(Nowe okno)(Link do innej strony)

Profil badawczy

Wiodącym obszarem badań prowadzonych w ostatnich latach na Wydziale Muzyki była Problematyka interpretacyjna w utworach wokalnych, instrumentalnych oraz wokalno-instrumentalnych. Celem badań była pogłębiona analiza oraz interpretacja zagadnień wykonawczych, z jakimi mierzą się wykonawcy reprezentujący różnorodne formy i gatunki muzyczne. Realizacja założeń badawczych obejmowała działalność artystyczną w postaci koncertów kameralnych, recitali instrumentalnych i wokalnych (w tym chóralnych), a także projektów wokalno-instrumentalnych.

W ramach prowadzonych badań podejmowano również działalność kompozytorską, której efektem były nowe utwory muzyczne prezentowane zarówno na scenach krajowych, jak i zagranicznych. Oprócz aktywności artystycznej, realizacja tematu badawczego obejmowała także dorobek naukowy w postaci publikacji, w tym rozdziałów w monografiach oraz artykułów w materiałach pokonferencyjnych, publikowanych głównie w kraju. Publikacje te koncentrowały się na szeroko rozumianej problematyce wykonawczej.

Istotnym elementem działalności badawczej była również organizacja seminariów, warsztatów, kursów oraz kursów mistrzowskich (masterclasses), poświęconych interpretacji dzieł muzycznych w zakresie wykonawstwa solowego, kameralnego, wokalnego oraz chóralnego. Uzyskane rezultaty badań, obejmujące m.in. nagrania płytowe, kompozycje, rejestracje radiowe i telewizyjne oraz publikacje naukowe, znajdują zastosowanie zarówno w działalności artystycznej członków zespołu badawczego, jak i w procesie dydaktycznym.

Drugi obszar badawczy zatytułowany: Powszechna i artystyczna edukacja muzyczna koncentrował się na problematyce dydaktycznej i wychowawczej w kontekście efektów kształcenia oraz uczestnictwa dzieci i młodzieży w projektach artystycznych, a także obejmował psychologię muzyki i związane z nią zagadnienia dotyczące odbioru sztuki oraz zagadnień związanych z procesem twórczym. Punktem wyjścia przyjętych założeń badawczych było przekonanie o istotnej roli sztuki w życiu człowieka, a w szczególności o znaczeniu kontaktu najmłodszych odbiorców z różnorodnymi formami muzyki. Szczególny nacisk położono na uczestnictwo dzieci i młodzieży w wydarzeniach artystycznych prezentujących wysoki poziom wykonawczy, realizowanych przez członków zespołu badawczego, w tym koncertów adresowanych do młodej publiczności.

Istotnym elementem realizacji tematu badawczego była organizacja projektów artystycznych zakładających współpracę profesjonalnych muzyków z zespołami dziecięcymi i młodzieżowymi, w tym chórami oraz orkiestrami. W projektach tych członkowie zespołu badawczego pełnili funkcje dyrygentów, pedagogów oraz wykonawców-solistów. Równolegle prowadzono działalność naukową obejmującą publikacje w formie monografii oraz artykułów naukowych, wydawanych zarówno w kraju, jak i za granicą. Problematyka podejmowana w publikacjach koncentrowała się przede wszystkim na twórczości kompozytorskiej dedykowanej dzieciom – zarówno jako odbiorcom, jak i wykonawcom – oraz na szeroko rozumianej edukacji muzycznej dzieci i młodzieży, ze szczególnym uwzględnieniem jej uwarunkowań psychopedagogicznych.

Rezultatem prowadzonych badań była intensyfikacja zainteresowania młodego pokolenia różnorodnymi formami muzyki oraz wzrost zaangażowania dzieci i młodzieży w zespołowe formy muzykowania. Istotnym aspektem badań była także obserwacja i analiza aktywności twórczej w różnych systemach edukacji muzycznej, realizowana m.in. poprzez wizyty studyjne w ośrodkach akademickich w Europie i na świecie. Szczególne znaczenie przypisano pracy zespołowej (w ramach orkiestr i chórów), prowadzonej pod kierunkiem nauczyciela, jako czynnikowi sprzyjającemu rozwijaniu kompetencji muzycznych oraz zainteresowań artystycznych.

