Katedra Badań Szkoły i Mediów

Katedra Badań Szkoły i Mediów

dr hab. Marta Wrońska, prof. UR - kierownik

dr hab. Ryszard Pęczkowski, prof. UR

prof. dr hab. Yurii Pelekh

dr Marek Hallada

dr Piotr Karaś

dr Grzegorz Polański

dr Sławomir Rębisz

dr Monika Zielińska - Czopek

Katedra Badań Szkoły i Mediów to jednostka  naukowa, która funkcjonuje od 1987 roku pod różnymi nazwami. W latach 1987–2000 był to Zakład Technologii Kształcenia, od 2001 do 2009 Zakład Edukacyjnych Zastosowań Technologii Informacyjnych, kolejna zmiana nazwy  nastąpiła w 2010 roku na: Katedra Pedagogiki Medialnej i Komunikacji Społecznej. W latach 2013 – 2019 była to Katedra Pedagogiki Medialnej. W latach 2020-2024 funkcjonowała nazwa Katedra Badań Szkoły i Społeczeństwa Zmediatyzowanego. Od 1 października 2024 roku jednostka funkcjonuje  pod nazwą: Katedra Badań Szkoły i Mediów.

Profil naukowo – badawczy

Tematyka naukowo-badawcza Katedry wpisuje się w priorytetowe obszary badawcze Instytutu Pedagogiki, a w szczególności: Społeczeństwo zmediatyzowane - mediatory zmian - wyzwania pedagogiki medialnej. Proces mediatyzacji, w którym jednocześnie uczestniczymy i który współtworzymy, wymaga analizy jego wskaźników, czyli mierzalnych czynników pozwalających na empiryczne badanie jego zakresu i form. Teoria mediatyzacji natomiast stanowi próbę opisania rzeczywistości, w której człowiek funkcjonuje w relacji z mediami oraz poprzez nie. Mediatyzacja może być także traktowana jako niezależna koncepcja badawcza stosowana na poziomie makroanaliz lub skupiać się na wybranych aspektach, takich jak mediatyzacja społeczeństwa, polityki, edukacji, języka i innych obszarów życia społecznego. Stąd pracownicy Katedry prowadzą badania, które obejmują  kompleksową diagnozę społeczeństwa zmediatyzowanego na różnych etapach życia – od dzieciństwa, przez okres dorastania, aż po starość. Uwzględniają przy tym kontekst społeczny, kulturowy, etyczny, pedagogiczny oraz technologiczny. Istotnym kierunkiem badań jest szczegółowa analiza i poszukiwanie teoretycznych i praktycznych modeli interakcji pomiędzy człowiekiem a mediami, a w szerszym ujęciu – między mediami a społeczeństwem. Problematyka badań Katedry obejmuje także kulturę  medialną adolescentów i seniorów, konwergencję mediów, funkcjonowanie małych szkół w przestrzeni medialnej, współczesne ujęcia i perspektywy rozwojowe m-learning, b-learning, platform edukacji zdalnej, aksjopedagogikę i jej koncepcje teoretyczne i metodologiczne, gotowość technologiczną, mediatyzację codzienności i kompetencje medialne, proces komunikacji nauczycieli z uczniami na lekcji, rozwój nowych form komunikowania w cyberprzestrzeni, psychospołeczne korelaty cyberprzemocy wśród polskich nastolatków, grafikę komputerową i fotografię dydaktyczną wykorzystywaną w procesie kształcenia do tworzenia materiałów dydaktycznych,

przeciążenie informacyjne we współczesnym procesie edukacyjnym człowieka. Wyniki tych analiz i badań  pozwolą na opracowanie nowych, konwergentnych modeli edukacyjnych, które łączą tradycyjne metody nauczania z edukacją zdalną. W realizację poszczególnych projektów badawczych angażowani są również studenci kierunków prowadzonych przez Instytut Pedagogiki. Ponadto pracownicy Katedry realizują obszary badawcze wpisujące się w nurt badań Sekcji i Zespołu Pedagogiki Medialnej Komitetu Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk. Wyniki badań publikują w książkach autorskich i artykułach, a także prezentują na konferencjach, seminariach i spotkaniach naukowych Katedry. Pracownicy pełnią funkcję recenzentów w polskich i zagranicznych czasopismach naukowych. Angażują się we współpracę międzynarodową biorąc czynny udział w redakcjach różnych czasopism naukowych. Prowadzą współpracę z przedstawicielami różnych środowisk naukowych, miedzy innymi z Katedrą Dydaktyki i Pedagogiki Medialnej w Instytucie Pedagogiki Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie. W latach 2021-2023 pracownicy Katedry realizowali międzynarodowy projekt naukowy pt.: MC-VIEW: Media literacy and Critical VIEWing as effective outreach to le arning throughout life by people with fewer opportunities (Project No.: 2021-1-PL01-KA220 ADU-000033539). Projekt realizowany był w partnerstwie z Mindshift Talent Advisory lda z Lizbony (Portugalia), LABC S.R.L. z Turynu (Włochy), INSTALOFI LEVANTE SL z Walen cji (Hiszpania), HERAKLION MUNICIPALITY z Heraklionu (Grecja) oraz Stowarzyszeniem Centrum Wspierania Edukacji i Przedsiębiorczości z Rzeszowa. Projekt był finansowany w trybie konkursowym. Realizowany był w ramach PROGRAMU ERASMUS+ i finansowany ze środków Narodowej Agencji Programu Erasmus+ oraz Europejskiego Korpusu Solidarności. Efektem finalnym projektu było przygotowanie dwóch kluczowych rezultatów: materiały szkoleniowe MC-view w formie elektronicznego podręcznika, oraz internetowe, spersonalizowane centrum szkoleniowe w zakresie umiejętności właściwego korzystania z mediów. Powstałe materiały i rezultaty projektu są dostępne w sześciu językach w formule open access na stronie: https://mc-view.erasmus.site/pl/

