „Weź przyszłość w swoje ręce – finanse oczami licealisty”, „Zbuduj kapitał przedsiębiorczości!”, „Akademia Młodego Finansisty” oraz „Akademicki Portfel Wiedzy o Finansach”.

Projekty łączyły popularyzację ekonomii z przygotowaniem młodzieży do podejmowania decyzji finansowych i zawodowych. Ich tematyka obejmowała przedsiębiorczość, świadome gospodarowanie środkami i rozwijanie wiedzy o instytucjach finansowych. Z perspektywy misji Wydziału istotne było docieranie do uczniów z obszarów wiejskich i peryferyjnych, gdzie dostęp do specjalistycznej edukacji może być ograniczony.

Przedsięwzięcie dotyczące wdrożenia metody kaskadowej w edukacji ekonomicznej w latach 2017–2021 objęło 73 szkoły i 1693 uczniów. Metoda kaskadowa zakłada przekazywanie wiedzy przez przygotowanych edukatorów kolejnym grupom odbiorców.

Uczenie się przez udział w projektach

Koła Naukowe Liderzy Biznesu i Interkreator tworzą przestrzeń dla aktywności studenckiej obok zajęć programowych. Zajęcia prowadzone w ramach Małego Uniwersytetu Rzeszowskiego oraz lekcje w szkołach umożliwiają ćwiczenie wystąpień, organizowania wydarzeń i wyjaśniania zagadnień ekonomicznych odbiorcom o różnym poziomie przygotowania.

Regularnie odbywają się również warsztaty i spotkania dotyczące zakładania firmy, startu zawodowego oraz współpracy z przedsiębiorcami. Uzupełnia to obraz dydaktyki o doświadczenie projektowe i kontakt ze środowiskiem pracy.

Kształcenie przyszłych badaczy

22 czerwca 2015 r. Wydział uzyskał uprawnienia do nadawania stopnia doktora w dyscyplinie ekonomia. Obecnie przygotowanie doktorantów odbywa się w ramach Szkoły Doktorskiej UR oraz seminarium dla osób korzystających z trybu eksternistycznego. Rozwój ten poszerzył rolę środowiska z kształcenia absolwentów studiów wyższych na przygotowanie kolejnego pokolenia badaczy.

Nauka i główne programy badawcze

Dorobek projektowy Wydziału ma wyraźne osadzenie w problemach gospodarczych regionu. W pierwszych latach członkostwa Polski w UE szczególne znaczenie miały badania nad instytucjami, doradztwem i finansowaniem rolnictwa. Później rozszerzono je o konkurencyjność przedsiębiorstw, skutki inicjatyw środowiskowych i finansowe bezpieczeństwo gospodarstw domowych. Poszczególne nurty łączy pytanie o warunki rozwoju oraz bariery ograniczające wykorzystanie dostępnych zasobów.

Granty badawcze

• „Rola lokalnych instytucji w przekształceniach rolnictwa o rozdrobnionej strukturze gospodarstw (po przystąpieniu Polski do UE)”, nr N N11400931/2320. Grant finansowany przez MNiSW ze środków na naukę w latach 2006-2008. Kierownik: A. Czudec.

• „Znaczenie instytucji doradczych w rozwoju obszarów wiejskich po przystąpieniu Polski do UE”, projekt nr N N114 056 036. Grant finansowany przez MNiSW ze środków na naukę w latach 2009-2011. Kierownik: T. Miś.

• „Rola banków spółdzielczych w finansowaniu gospodarstw rolniczych na przykładzie regionu podkarpackiego”, grant promotorski KBN nr 2H02C 004 22. Kierownik: R. Kata.

• „Endogeniczne i instytucjonalne uwarunkowania powiązań gospodarstw rolnych z bankami”, grant habilitacyjny finansowany przez MNiSW, nr N 113 241836. Kierownik: R. Kata.

• „Uwarunkowania rozwoju innowacyjnych form powiązań integracyjnych rolnictwa z przemysłem spożywczym”, grant NCN nr DEC-2011/01/D/HS4/03911. Kierownik: R. Chorób.

• „Inicjatywy środowiskowe a czynniki konkurencyjności przedsiębiorstw”, 2017-2020. Grant badawczy finansowany przez Narodowe Centrum Nauki (NCN) w ramach konkursu SONATA 12, nr 2016/23/D/HS4/03007. Kierownik: B. Fura.

