Ta strona używa cookie. Informacje o tym w jakich celach pliki cookie są używane znajdziesz w Polityce Prywatności.
W przeglądarce internetowej możesz określić warunki przechowywania i dostępu do cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.  
Zamknij

Uniwersytet Rzeszowski uczcił pamięć i dokonania Eugeniusza Kwiatkowskiego

Paweł Grata

 

Uniwersytet Rzeszowski uczcił pamięć i dokonania Eugeniusza Kwiatkowskiego

 

W związku z przypadającą w 2014 r. czterdziestą rocznicą śmierci Eugeniusza Kwiatkowskiego, ministra przemysłu i handlu, a następnie wicepremiera i ministra skarbu, twórcy Centralnego Okręgu Przemysłowego oraz autora kompleksowego planu modernizacji Rzeczypospolitej Uniwersytet Rzeszowski uczcił pamięć jednego z najwybitniejszych polskich polityków gospodarczych XX wieku. W trakcie zorganizowanej w związku z rocznicą sesji naukowej przypomniana została zarówno postać Eugeniusza Kwiatkowskiego i jego publiczna działalność, jak i jego znaczenie dla polskiej polityki gospodarczej w XX wieku. Równie istotną częścią składową obrad była prezentacja efektów budowy Centralnego Okręgu Przemysłowego oraz wciąż żywych jego tradycji, tak bardzo dostrzeganych w regionie, który w największym bodaj stopniu skorzystał z zainicjowanej przed wybuchem II wojny światowej w ramach budowy Okręgu Centralnego modernizacji. To właśnie bowiem obszar dzisiejszego Województwa Podkarpackiego stał się największym jej beneficjentem, a podjęte w latach 1937-1939 procesy modernizacyjne są do dzisiaj widoczne w strukturze społeczno-gospodarczej regionu.

Sesja naukowa „Eugeniusz Kwiatkowski – człowiek, dzieło i jego spuścizna. W 40-tą rocznicę śmierci Twórcy Centralnego Okręgu Przemysłowego” odbyła się 20 listopada 2014 roku. W jej organizację osobiście zaangażował się JM Rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego prof. dr hab. Aleksandra Bobko, współorganizatorami spotkania były Instytut Historii Uniwersytetu Rzeszowskiego oraz będąca kontynuatorem COP-owskich tradycji WSK „PZL-Rzeszów SA. Gościem honorowym sesji była Pani dr Julita Maciejewicz-Ryś, wnuczka Eugeniusza Kwiatkowskiego, która podzieliła się z licznie zebranymi gośćmi osobistymi refleksjami związanymi z Jej Dziadkiem. Sesję zaszczycili również swoją obecnością JM Rektor Politechniki Rzeszowskiej prof. dr hab. Marek Orkisz, Marszałek Województwa Podkarpackiego Władysław Ortyl, Prezes Zarządu WSK „PZL-Rzeszów” Marek Darecki oraz Prezes Zarządu Rzeszowskiej Agencji Rozwoju Regionalnego Janusz Fudała. W trakcie sesji miała również miejsce promocja wydanej właśnie nakładem Wydawnictwa Naukowego Państwowego Instytutu Badawczego w Radomiu biografii Eugeniusza Kwiatkowskiego autorstwa profesora Andrzeja Romanowskiego, blisko związanego od dzieciństwa z rodziną Twórcy Centralnego Okręgu Przemysłowego, a dzisiaj redaktora naczelnego Polskiego Słownika Biograficznego.

Sesja spotkała się z dużym zainteresowaniem mediów oraz publiczności, w tym licznie zgromadzonych studentów Uniwersytetu Rzeszowskiego. Udział w niej wzięli zarówno wybitni przedstawiciele nauki z profesorami Marianem Markiem Drozdowskim oraz Wojciechem Morawskim na czele, jak i osoby mające zasadniczy wpływ na aktualnie zachodzące na obszarze dawnego Centralnego Okręgu Przemysłowego przemiany. Sesję otworzył JM Rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego prof. dr hab. Aleksander Bobko, który przywitał wszystkich zgromadzonych, a w sposób szczególny podziękował za przybycie w mury Uniwersytetu Rzeszowskiego wnuczce Eugeniusza Kwiatkowskiego dr Julicie Maciejewicz-Ryś. Jego Magnificencja podziękował również za wytrwałość przybyłym na sesję gościom z Warszawy, którzy wskutek opóźnienia w ruchu kolejowym podróżowali dzień wcześniej do Rzeszowa przez blisko dwanaście godzin.

Pierwszą część sesji poświęconą postaci i aktywności publicznej Eugeniusza Kwiatkowskiego poprowadziła Dyrektor Instytutu Historii Uniwersytetu Rzeszowskiego prof. nadzw. dr hab. Jolanta Kamińska-Kwak. Jako pierwsza wystąpiła Pani Doktor Julita Maciejewicz-Ryś, która przedstawiła powojenne losy Eugeniusza Kwiatkowskiego widziane z perspektywy wnuczki, bardzo blisko związanej z Dziadkiem przez ponad 30 lat. Wystąpienie spotkało się z wielkim zainteresowaniem zgromadzonych, a opowieść Pani Doktor Maciejewicz-Ryś zgodnie uznana została przez wielu ze słuchaczy za niepowtarzalną możliwość bezpośredniego dotknięcia historii, o której dotychczas mogli jedynie czytać w opracowaniach naukowych. W kolejnych wystąpieniach przedstawione zostały wybrane aspekty działalności publicznej Eugeniusza Kwiatkowskiego. Prof. dr hab. Marian Marek Drozdowski z Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk, jeden z pomysłodawców sesji, zajął się problemem aktualności doświadczeń polityki gospodarczo-społecznej Eugeniusza Kwiatkowskiego, natomiast Prezes Polskiego Towarzystwa Historii Gospodarczej prof. dr hab. Wojciech Morawski ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, omówił wkład Eugeniusza Kwiatkowskiego w rozwój polskiego etatyzmu w perspektywie całego dwudziestego wieku. Na zakończenie pierwszej części sesji wystąpił Prezes WSK „PZL-Rzeszów” SA Marek Darecki, który w swym wystąpieniu nie tylko wskazał na związki między Centralnym Okręgiem Przemysłowym a współcześnie zachodzącymi na Podkarpaciu procesami modernizacyjnymi, ale zaprezentował również największe osiągnięcia stojącego na straży tradycji COP Stowarzyszenia Dolina Lotnicza.

