dr Dariusz Opaliński
- Jednostka:
Instytut Historii/Zakład Historii XIX wieku - Budynek: Rejtana 16 C
- Pokój: 229
- Nr telefonu: 17 872 13 06
- e-mail: [email protected]
- ORCID: 0000-0001-7919-8600
- Konsultacje dla studentów: czwartek 12-13
Informacje
Zainteresowania badawcze: historia podróży, źródłoznawstwo XIX-XX wieku, historia transportu (szczególnie kolei i poczty), historia turystyki, przewodnikopisarstwo, historia społeczna Galicji, wzorce kulturowe i mentalność w XIX wieku
Biogram: Jestem absolwentem Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Rzeszowie. Studia magisterskie ukończyłem w 1996 r. Pracę dyplomową poświęconą podróżowaniu koleją w dziewiętnastowiecznej Galicji napisałem pod kierunkiem Prof. Jadwigi Hoff. Od 1996 r. jestem zatrudniony w Instytucie Historii UR – do 2019 r. w Zakładzie Archiwistyki i Nauk Pomocniczych (wcześniej Zakład Nauk Pomocniczych Historii), a obecnie w Zakładzie Historii XIX wieku. W 2005 r. obroniłem rozprawę doktorską pt. „Przewodniki turystyczne na ziemiach polskich w okresie zaborów. Studium historyczno-źródłoznawcze”. Aktualnie jestem zatrudniony na etacie adiunkta.
Research Interests: Travel history, 19th-20th century source studies, transport history (especially railways and postal studies), tourism history, guidebook writing, social history of Galicia, cultural patterns and mentality in the 19th century.
Biography: I'm a graduate of the Pedagogical University of Rzeszów. I completed my master's degree in 1996. I wrote my thesis on rail travel in 19th-century Galicia under the supervision of Professor Jadwiga Hoff. Since 1996, I have been employed at the Institute of History of the University of Rzeszów – until 2019 in the Department of Archival and Auxiliary Sciences (formerly the Department of Auxiliary Sciences of History), and currently in the Department of 19th-Century History. In 2005, I defended my doctoral dissertation entitled "Tourist Guidebooks in Polish Lands during the Partitions. A Historical and Source Study." I am currently employed as an assistant professor.
Publikacje
- "Świat drży, wre, pędzi" - sensoryczne doświadczenie podróży koleją na ziemiach polskich na podstawie dziewiętnastowiecznych wspomnień, pamiętników i listów. - UR Journal of Humanities and Social Sciences, 2025, T. 37, Nr 4, s. 85-110
- "Rószczką czarodziejską w świat marzeń" : przewodnik Walerego Eljasza i jego znaczenie w rozwoju turystyki tatrzańskiej. - Galicja. Studia i materiały, 2025, T. 12, s. 507-530
- Podróże koleją inteligencji galicyjskiej w drugiej połowie XIX wieku we wspomnieniach, pamiętnikach i listach. - Galicja. Studia i materiały, 2024, T. 11, s. 787-806
- Na styku dwóch światów : realia podróżne na kolejowych przejściach granicznych między Galicją a zaborem rosyjskim W: A jednak kolej! 4, Koleje i granice / redakcja naukowa Bartosz Kruk, Marek Zawadka. Wrocław, Gajt Wydawnictwo 1991 s.c.: 2022, S. 33-53
- Inwentarze kolejowe z lat 1914-1919/1920 z terenu byłej Galicji. - Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, 2018, R. 66, nr 4, s. 531-594
- Stacja kolejowa Rozwadów. Głos w dyskusji nad początkami rozwadowskiego kolejnictwa na marginesie książki Grażyny Stojak, Stacja kolejowa Rozwadów. Akta galicyjskie c.k. Ministerstwa Kolei Żelaznych. Kwerenda w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie [recenzja]. - Galicja. Studia i materiały, 2018, nr 4, s. 382-391
- Przewozy pasażerskie na kolei Karola Ludwika w latach 1858-1891 W: Szkice z dziejów gospodarczych i społecznych Galicji / pod redakcją Grzegorza Zamoyskiego. Rzeszów, Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych: 2018, S. 304-424
- [współaut.] Kamińska-Kwak J, Kozak S Kobieta w Galicji : nowoczesność i tradycja / redaktorzy naukowi Jolanta Kamińska-Kwak, Szczepan Kozak, Dariusz Opaliński. Rzeszów, Uniwersytet Rzeszowski: 2016, 515 s.
