Ta strona używa cookie. Informacje o tym w jakich celach pliki cookie są używane znajdziesz w Polityce Prywatności.
W przeglądarce internetowej możesz określić warunki przechowywania i dostępu do cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.  
Zamknij

Konferencje w 2011 roku

Anna Habrat, Dobrochna Minich

Prof. G.L. Seidlera – życie i dzieło

25 listopada ubr. na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Rzeszowskiego odbyła się konferencja naukowa poświęcona pamięci prof. Grzegorza L. Seidlera, nauczyciela i rektora UMCS, zasłużonego dla rozwoju rzeszowskiego ośrodka akademickiego. Spotkanie zorganizowano w 5. rocznicę Jego śmierci. Organizatorami były: Towarzystwo Naukowe w Rzeszowie, Wydziały Prawa i Administracji Uniwersytetu Rzeszowskiego oraz Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

Profesor G.L. Seidler pełniąc funkcję rektora UMCS był orędownikiem powołania studiów uniwersyteckich w Rzeszowie. To z Jego inicjatywy utworzono Filię UMCS-u. W 1969 roku powstał Wydział Prawa i Administracji. W następnym roku drugi wydział - Ekonomii Przemysłu. To właśnie te dwa wydziały, wraz z ówczesną Wyższą Szkołą Pedagogiczną (powstała w 1965 r.) i zamiejscowym Wydziałem Wyższej Szkoły Rolniczej w Krakowie miały stanowić podwaliny pod uniwersytet w Rzeszowie. Marzenie to stało się faktem, ale dopiero pod koniec życia Profesora.

Prof. G.L. Seidler był wybitnym przedstawicielem teorii państwa i prawa, historii doktryn polityczno-prawnych, historykiem idei. Postulował konieczność uprawiania filozofii prawa w okresie kiedy w Polsce idea ta była powszechnie krytykowana. W ostatnich dwudziestu latach, gdy już był na emeryturze, Jego bibliografia wzbogaciła się o 96 pozycji, a tylko nieliczne z nich stanowiły kolejne wydania prac wcześniej opublikowanych. Przeżywszy 91 lat zmarł 28 grudnia 2004 roku. Pochowany został w Lublinie, na cmentarzu przy ulicy Lipowej.

W imieniu organizatorów konferencję otworzył i powitał gości dr hab. prof. UR Zbigniew Suraj, wiceprezes Towarzystwa Naukowego w Rzeszowie.
Następnie głos zabrała dr hab. Elżbieta Dynia, prof. nadzw. w UR, prorektor w Uniwersytecie Rzeszowskim oraz – w imieniu nieobecnego dziekana W P i A prof. dra hab. Stanisława Sagana – dr Marcin Niemczyk, prodziekan tego Wydziału. Już w tych pierwszych wystąpieniach można było usłyszeć pochwały i pełne życzliwości głosy pod adresem Profesora.

Na szczególną uwagę zasługiwało wystąpienie Pani Prorektor, która uwzględniając wypowiedzi Profesora oraz dokumenty ze sprawozdań z działalności UMCS nakreśliła Jego rolę w przygotowywaniu środowiska do powołania uniwersytetu w Rzeszowie. Prof. Seidler był pierwszym, który wystąpił z takim postulatem do ówczesnych władz oraz uzasadnił konieczność powołanie takiej placówki w naszym mieście. Szkoda, że później o Jego inicjatywach zapomniano.

