Opinia PFS do projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z rozwojem usług e-zdrowia.

ADRESAT:

Marszałek Sejmu RP

SPRAWA:

Opinia do projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z rozwojem usług e-zdrowia.

UZASADNIENIE:

W dniu 15 kwietnia 2026 r. na stronie internetowej Sejmu RP, w zakładce „Projekty ustaw skierowane do zaopiniowania”, zamieszczono rządowy projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z rozwojem usług e-zdrowia[1]. Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy ma on na celu wprowadzenie rozwiązań wspierających transformację cyfrową państwa w obszarze ochrony zdrowia, służących rozwojowi usług e-zdrowia oraz zapewnieniu sprawnego i efektywnego funkcjonowania systemu ochrony zdrowia.

Z perspektywy osób starszych kierunek proponowanych zmian należy uznać za szczególnie istotny. Seniorzy są grupą społeczną, która najczęściej korzysta ze świadczeń zdrowotnych, pozostając jednocześnie grupą szczególnie narażoną na bariery w dostępie do usług medycznych – zarówno ze względu na ograniczenia mobilności, stan zdrowia, jak i miejsce zamieszkania. Rozwój narzędzi e-zdrowia może w istotny sposób poprawić dostępność świadczeń, usprawnić proces leczenia oraz zwiększyć bezpieczeństwo zdrowotne osób starszych.

Projekt ustawy zakłada dokonanie licznych zmian w 9 aktach prawnych rangi ustawowej. Uwzględniając perspektywę świadczeniobiorców usług zdrowotnych w starszym wieku, za szczególnie istotne należy uznać następujące kierunki zmian:

wprowadzenie możliwości składania przez usługobiorców lub ich przedstawicieli ustawowych zamówień na wystawienie recepty niezbędnej do kontynuacji leczenia za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta – rozwiązanie to może znacząco ułatwić seniorom dostęp do niezbędnych leków, ograniczając konieczność osobistych wizyt w placówkach medycznych wyłącznie w celu uzyskania recepty. Jest to szczególnie ważne dla osób przewlekle chorych, o ograniczonej mobilności oraz mieszkających na terenach o utrudnionym dostępie do świadczeń zdrowotnych;

wprowadzenie narzędzi wspomagających podejmowanie decyzji przez lekarzy w oparciu o algorytmy sztucznej inteligencji – należy ocenić pozytywnie jako wsparcie procesu diagnostycznego i terapeutycznego, zwłaszcza w przypadku pacjentów geriatrycznych wymagających kompleksowej oceny stanu zdrowia. Jednocześnie należy podkreślić, że narzędzia te powinny pełnić funkcję wspierającą, a ostateczna decyzja terapeutyczna powinna zawsze pozostawać po stronie lekarza;

wprowadzenie nowego systemu teleinformatycznego – Systemu e-Konsylium – umożliwiającego przeprowadzanie zdalnych konsultacji medycznych – rozwiązanie to może poprawić dostęp seniorów do specjalistycznych konsultacji, ograniczając konieczność podróżowania i skracając czas oczekiwania na opinię lekarzy specjalistów;

utworzenie Hurtowni Danych e-Zdrowia umożliwiającej analizę danych zdrowotnych i identyfikację potrzeb zdrowotnych populacji – może to stanowić ważne narzędzie w projektowaniu polityk zdrowotnych lepiej odpowiadających na potrzeby starzejącego się społeczeństwa;

uregulowanie Systemu Domowej Opieki Medycznej służącego udzielaniu świadczeń zdrowotnych za pośrednictwem systemów teleinformatycznych – co należy ocenić bardzo pozytywnie, jako rozwiązanie zwiększające dostęp do opieki medycznej seniorów wymagających stałego monitorowania zdrowia w warunkach domowych;

wprowadzenie zmian w zakresie przechowywania dokumentacji medycznej prowadzonej w postaci elektronicznej – rozwiązanie to może poprawić ciągłość leczenia oraz dostępność dokumentacji medycznej, co ma istotne znaczenie dla osób starszych korzystających z opieki wielu specjalistów.

Mając na uwadze powyższe Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku generalnie pozytywnie opiniuje kierunek zmian zaproponowanych w projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z rozwojem usług e-zdrowia uznając, że rozwój tych usług może w znaczący sposób poprawić dostępność, jakość oraz efektywność świadczeń zdrowotnych również dla osób starszych. Na szczególne poparcie zasługują rozwiązania dotyczące e-recept, systemu e-Konsylium oraz narzędzi wspierających lekarzy przy wykorzystaniu algorytmów sztucznej inteligencji, które mogą realnie usprawnić proces leczenia seniorów.

Jednocześnie, z perspektywy osób starszych, zasadne jest uwzględnienie w dalszych pracach legislacyjnych następujących rekomendacji:

Zapewnienie alternatywnych form dostępu do usług zdrowotnych dla seniorów zagrożonych wykluczeniem cyfrowym, tak aby rozwój e-zdrowia nie prowadził do ograniczenia dostępu do świadczeń dla osób niekorzystających z narzędzi cyfrowych;

Zagwarantowanie prostoty i dostępności projektowanych narzędzi cyfrowych, w tym dostosowania ich do potrzeb osób starszych poprzez intuicyjne interfejsy oraz uwzględnienie ograniczeń związanych z wiekiem;

Rozwój wsparcia edukacyjnego i informacyjnego dla seniorów, obejmującego szkolenia i pomoc w korzystaniu z narzędzi e-zdrowia;

Utrzymanie nadrzędnej roli personelu medycznego w procesie leczenia, tak aby nowe technologie, w tym rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji, stanowiły wsparcie, a nie zastępowały bezpośredni kontakt pacjenta z lekarzem.

Wyrażamy nadzieję, że dalsze prace nad projektem ustawy doprowadzą do przyjęcia rozwiązań, które nie tylko przyspieszą rozwój usług e-zdrowia w Polsce, lecz również realnie zwiększą dostępność i jakość opieki zdrowotnej dla osób starszych, przy jednoczesnym uwzględnieniu potrzeb seniorów zagrożonych wykluczeniem cyfrowym.

Polskie Forum Seniorów