- Architektura dworców Kolei Karola Ludwika w Galicji w latach 1855-1910 : Marta Rymar / Dariusz Opaliński. - Galicja. Studia i materiały, 2015, s. 463-468
- Dyszlem i pod parą, czyli o galicyjskim pocztowo-kolejowym rozkładzie jazdy w 1867 r.. - Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, 2014, R. 62, nr 4, s. 613-624
- [współaut.] Kozak S, Polaczek J, Wieczorek S [et al.] Człowiek - społeczeństwo - źródło : studia dedykowane Profesor Jadwidze Hoff / pod red. nauk. Szczepana Kozaka, Dariusza Opalińskiego, Janusza Polaczka, Wioletty Zawitkowskiej. Rzeszów, Uniwersytet Rzeszowski: 2014, 813 s.
- "Do wiadomości współziomków moich". Krasińskiego rady dla podróżnych W: Człowiek - społeczeństwo - źródło : studia dedykowane Profesor Jadwidze Hoff / pod red. nauk. Szczepana Kozaka, Dariusza Opalińskiego, Janusza Polaczka, Wioletty Zawitkowskiej. Rzeszów, Uniwersytet Rzeszowski: 2014, S. 470-481
- Galicyjskie trasy według przewodników turystycznych W: Galicyjskie drogi i bezdroża : studium infrastruktury, organizacji i kultury podróżowania : praca zbiorowa / pod red. Jolanty Kamińskiej-Kwak. Rzeszów, Uniwersytet Rzeszowski: 2013, S. 255-264
- Przewodniki turystyczne na ziemiach polskich w okresie zaborów : studium historyczno-źródłoznawcze. Krosno, Wydawnictwo Ruthenus - Rafał Barski: 2012, 413, [2] s.
- Polskie badania nad historią kolejnictwa galicyjskiego 1847-1914 : stan i potrzeby W: Galicja 1772-1918 : problemy metodologiczne, stan i potrzeby badań : praca zbiorowa. T. 1 / pod red. Agnieszki Kawalec, Wacława Wierzbieńca, Leonida Zaszkilniaka. Rzeszów, Uniwersytet Rzeszowski: 2011, S. 187-199
- Rowerem przez Galicję : uwagi na marginesie przewodnika dla cyklistów z końca XIX wieku. - Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, 2010, R. 58, nr 3/4, s. 419-432
- "Dusza się tu i odrętwia i młodnieje". Wrażenia Polaków z podróży do kurortów europejskich w XIX w. W: Europejczyk w podróży 1850-1939 / pod red. nauk. Ewy Ihnatowicz i Stefana Ciary. Warszawa, Neriton: 2010, S. 227-240
- Kolejowe rozkłady jazdy w okresie II RP - funkcje społeczne źródła W: Komunikowanie i komunikacja w dwudziestoleciu międzywojennym / pod red. Krzysztofa Stpnika, Macieja Rajewskiego. Lublin, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie: 2010, S. 325-335
- Kobiety w Towarzystwie Tatrzańskim w latach 1875-1914 W: Działaczki społeczne, feministki, obywatelki... : samoorganizowanie się kobiet na ziemiach polskich do 1918 roku : (na tle porównawczym) / red. Agnieszka Janiak-Jasińska, Katarzyna Sierakowska, Andrzej Szwarc. Warszawa, Wydawnictwo Neriton: 2008, S. 349-359
- Z bedekerem po zaborach : podróż w dawnych przewodnikach turystycznych W: Podróż i literatura : 1864-1914 / pod red. nauk. Ewy Ihnatowicz. Warszawa, Uniwersytet Warszawski: 2008, S. 525-536
- Z tradycji kolarstwa na ziemiach polskich w Galicji i na Podkarpaciu (1867-2007) : w 140. rocznicę kolarstwa w Polsce : red. Kazimierz Obodyński i Stanisław Zaborniak / Dariusz Opaliński. - Kresy Południowo-Wschodnie, 2007/2008, s. 313-317
- Koszt wycieczek do Krakowa w drugiej połowie XIX i na początku XX wielu : w świetle dawnych przewodników turystycznych. - Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, 2006, R. 54, nr 3/4, s. 325-339
- [współaut.] Hoff J Przewodniki turystyczne na ziemiach polskich w okresie zaborów : studium historyczno-źródłoznawcze / Dariusz Opaliński ; prom. Jadwiga Hoff. Rzeszów, Uniwersytet Rzeszowski. Wydział Socjologiczno-Historyczny. Instytut Historii: 2005, 337 k.