W drugiej części sesji, prowadzonej przez prof. nadzw. dr hab. Pawła Gratę, miały miejsce trzy wystąpienia. Pierwszym mówcą był Doradca Prezesa Narodowego Banku Polskiego, były członek Zarządu NBP, Pan Jakub Skiba, który omówił politykę pieniężną i walutową prowadzoną przez Eugeniusza Kwiatkowskiego w latach 1936-1939 (problematyka ta jest przedmiotem jego dysertacji doktorskiej). Kolejne dwa wystąpienia poświęcone zostały sztandarowym z punktu widzenia dzisiejszego Województwa Podkarpackiego elementom budowy Centralnego Okręgu Przemysłowego. Redaktor Dionizy Garbacz z wielką dbałością o szczegóły mówił o budowie Stalowej Woli, natomiast Dyrektor Muzeum Okręgowego w Rzeszowie Bogdan Kaczmar starał się pokazać miejsce Rzeszowa w projekcie Centralnego Okręgu Przemysłowego pod wszystko mówiącym tytułem „Rzeszów miastem COP”.

Ostatnia część sesji poświęcona została powojennym losom Centralnego Okręgu Przemysłowego. Obrady moderował JM Rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego prof. dr hab. Aleksander Bobko. W tej części sesji prof. nadzw. dr hab. Paweł Grata omówił kontynuację tradycji Centralnego Okręgu Przemysłowego w okresie Polski Ludowej, natomiast dwa wystąpienia poświęcone zostały ściśle związanym z tymi tradycjami procesom modernizacyjnym zachodzącym w okresie transformacji gospodarczej w Polsce południowo-wschodniej. Marszałek Województwa Podkarpackiego Władysław Ortyl przedstawił w swej prezentacji rolę samorządowych władz województwa  w tych procesach, koncentrując się na kompetencjach samorządu województwa, realizowanej strategii rozwoju, wykorzystywaniu środków europejskich oraz znaczeniu i rozwoju nawiązujących do przedwojennych rozwiązań specjalnych stref ekonomicznych. Na zakończenie Pan Marszałek odpowiedział również na związane z tematem jego wystąpienia pytania. Dopełnieniem programu sesji było wystąpienie Prezesa Zarządu Rzeszowskiej Agencji Rozwoju Regionalnego Janusza Fudały (nota bene absolwenta naszej uczelni), który omówił tendencje rozwojowe w przemyśle na terenie obecnego Województwa Podkarpackiego, ze szczególnym uwzględnieniem również posiadających COP-owskie tradycje Zakładów Chemicznych „Organika-Sarzyna” SA.

Na zakończenie obrad Rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego prof. dr hab. Aleksander Bobko jeszcze raz podziękował za przybycie wszystkim prelegentom. Ze szczególną atencją zwrócił się do Pani Doktor Julity Maciejewicz-Rys i wyraził nadzieję, że to nie ostatnia wizyta Wnuczki Eugeniusza Kwiatkowskiego w murach Uniwersytetu Rzeszowskiego. Jego Magnificencja podsumowując sesję zwrócił uwagę na wysoki stopień aktualności omawianej problematyki, mimo upływu już blisko 80 lat od powstania idei Centralnego Okręgu Przemysłowego. Podkreślił również wciąż istniejącą potrzebę przypominania kolejnym pokoleniom tak wybitnych postaci jak Eugeniusz Kwiatkowski. Zdaniem JM Rektora wicepremier i Twórca Centralnego Okręgu Przemysłowego nie jest tylko postacią historyczną – również i dzisiaj stanowić może wzór nie tylko polityka, ale też człowieka w pełni oddanego służbie dobru wspólnemu.

 

Eugeniusz Kwiatkowski (1888-1974) – inżynier chemik, minister przemysłu i handlu (1926-1930), wicepremier i minister skarbu (1935-1939), jeden z najwybitniejszych polskich polityków gospodarczych XX wieku. Autor opartego na interwencjonizmie państwowym programu uprzemysłowienia Polski i twórca Centralnego Okręgu Przemysłowego. W czasie wojny internowany w Rumuni, gdzie podjął badania nad historią gospodarczą świata. Po zakończeniu wojny powrócił do kraju, w latach 1945-1948 był Delegatem Rządu do Spraw Odbudowy Wybrzeża, później jednak został odsunięty przez władze od służby publicznej; ostatnie lata życia spędził na emeryturze poświęcając się pracy naukowej. Autor wielu prac, m.in. Dysproporcje. Rzecz o Polsce przeszłej i obecnej (1932), Zarys dziejów gospodarczych świata, cz. I. Od starożytności do wybuchu wielkiej rewolucji francuskiej (1947), Nowoczesna chemia przemysłowa (1957), Dzieje chemii i przemysłu chemicznego (1962).

                                      

 

Nasi partnerzy

Tweety na temat @UR_Rzeszow