• „Możliwości i bariery rozwoju społeczno-gospodarczego terenów wiejskich objętych siecią obszarów chronionych (na przykładzie województw podkarpackiego i świętokrzyskiego)”, grant badawczy finansowany przez Narodowe Centrum Nauki (NCN) w ramach konkursu OPUS 1, nr 2011/01/B/HS5/05386. Kierownik: B. Grzebyk.

Projekty finansowane ze środków UE

• „Człowiek i natura – transfer wiedzy i doświadczeń w Euroregionie Karpackim”, projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska – Republika Słowacka 2007-2013. Okres realizacji: 01.07.2013-30.06.2014.

• „Podejmowanie współpracy w zakresie tworzenia grup operacyjnych dotyczących produkcji i dystrybucji żywności ekologicznej na Podkarpaciu”, nr 1/2019. Projekt współfinansowany ze środków EFRROW „Europa inwestująca w obszary wiejskie”, realizowany w ramach PT PROW 2014-2020. Kierownik: T. Miś.

• „Determinanty wdrożenia systemu zarządzania środowiskowego w przedsiębiorstwach województwa podkarpackiego”, 2009. Grant współfinansowany przez Europejski Fundusz Społeczny (EFS) w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL). Kierownik: B. Fura.

• Współudział w realizacji projektów: „Rzeszowsko-Lwowski Most Współpracy” (2006-2007, nr NEB/PL/PDK/2.1/06/55), „Człowiek i natura – transfer wiedzy i doświadczeń w Euroregionie Karpackim” (2013-2014, nr PL-SK/KAR/IPP/124) oraz „Wsparcie transgranicznej regionalnej e-współpracy Polska-Słowacja” (2011-2013, nr WTSL.02.03.00-84-147/10).

• Współudział w realizacji projektu „European Inclusion of Ukrainian Students”, realizowanego we współpracy z Univerzita Mateja Bela w Bańskiej Bystrzycy (Słowacja), Universitatea Ovidius din Constanța (Rumunia) oraz Yuriy Fedkovych Chernivtsi National University (Ukraina), w ramach programu Erasmus+, akcja KA220-HED – Cooperation Partnerships in Higher Education. Koordynator: A. Barwińska-Małajowicz.

Współpraca naukowa z otoczeniem społeczno-gospodarczym

Czasopisma naukowe Wydziału Ekonomii i Finansów

Prestiżowa nagroda Prezesa Polskiej Akademii Nauk w konkursie Komitetu Nauk o Finansach PAN dla Tomasza Potockiego

Tomasz Potocki został nagrodzony prestiżową nagrodą Komitetu Nauk o Finansach Polskiej Akademii Nauk, za wybitne osiągnięcia naukowe z dziedziny finansów.

Nagroda jest przyznawana corocznie przez Prezesa PAN w drodze postępowania konkursowego organizowanego przez Komitet Nauk o Finansach PAN. Przedmiotem Konkursu w ramach XII edycji były prace naukowe z zakresu finansów opublikowane w 2018 roku. Tomasz Potocki otrzymał nagrodę za książkę: pt. „Determinanty wyborów finansowych w gospodarstwach domowych o niskich dochodach”, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2018 r.

Tematy priorytetowe realizowane na Wydziale Ekonomii i Finansów

Projekty dofinansowane w ramach I edycji Programu Rozwoju Humanistyki i Nauk Społecznych

• „Statystyczna ocena realizacji siódmego celu zrównoważonego rozwoju w krajach Unii Europejskiej” - kierownik: dr hab. Mariola Grzebyk, prof. UR (dr hab. Barbara Fura, prof. UR; dr hab. Małgorzata Stec, prof. UR; dr hab. Alina Szewc-Rogalska, prof. UR).

• „Motywy podejmowania pozarolniczej działalności gospodarczej przez rolników oraz jej znaczenie dla poziomu i stabilności dochodów rozporządzalnych rodzin rolniczych” - kierownik: dr Małgorzata Wosiek (dr hab. Ryszard Kata, prof. UR)

• „Rola sztucznej inteligencji w kształtowaniu kapitału edukacyjnego studentów Uniwersytetu Rzeszowskiego (UR) – porównanie z tradycyjnym nauczaniem” - kierownik: dr hab. Anna Barwińska-Małajowicz, prof. UR (mgr Radosław Pyrek).