Konferencja ta miała też w założeniu organizatorów przypomnieć rolę jaką ten Uczony odegrał w kształtowaniu naukowego środowiska prawniczego w Rzeszowie. Znalazło to odzwierciedlenie w wygłoszonych referatach. Pierwszy z nich, zatytułowany „Prof. Grzegorz Leopold Seidler (1913 - 2004) - życie i dzieło” opracował prof. dr hab. Antonii Pieniążek, dziekan WPiA UMCS w Lublinie. Kolejny, przygotowany przez prof. dra hab. Lecha Dubela i dra Jarosława Kostrubca (również z UMCS-u) nosił tytuł „Ewolucja metodologii historii doktryn polityczno-prawnych w ujęciach prof. G.L. Seidlera”. Kolejny, zatytułowany „G.L. Seidlera poszukiwanie idei ustrojowej. Filozoficzne oraz polityczne konteksty prawa i konstytucjonalizmu” opracowała mgr Dobrochna Minich (absolwentka WPiA UR, obecnie doktorantka WPiA UJ w Krakowie). Wszystkie te referaty te zostały opublikowane przez Towarzystwo Naukowe w Rzeszowie w serii „Wykłady – Komisja Nauk Prawnych”.

Pod nieobecność prof. A. Pieniążka przygotowane wcześniej wystąpienie zaprezentował Janusz  Minich wieloletni współpracownik Profesora i nauczyciel akademicki byłej  Filii UMCS-u.  Przedmiotem tego referatu  było przedstawienie biografii i założeń doktrynalnych koncepcji polityczno-prawnych G.L. Seidlera, które ulegały w toku Jego długiego życia ewolucji i przeobrażeniom. Profesor był erudytą, krytycznie nastawionym nie tylko do tego co czytał, ale i w stosunku do swoich poglądów. Pisał: „To co mnie zachwyca – to ludzka umiejętność wątpienia i spontaniczna życzliwość wobec ludzi. Cała moja filozofia sprowadza się do wątpliwości i nadziei. To jest postawa sceptyczna i jednocześnie wiara w zwycięstwo pozytywnych wartości” (Wątpliwości. Dubito ergo sum, Lublin 2002). Powyższe stwierdzenie oddaje najlepiej „naturę” Jego postawy badawczej. Referent zwrócił uwagę, że stanowisko Profesora ulegało ewolucji. Żył przecież długo, prowadząc do końca aktywne życie naukowe. Te zmiany warunkowane były także przez Jego postawę sceptyczną. Jak sam przyznał w pracy opublikowanej w 2000 r. - a więc na cztery lata przed śmiercią - „kiedyś odpowiadał mi monizm, głoszony przez psychologizm Petrażyckiego, usiłujący usprawnić ustrój przez właściwe uformowanie psychiki społeczeństwa – jego świadomości. Potem widziałem w marksizmie jedyną naukową metodę, pozwalającą celowo i skutecznie kształtować życie społeczeństwa. Ale kiedy poznałem prof. Isaiaha Berlina (miało to miejsce już w 1957 roku) i jego prace naukowe, uświadomiłem sobie, że ludzie dzięki swym wolnym wyborom przejawiają różnorodność świadczącą o ich człowieczeństwie. Wszelkie zaś monistyczne tendencje uszczęśliwiania ludzi na siłę są zbrodniczym uniformizmem, niszczącym miliony ludzi w imię przeróżnych »izmów«, czego dowiodły totalne reżimy naszego stulecia”(W poszukiwaniu idei ustrojowej, Lublin 2000). Z perspektywy tych założeń referent przedstawił ewolucję stanowiska doktrynalnego Profesora i „poplątany żywot jego człowieczeństwa”.

Na ewolucję metodologii historii doktryn polityczno-prawnych Prof. G.L. Seidlera zwrócili również uwagę kolejni referenci: prof. dr hab. Lech Dubel i dr Jarosław Kostrubiec. Podkreślili, że stanowisko Profesora w tej materii ulegało przeobrażeniom oraz, że to On zapoczątkował debatę naukową na ten temat. Szczególne znaczenie miały tu Jego Uwagi o metodzie opracowania historii doktryn politycznych, opublikowane w 1954 roku, w 42 numerze „Życie Szkoły Wyższej” oraz Studia z historii doktryn politycznych. Myśl polityczna starożytności, które pierwotnie ukazały się w Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, Sectio G w 1955 r. Zawarte tam tezy doprowadziły do polemiki z prof. Konstantym Grzybowskim. Wszystko to miało znaczny wpływ na „określenie” założeń metodologicznych tej dyscypliny naukowej oraz jej późniejszą instytucjonalizację w postaci powołania pierwszych katedr.

