Zakład Dydaktyki Ogólnej
Zakład Dydaktyki Ogólnej
dr Waldemar Lib – kierownik
dr hab. Wojciech Walat, prof. UR
dr Bożena Maj-Tatsis
dr Marta Pytlak
dr Tomasz Warzocha
Zakład Dydaktyki Ogólnej jest jednostką naukowo-dydaktyczną, która funkcjonuje od 1 października 2014 roku pod różnymi nazwami. W latach 2014–2020 był to Zakład Dydaktyki Ogólnej i Systemów Edukacyjnych, od 2021 do 2024 Zakład Edukacji Nauczycieli. Od 1 października 2024 roku jednostka funkcjonuje pod aktualną nazwą.
Profil naukowo-badawczy
Ogólny profil badań realizowanych przez pracowników zakładu ukierunkowany jest na poszukiwanie teoretycznych i praktycznych rozwiązań problemów funkcjonowania nauczycieli w edukacji formalnej i nieformalnej w wymiarach: aksjologicznym, dydaktycznym, psychofizycznym, organizacyjnym i technologicznym.
Szczegółowe obszary badawcze obejmują:
● kształcenie nauczycieli matematyki na poziomie edukacji przedszkolnej, wczesnoszkolnej, szkoły podstawowej i średniej (dr Bożena Maj-Tatsis i dr Marta Pytlak);
● twórczość w matematyce i twórcze aktywności matematyczne; realistyczne nauczanie matematyki; rozumowanie matematyczne uczniów w edukacji wczesnoszkolnej (dr Bożena Maj-Tatsis);
● rolę intuicji w kształtowaniu się wiedzy matematycznej (geometrycznej) ucznia; myślenie algebraiczne ucznia oraz umiejętność uogólniania na poziomie edukacji wczesnoszkolnej i szkoły podstawowej (dr Marta Pytlak);
● analizy komparatystyczne systemów edukacji w Polsce i na świecie; teoretyczne i metodologiczne podstawy projektowania i konstruowania opracowań metodycznych; zasób i pragmatykę słownictwa technicznego i informatycznego uczniów szkół ogólnokształcących oraz specjalistycznego uczniów szkół zawodowych (dr Waldemar Lib);
● analizy poziomu kompetencji społecznych nauczycieli akademickich i studentów w kontekście nowych technologii; wykorzystanie nowoczesnych rozwiązań informatycznych stosowanych w dydaktyce szkoły wyższej; wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych w pracy zawodowej nauczycieli i przyszłych nauczycieli; komparatystykę systemów edukacyjnych krajów romańskich - w sposób szczególny związanych z językiem hiszpańskim (dr inż. Tomasz Warzocha);
● teorię i praktykę projektowania i optymalizacji podręczników szkolnych, ćwiczeń multimedialnych, komputerowych generatorów testów, tekstów dydaktycznych sterujących indywidualnym uczeniem się; teorię i praktykę architektonicznej przestrzeni edukacyjnej obiektów oświatowych; dydaktyczne problemy funkcjonowania wirtualnej przestrzeni edukacyjnej; studia komparatystyczne współczesnych systemów edukacyjnych: Polska – Europa – Świat (dr hab. Wojciech Walat, prof. UR).
Działalność dydaktyczna
Prowadzenie zajęć z zakresu:
● podstaw dydaktyki ogólnej i teoretycznych podstaw kształcenia;
● teoretycznych podstaw (na poziomie edukacji wczesnoszkolnej): informatyki, matematyki, techniki i technologii informacyjnych;
● metodyki: edukacji informatycznej, edukacji matematycznej i edukacji technicznej;
● współczesnych systemów edukacyjnych (w tym z elementami edukacji integracyjnej i inkluzyjnej);
● statystyki;
● seminariów licencjackich i magisterskich.
Pracownicy zakładu opracowali trzy podręczniki akademickie:
● Lib W., Walat W. (red.), Teoretyczne podstawy kształcenia ogólnego. Podręcznik dla studentów i przyszłych nauczycieli. Wyd. UR, Rzeszów 2021, ss. 255. ISBN 978-83-7996-900-5.
● Lib W., Walat W., Warchoł T. (red.), Edukacja techniczna w przedszkolu i klasach I-III szkoły podstawowej. Cz. 1, Podstawy techniki: podręcznik dla studentów i nauczycieli. Wyd. Uniwersytet Rzeszowski, Rzeszów 2025, ss. 148, p-ISBN: 978-83-8277-227-2.
● Lib W., Walat W., Warchoł T. (red.), Edukacja techniczna w przedszkolu i klasach I-III szkoły podstawowej. Cz. 2, Metodyka edukacji technicznej: podręcznik dla studentów i nauczycieli. Wyd. Uniwersytet Rzeszowski, Rzeszów, ss. 2025, 212, p-ISBN: 978-83-8277-228-9.
Działalność organizacyjna i naukowa
● Redagowanie czasopisma naukowego (aktualna lista MEiN 20pkt.): Journal of Education, Technology and Computer Science (od 2010 roku) (https://journals.ur.edu.pl/jetacomps). Redaktorem naczelnym jest dr hab. Wojciech Walat, prof. UR, a zastępcą i jednocześnie sekretarzem redakcji jest dr Waldemar Lib.