Działalność dydaktyczna

Katedra przygotowała, uruchomiła i prowadzi specjalność: pedagogika medialna z animacją kultury . Pracownicy Katedry realizują zajęcia dydaktyczne: wykłady, ćwiczenia, seminaria magisterskie na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych, na kierunkach: pedagogika, pedagogika specjalna, pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna oraz nauki o rodzinie, a także na psychologii, dziennikarstwie, logopedii, muzyce, dietetyce, muzeologii oraz na innych kierunkach ze specjalnością nauczycielską. Ponadto pracownicy Katedry prowadzą zajęci na studiach podyplomowych, w Szkole Doktorskiej UR oraz dla doktorantów z Kennesaw State University Bagwell College of Education (USA). Organizują wykłady i warsztaty medialne dla uczniów szkół podstawnych i średnich na terenie województwa podkarpackiego. Pracownicy zdobywają także doświadczenie dydaktyczne poprzez udział w programach Erasmus +.

Działalność organizacyjna

Pracownicy Katedry pełnią różne funkcje w Uczelni oraz biorą udział w licznych działaniach organizacyjnych w ramach Katedry, Wydziału, Instytutu, Uczelni. Są członkami Senatu UR, Rady Naukowej Dyscypliny Pedagogika, Rady Wydziału. Biorą udział w pracach Zespołu programowego ds. kierunku pedagogika, profil ogólnoakademicki. Pełnią funkcje opiekunów roczników i praktyk zawodowych. Uczestniczą w pracach komisji rekrutacyjnej. Poprowadzą działania promujące ofertę naukowo-badawczą i edukacyjną Instytutu Pedagogiki, a w szczególności specjalności: pedagogika  medialna z animacją kultury. Podejmują szereg czynności

mających na celu nawiązywanie kontaktów i współpracy z interesariuszami zewnętrznymi, z krajowymi i międzynarodowymi organizacjami i towarzystwami naukowymi, z instytutami i jednostkami naukowo-badawczymi działającymi poza Uniwersytetem.

Opieka nad organizacjami studenckimi

Przy Katerze funkcjonuje Koło Naukowe Matrix – promujące pedagogikę medialną. Koło zostało zarejestrowane w październiku 2000 roku. Do najważniejszych kierunków działań statutowych należy rozwijanie zainteresowań najnowszymi technologiami informacyjnymi, dziennikarstwem, mediami cyfrowymi oraz fotografią, praca naukowa nad wybranymi zagadnieniami związanymi z pedagogiką medialną. Ponadto prowadzenie warsztatów medialnych z zakresu mediów społecznościowych i programów, które mogą być wykorzystywane w pracy pedagoga; poszerzanie świadomości studentów Uniwersytetu na temat funkcjonowania i oddziaływania człowieka w mediach poprzez prowadzenie audycji w studenckim radiu Feniks.fm. Pracownicy Katedry są Członkami  Rady Programowej Radia Studenckiego Fenix Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym

Pracownicy Katedry aktywnie współpracują z:

• Radiem Rzeszów;
• Warszawskim Instytutem Bankowości – współpraca obejmuje działania dotyczące podnoszenia świadomości studentów z pedagogiki z obszaru cyberbezpieczeństwa, gospodarki elektronicznej i ekonomicznej;
• poradniami psychologicznymi w Rzeszowie;
• Narodową Agencją Programu Erasmus+ i Europejskiego Korpusu Solidarności w sektorze "Szkolnictwo wyższe".

Organizacja/współorganizacja konferencji/sympozjów naukowych:

Katedra jest współorganizatorem cyklicznych konferencji: Tatrzańskie Sympozjum Naukowe – Edukacja jutra (głównym organizatorem od 2010 roku jest Akademia Humanitas w Sosnowcu), oraz  Cyberprzestrzeń i światy wirtualne organizowane wspólnie z Akademią Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie. Pracownicy Katedry biorą także udział w organizacji Seminariów Doktorskich i Podoktorskich w ramach Sekcji i Zespołu Pedagogiki Medialnej Komitetu Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk.