Wykład otwarty UTW-UR - 17 marca 2026 r. godz. 17.00, aula główna A1 UR:

prof. dr hab. Sylwester Czopek, Instytut Archeologii UR.

„Epoka brązu – pierwsza zglobalizowana epoka Europy.”

Wykład, poświęcony będzie wyjątkowemu okresowi w dziejach, to jest epoce brązu (2200-700 p. n. e.). Wtedy to tworzyły się prawdziwe zręby Europy. Mowa będzie o tym, jak nasi przodkowie wkroczyli w świat historii, bazując na wcześniejszych zdobyczach i korzystając z rodzącej się światowej cywilizacji.

Prof. dr hab. Sylwester Czopek jest znanym polskim archeologiem, wybitnym specjalistą od problematyki epoki brązu i wczesnej epoki żelaza. Studia archeologiczne ukończył w Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Jego praca dyplomowa o kulturze pomorskiej zdobyła w 1981 roku Nagrodę Prezesa Polskiej Akademii Nauk jako najlepsza praca magisterska i ukazała się drukiem.

 Kolejne stopnie naukowe: doktorat 1989 w Instytucie Historii Kultury Materialnej PAN w Warszawie, habilitacja 1996 na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. W 2003 roku otrzymał tytuł profesora. W pierwszym miejscu zatrudnienia – Muzeum Okręgowym w Rzeszowie przeszedł ścieżkę zawodową od asystenta muzealnego (od 1981 roku) do dyrektora tej placówki w latach 1991-2008. Równolegle, w latach 1997-2001 pracował w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Rzeszowie. Od 1999 roku został dyrektorem Instytutu Archeologii. Jego utworzenie było autorskim pomysłem profesora Sylwestra Czopka. Stworzył go od podstaw, a przyjęty program i świetne zarządzanie tą jednostką sprawiły, że Rzeszów stał się wkrótce rozpoznawalnym archeologicznym ośrodkiem naukowym. W 2001 roku Instytut Archeologii znalazł się w strukturach utworzonego w tym czasie Uniwersytetu Rzeszowskiego. Warto też wspomnieć o specyficznym profilu programowym tej jednostki. Instytut Archeologii w Rzeszowie postawił m.in. na współpracę badawczą z archeologami z Ukrainy i ze Słowacji. Profesor Sylwester Czopek w latach 2008-2012 był Dziekanem Wydziału Socjologiczno-Historycznego. Funkcję Rektora Uniwersytetu Rzeszowskiego pełnił przez dwie kadencje.: 2016-2020 i 2020-2024.

Nie sposób wymienić wszystkich osiągnięć badawczych Profesora. Oprócz bogatej działalności naukowej wspomnieć trzeba o pracy w terenie i o znaczących dla archeologii odkryciach, których dokonał. Jest autorem blisko 300 prac naukowych, wśród których na szczególną uwagę zasługują liczne monografie i artykuły, które miały odkrywczy oraz nowatorski charakter. To właśnie Profesorowi polska nauka zawdzięcza niezwykle wnikliwe rozpoznanie wielu zagadnień z epoki brązu i wczesnej epoki żelaza zwłaszcza na Podkarpaciu i w Ukrainie. Odkrycia na grodzisku scytyjskim w Chotyńcu zmieniły postrzeganie sytuacji kulturowej na południowo-wschodnich rubieżach ziem polskich we wczesnej epoce żelaza. Badania na tym niezwykłym obiekcie są od lat „oczkiem w głowie” Profesora. Od wielu lat prof. dr hab. Sylwester Czopek prowadzi prace redakcyjne periodyków i licznych monografii. Z publikacji tych słynie ośrodek rzeszowski. Profesor jest organizatorem licznych konferencji naukowych, wystaw, a także członkiem różnych naukowych organizacji, np. Komitetu Nauk Pra - i Protohistorycznych PAN, czy Polskiej Akademii Umiejętności. Pełni funkcję pierwszego prezesa ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Dziedzictwa Archeologicznego, skupiającego profesorów i doktorów habilitowanych archeologii. Wypromował licznych magistrów i doktorów archeologii. Uczestniczył i nadal uczestniczy w postępowaniach habilitacyjnych i profesorskich. Prof. dr hab. Sylwester Czopek jest także laureatem wielu odznaczeń i wyróżnień. Otrzymał m.in. Złoty Krzyż Zasługi (2004), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2011), Medale Gloria Artis – Zasłużony dla Kultury Polskiej, Nagrody Ministra Kultury i Szkolnictwa Wyższego (2017; 2019; 2020) i bodaj najmilsze sercu wyróżnienie – Tytuł Honorowego Obywatela Miasta Rzeszowa (2019).