Uzyskane wyniki badań oraz efekty działalności artystycznej wpływają na modyfikację i aktualizację programów kształcenia na prowadzonych kierunkach studiów. Ponadto aktywność naukowa i artystyczna przyczynia się do rozszerzania współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym oraz umożliwia nawiązywanie i rozwijanie kontaktów z ośrodkami akademickimi i instytucjami kultury, zarówno w kraju, jak i za granicą.

Od roku akademickiego 2021/2022 zakres badań został poszerzony o zagadnienia związane z dziedzictwem muzyczno-kulturowym.

W ramach realizacji tematu badawczego Polskie dziedzictwo kultury – badania nad muzyką południowo-wschodniego pogranicza zasadniczy obszar zainteresowań koncentrował się na analizie i interpretacji utworów muzycznych związanych z tym regionem, realizowanych w ramach działalności artystycznej członków zespołu badawczego. Działania te obejmowały przygotowanie i wykonanie koncertów kameralnych oraz recitali instrumentalnych, wokalnych (w tym chóralnych) i wokalno-instrumentalnych, a także realizację nagrań fonograficznych (płyty CD), ze szczególnym uwzględnieniem twórczości kompozytorów południowo-wschodniego pogranicza.

Równolegle prowadzono działalność naukową, obejmującą publikacje w formie monografii oraz rozdziałów w monografiach, w tym w uznanych seriach wydawniczych, takich jak „Musica Galiciana” oraz „Moderato” (wydawnictwa Uniwersytetu Rzeszowskiego). Członkowie zespołu aktywnie uczestniczyli w krajowych i międzynarodowych konferencjach naukowych, a także realizowali staże naukowe.

W ramach realizacji tematu badawczego Powszechna i artystyczna edukacja muzyczna zasadniczy obszar zainteresowań koncentrował się na problematyce dydaktycznej i wychowawczej w kontekście efektów kształcenia oraz uczestnictwa dzieci i młodzieży w projektach artystycznych. Punktem wyjścia przyjętych założeń badawczych było przekonanie o istotnej roli sztuki w życiu człowieka, a w szczególności o znaczeniu kontaktu najmłodszych odbiorców z różnorodnymi formami muzyki. Szczególny nacisk położono na uczestnictwo dzieci i młodzieży w wydarzeniach artystycznych prezentujących wysoki poziom wykonawczy, realizowanych przez członków zespołu badawczego, w tym koncertów adresowanych do młodej publiczności.

W 2026 roku tematy badawcze zostały zmodyfikowane i rozszerzone o zagadnienia dotyczące zrównoważonego rozwoju, w tym nowych technologii:

Głównym obszarem badań prowadzonych na Wydziale Muzyki pozostaje problematyka wykonawcza i interpretacyjna oraz twórczość kompozytorska. Realizacja przyjętych założeń badawczych ujętych w temacie: Interpretacja utworów muzycznych i twórczość kompozytorska w kontekście zrównoważonego rozwoju społecznego, kulturowego i technologicznego opiera się na praktyce artystycznej jako metodzie badawczej (practice-based research), obejmującej szeroki zakres działań performatywnych. W ich skład wchodzą koncerty kameralne, recitale instrumentalne i wokalne — w tym realizacje chóralne — a także projekty o charakterze wokalno-instrumentalnym. Tego rodzaju aktywność umożliwia empiryczną weryfikację przyjętych hipotez oraz wieloaspektową refleksję nad procesem wykonawczym w jego wymiarze interpretacyjnym, technicznym i komunikacyjnym. Zakłada się, że muzyka nie jest jedynie autonomiczną formą sztuki, lecz także narzędziem kształtowania świadomości społecznej, transmisji wartości kulturowych oraz adaptacji do dynamicznych zmian technologicznych.