● Redagowanie czasopisma naukowego (aktualna lista MEiN 40pkt.): Didactica Mathematicae, wydawanego wspólnie z Polskim Towarzystwem Matematycznym. Czasopismo powstało w 1982 roku, a redaktor naczelną od 2021 roku jest dr Bożena Maj-Tatsis, a sekretarzem dr Marta Pytlak (https://wydawnictwa.ptm.org.pl/index.php/didactica-mathematicae).
● Praca w roli eksperta w Radzie ds. Informatyzacji Edukacji przy Ministerstwie Edukacji Narodowej od kwietnia 2024 roku, dr hab. Wojciech Walat, prof. UR.
● Kierowanie Zespołem Ekspertów w Instytucie Badań Edukacyjnych w Warszawie, powołanym do przygotowania nowych podstaw programowych (przedmiot “zajęcia praktyczno-techniczne, dawniej “technika”) dla Ministerstwa Edukacji Narodowej, od marca do grudnia 2025 roku, dr hab. Wojciech Walat, prof. UR.
● Praca w roli eksperta w PTI w ramach umowy z Kancelarią Prezesa Rady Ministrów w zakresie wykonania ekspertyzy definiującej kompetencje cyfrowe specyficzne dla różnych grup społecznych (studentów) i wskazującej metody ich pomiaru w ramach projektu 382/DSI/21, dr inż. Tomasz Warzocha
Współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym
Pracownicy Zakładu Dydaktyki Ogólnej czynnie współpracują z krajowymi oraz zagranicznymi interesariuszami zewnętrznymi, m.in.:
● Alicante Training CL, Hiszpania;
● Warszawski Instytut Bankowości;
● Niepubliczna Szkoła Podstawowa „Kraina Uśmiechu” z siedzibą w Rzeszowie;
● Szkoła Podstawowa nr 1 w Rzeszowie;
● Niepubliczne Przedszkole “Wesołe Promyczki” z siedzibą w Boguchwale;
● Zespół Szkół w Kielanówce
Opieka nad organizacjami studenckimi
● Prowadzenie studenckiego Koła Naukowego: EduPower – Młodzi Odkrywcy Nauki, od 2025 roku. Opiekunami koła są; dr Waldemar Lib, dr hab. Wojciech Walat, prof. UR.
● Kierowanie procesem przygotowania prac studenckich do udziału w corocznej „Międzynarodowej Konferencji dla Studentów, Przyszłych Nauczycieli – Olimpiada Techniczna w Pilzeniu” (The International Student Conference of Future Teachers – Technologies Contest Pilsen), której organizatorem jest Zachodnioczeski Uniwersytet w Pilseniu (University of West Bohemia in Pilsen) (Rep. Czeska), od 2010 roku (https://olympiadatechniky.cz/).
Organizacja/współorganizacja konferencji/sympozjów naukowych
● Organizowanie corocznej międzynarodowej konferencji naukowej „Edukacja – Technika – Informatyka”, od 2003 roku (https://www.konferencjaeti.ur.edu.pl/index.html).
● Organizowanie stałych seminariów doktorskich, pt. Funkcjonowanie procesów dydaktycznych w systemach edukacji formalnej i nieformalnej, od 2016 roku (https://www.ur.edu.pl/pl/125199).
● Współorganizowanie międzynarodowej konferencji naukowej “Contemporary Mathematics Education (CME)”. To wydarzenie odbywające się co dwa lata we współpracy z różnymi ośrodkami naukowymi w Polsce. Przewodniczącą komitetu naukowego jest dr Bożena Maj-Tatsis, a sekretarzem konferencji dr Marta Pytlak (https://cme.ur.edu.pl/).
Realizacja i udział w projektach
● „PROM – krótkookresowa wymiana akademicka” (nr projektu BPI/PRO/2025/1/00015), finansowanego przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej (NAWA), członek komisji rekrutacyjnej i walidacyjnej: dr Waldemar Lib
● „Partnerstwa Strategiczne – nabór 2024” (nr projektu: BPI/PST/2024/1/00023), finansowanego przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej (NAWA), członek zespołu projektowego zadania: 1.R.2. Opracowanie wspólnego programu kursów interdyscyplinarnych. Organizacja prac nad programem kursów interdyscyplinarnych oraz redakcja dokumentacji, dr inż Tomasz Warzocha
● „Aktywny senior w hybrydowym środowisku” (nr projektu: 2023-1-PL01-KA122-ADU-000143383) Termin realizacji 2023-01-11 do 2024-12-31, finansowanym ze środków Narodowej Agencji Programu Erasmus + i Europejskiego Korpusu Solidarności, koordynator projektu: dr inż. Tomasz Warzocha
● „Jednolity Program Zintegrowany Uniwersytetu Rzeszowskiego – droga do wysokiej jakości kształcenia” (nr projektu: POWR.03.05.00-00-Z050/17). Termin realizacji 2018-03-01 do: 2022-02-28, kierownik projektu: dr hab. Wojciech Walat, prof. UR, z-ca kierownika: dr inż. Tomasz Warzocha;
● „Systemowa edukacja nieformalna Uniwersytetu Rzeszowskiego przestrzenią rozwoju słuchaczy UTW-UR” (nr projektu: POWR.03.01.00-00-T022/18). Termin realizacji: 2019-01-01 do 2020-12-31, kierownik projektu: dr hab. Wojciech Walat, prof. UR, z-ca kierownika: dr Marcin Niemczyk.