- Principi biedanná nadmogil'nih napisiv W: Inskrypcje nagrobne pogranicza polsko - ukraińskiego. Vol. 4, Województwo tarnopolskie. Misto Tarnopol / pod red. Lesława Morawieckiego ; Uniwersytet Rzeszowski ; Ternopils'kij Dieržavnij Pedagogičnij Universitet im. V. Gnatûka ; Euroregion Karpaty ; Stowarzyszenie "Wspólnota Polska" Oddział w Rzeszowie. Rzeszów, Rzeszowski Oddział Stowarzyszenia "Wspólnota Polska": 2004, S. 13-14
- Walory turystyczne Rzeszowa w świetle dawnych przewodników W: Szkice z dziejów kultury fizycznej : uwarunkowania historyczne, prawne i regionalne : praca zbiorowa / pod red. Andrzeja Nowakowskiego i Stanisława Zaborniaka. Rzeszów, Uniwersytet Rzeszowski: 2004, S.43-54
- Zasady wydania inskrypcji W: Inskrypcje nagrobne pogranicza polsko - ukraińskiego. Vol. 4, Województwo tarnopolskie. Misto Tarnopol / pod red. Lesława Morawieckiego ; Uniwersytet Rzeszowski ; Ternopils'kij Dieržavnij Pedagogičnij Universitet im. V. Gnatûka ; Euroregion Karpaty ; Stowarzyszenie "Wspólnota Polska" Oddział w Rzeszowie. Rzeszów, Rzeszowski Oddział Stowarzyszenia "Wspólnota Polska": 2004, S. 11-12
- 202 rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja. - Saletyn, 2003, nr 2, s. 14-15
- Las w polskich dziewiętnastowiecznych przewodnikach turystycznych. - Ziemia, 2003, s. 103-114
- Travelling by railway in Austrian Poland in the second half of the 19th c.. - Acta Poloniae Historica, (2002), Vol. 85, s. 245-263
- Polskie dziewiętnastowieczne przewodniki turystyczne : próba definicji W: Z przeszłości Europy Środkowowschodniej / pod red. Jadwigi Hoff. Rzeszów, Uniwersytet Rzeszowski: 2002, S. 111-120
- Usługi gastronomiczne na kolejach galicyjskich. - Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, 2001, nr 3, s. 209-220
- Rola dworców kolejowych w rozwoju przestrzennym miast galicyjskich W: Rozwój przestrzenny miast galicyjskich położonych między Dunajcem a Sanem w okresie autonomii galicyjskiej : materiały z sesji, Jasło 23-24 kwietnia 1999 / pod red. Zbigniewa Beiersdorfa i Andrzeja Laskowskiego. Jasło ; Rzeszów, Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrona Środowiska Kulturowego: 2001, S. 305-311