Interpretacja utworów muzycznych jest analizowana jako proces współtworzenia znaczeń, w którym wykonawca i odbiorca uczestniczą w reinterpretacji dziedzictwa kulturowego. W kontekście zrównoważonego rozwoju szczególne znaczenie ma tu zachowanie różnorodności kulturowej, przeciwdziałanie homogenizacji oraz wspieranie lokalnych tradycji muzycznych. Badania obejmują m.in. wpływ praktyk wykonawczych na trwałość niematerialnego dziedzictwa kulturowego oraz ich rolę w budowaniu tożsamości społecznej.

Twórczość kompozytorska natomiast może być rozpatrywana jako przestrzeń innowacji, w której artyści reagują na wyzwania współczesności, takie jak globalizacja, kryzysy środowiskowe czy rozwój technologii cyfrowych. Kompozytorzy coraz częściej wykorzystują narzędzia cyfrowe, sztuczną inteligencję czy media interaktywne, co rodzi pytania o etykę twórczości, dostępność technologii oraz jej wpływ na proces kreatywny. W tym kontekście istotne jest badanie, w jaki sposób nowe technologie mogą wspierać zrównoważony rozwój, np. poprzez demokratyzację dostępu do tworzenia i dystrybucji muzyki.

Całościowo, proponowany temat badawczy zakłada interdyscyplinarne podejście, integrujące analizę estetyczną, społeczną i technologiczną. Jego celem jest zrozumienie, w jaki sposób muzyka – zarówno w warstwie interpretacyjnej, jak i kompozytorskiej – może przyczyniać się do budowania bardziej inkluzywnego, świadomego i zrównoważonego społeczeństwa.

Drugi temat badawczy - Edukacja muzyczna i dziedzictwo kulturowe w perspektywie zrównoważonego rozwoju - badania interdyscyplinarne sytuuje się na przecięciu sztuki, pedagogiki, psychologii, socjologii, muzykologii oraz technologii. W tym ujęciu edukacja muzyczna pełni nie tylko funkcję kształcenia kompetencji artystycznych, lecz także stanowi narzędzie transmisji wartości kulturowych, wzmacniania spójności społecznej oraz budowania świadomości odpowiedzialności za dziedzictwo niematerialne.

Badania w tym obszarze dotyczą efektywności różnych modeli edukacyjnych w przekazywaniu dziedzictwa oraz ich wpływu na kształtowanie tożsamości indywidualnej i zbiorowej w warunkach globalizacji. Zrównoważona edukacja muzyczna zakłada równość dostępu do kultury i narzędzi twórczych. Badania pokazują, że uczestnictwo w edukacji muzycznej wzmacnia kompetencje społeczne, poczucie wspólnoty i sprawczości. Interdyscyplinarne podejścia łączą tu pedagogikę z socjologią i psychologią, analizując, jak muzyka może przeciwdziałać wykluczeniu społecznemu.

Istotnym wymiarem jest również integracja nowych technologii w edukacji muzycznej. Narzędzia cyfrowe, platformy e-learningowe czy archiwa multimedialne umożliwiają szerszy dostęp do zasobów kulturowych, ale jednocześnie rodzą pytania o autentyczność przekazu, prawa własności intelektualnej oraz nierówności w dostępie do technologii. W kontekście zrównoważonego rozwoju ważne jest zatem badanie, w jaki sposób technologie mogą wspierać inkluzywność i długofalową ochronę dziedzictwa, zamiast prowadzić do jego uproszczenia lub komercjalizacji.

Interdyscyplinarny charakter proponowanego tematu zakłada łączenie metod jakościowych i ilościowych, takich jak badania etnograficzne, analizy programów nauczania, studia przypadków czy badania nad politykami kulturalnymi i edukacyjnymi. Celem jest wypracowanie modeli edukacji muzycznej, które nie tylko odpowiadają na wyzwania współczesności, ale także aktywnie wspierają zrównoważony rozwój poprzez ochronę różnorodności kulturowej, promowanie równości dostępu do kultury oraz rozwijanie kompetencji społecznych i ekologicznych.