Mgr Dobrochna Minich w swoim wystąpieniu przedstawiła stanowisko Prof. G.L. Seidlera na temat filozoficzno-politycznych podstaw prawa i konstytucjonalizmu. Zagadnieniami tymi zajmował się od początków swojej pracy naukowej. Do końca swych dni poszukiwał naczelnej idei ustrojowej i zasad, na których byłaby ona oparta. Najpełniej przedstawił je w rozprawie W poszukiwaniu idei ustrojowej, która ukazała się w Lublinie w 2000 roku.
Konferencję zakończyło wystąpienie red. Izabelli Wlazłowskiej „Moje spotkania z Profesorem”, połączone z promocją jej książki Prof. G.L. Seidlera poplątany żywot, wydanej w Lublinie, w 2009 roku przez wydawnictwo System-Graf, z okazji sześćdziesięciolecia Wydziału Prawa i Administracji UMCS w Lublinie, którego jednym ze współtwórców był właśnie Profesor Seidler. Ta wybitna reportażystka z pasją i talentem przedstawiła Jego zmagania ze zmieniającą się rzeczywistością, w której przyszło mu żyć, tworzyć i budować Uniwersytet w Lublinie oraz w Rzeszowie, na miarę wykraczającą poza czas w którym przyszło mu to robić. Był to wizjoner, który całe swoje życie podporządkował temu celowi.
Warto kilka słów też poświęcić dyskusji jaka rozgorzała w pierwszej części konferencji, po wystąpieniach referentów. Dr Janusz Kisielewicz ze smutkiem stwierdził, że prace Profesora G. L. Seidlera są bardziej znane w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej, w Wielkiej Brytanii czy Niemczech i Austrii, gdzie również sporo publikował, niż w kraju. W największej bibliotece świata, w Bibliotece Kongresu Stanów Zjednoczonych można znaleźć prawie wszystkie te prace, w tym i te wydane w Polsce. Zdaniem zabierającego głos, to nie życie było poplątane, lecz w „poplątanych czasach” przyszło żyć Profesorowi, który był człowiekiem sukcesu, osiągnął wiele dzięki ciężkiej pracy, wytrwałości i umiejętności osiągania kompromisu.

Janusz Minich zwrócił uwagę na to, że Profesor G. L. Seidler był przy tym człowiekiem prawym, nie zazdrosnym o sukcesy innych. Nie skąpił swego talentu współpracownikom, a przede wszystkim swoim studentom.

Z kolei dr Magdalena Holzer oraz prof. dr hab. Jan Łukasiewicz podkreślili, iż prace Profesora G. L. Seidlera to nie tylko świadectwo rzetelnego warsztatu naukowego. Dzięki talentowi napisane zostały pięknym językiem, a „metafora, skrót i obraz” pozwalają bez problemu przebrnąć przez zawiłości omawianych zagadnień.

 Wiele kontrowersji wywołał problem „ścisłości” doktryn polityczno-prawnych. W tej kwestii głos zabrali: dr hab. prof. UR Z. Suraj, dr M. Niemczyk, dr J. Kostrubiec, dr J. Świeboda. Prodziekan, dr M. Niemczyk polemizował ze stwierdzeniem, że na Uniwersytecie Rzeszowskim nie pamięta się o Profesorze. Na poparcie tego stwierdzenia przytoczył kilka faktów. Nadal z Jego podręczników studenci uczą się i przygotowują do egzaminów, a sala Rady Wydziału Prawa i Administracji UR nosi właśnie Jego imię, by dać świadectwo Jego zasług.

Konferencja pokazała, że obowiązkiem uczelni jest zachowanie pamięci o Prof. G. L. Seidlerze i to nie tylko z okazji kolejnych rocznic Jego urodzin, czy śmierci. Dorobek naukowy, który pozostawił wymaga uporządkowania, dogłębnej interpretacji oraz kontynuacji.

Nasi partnerzy

Tweety na temat @UR_Rzeszow