Ta strona używa cookie. Informacje o tym w jakich celach pliki cookie są używane znajdziesz w Polityce Prywatności.
W przeglądarce internetowej możesz określić warunki przechowywania i dostępu do cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.  
Zamknij

Konferencje w 2008 roku

Czy prawo rozwiązuje sprawy współczesnego świata?

Konferencja „Prawo międzynarodowe wobec wyzwań współczesnego świata”,   została zorganizowana przez Zakład Prawa Międzynarodowego i Prawa Europejskiego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Rzeszowskiego. Uczestniczyło w niej  50 reprezentantów różnych ośrodków naukowych, Parlamentu i Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP. Obradowano w dniach 16-19 września br. w Jasionce koło Rzeszowa Uroczystego otwarcia konferencji dokonali: Rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego prof. dr hab. Stanisław Uliasz i  Kierownik Zakładu Prawa Międzynarodowego i Prawa Europejskiego Wydziału Prawa i Administracji UR dr hab. Elżbieta Dynia, prof. nadzw.

Pierwszą część konferencji rozpoczęło wystąpienie prof. dra hab. Zbigniewa Rudnickiego z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, na temat: „Prawo międzynarodowe publiczne wobec współczesnych zagrożeń zbiorowego bezpieczeństwa”. Autor zwrócił uwagę, że wydarzenia ostatnich lat, takie jak na przykład interwencja Izraela w południowym Libanie, pogłębiają tendencję do sprzecznego z Kartą Narodów Zjednoczonych, jednostronnego używania siły jako sposobu rozwiązywania sporów międzynarodowych. Jednocześnie podkreślił, że chociaż bywa, iż żywotne interesy państw zyskują priorytet przed normami prawa międzynarodowego, prawo to jest przestrzegane przez „prawie wszystkie państwa i prawie zawsze”. Jednak nie zawsze prawo międzynarodowe nadąża za nowymi zjawiskami występującymi w społeczności międzynarodowej takimi na przykład jak terroryzm, przestępczość zorganizowana, ludobójstwo i wojny domowe, co wskazuje na potrzebę gruntownej reformy systemu prawa międzynarodowego. 

Kolejny referat, na temat: „Doktryna wojny sprawiedliwej a problem legalności tak zwanej interwencji humanitarnej we współczesnym prawie międzynarodowym”, wygłosił prof. dr hab. Roman Kwiecień z Uniwersytetu Marii Curie – Skłodowskiej w Lublinie. Autor dokonał analizy pojęcia i tradycji wojny sprawiedliwej. Podkreślił, że tradycja wojny sprawiedliwej jest zbiorem doktryn, których początków można dopatrywać się w szkole greckiej i poglądach stoików, a przejętej przez Cycerona i transponowanej do szkoły rzymskiej i wczesnego chrześcijaństwa. W tradycji wojny sprawiedliwej koegzystują dwa pojęcia: pokój i sprawiedliwość, a trzy podstawowe założenia wojny sprawiedliwej to słuszna przyczyna, właściwe intencje i legalność działań. Profesor zauważył, że na przestrzeni wieków tradycja wojny sprawiedliwej była w różny sposób recypowana i interpretowana. Odnosząc prawo do interwencji humanitarnej do tradycji wojny sprawiedliwej podkreślił, że prawo to ma umocowanie w wartościach i założeniach wojny sprawiedliwej, a słuszne jej przesłanki są tożsame z zasadami wojny sprawiedliwej (zasadą proporcjonalności czy zakazem używania określonych rodzajów broni). W tej sytuacji podejmowanie działań zbrojnych, jako środka ostatecznego w sytuacji rażącego naruszania praw człowieka, jest mniejszym złem aniżeli powstrzymywanie się od działań, a użycie siły zbrojnej bez odniesienia do wartości jest jedynie napaścią.

Prof. dr hab. Anna Przyborowska – Klimczak z Uniwersytetu Marii Curie – Skłodowskiej w Lublinie, w swoim wystąpieniu przedstawiła „Rozwój prawnomiędzynarodowej ochrony dziedzictwa kulturalnego”. Zauważyła, że międzynarodowa ochrona dziedzictwa kulturalnego, która jest obiektem zainteresowania państw i innych podmiotów, ze względu na dobro całej ludzkości, nie jest niestety wystarczająco gwarantowana przyjmowanymi instrumentami prawnymi. Dokonując analizy uregulowań zawartych w konwencjach dotyczących ochrony dziedzictwa kulturowego i kulturalnego (materialnego i niematerialnego), wskazała na obowiązek eliminowania zagrożeń i podejmowania działań protekcjonistycznych nakierowanych na ochronę tego rodzaju dziedzictwa.

Kolejna referentka, dr Edyta Lis z Uniwersytetu Marii Curie – Skłodowskiej w Lublinie, przedstawiła „Atrybucje odpowiedzialności prawnomiędzynarodowej państwa za akty sprzeczne z prawem międzynarodowym”. Przeprowadziła analizę przesłanek skutkujących powstaniem i przypisaniem odpowiedzialności państwu, jako podmiotowi prawa międzynarodowego. Podsumowując wystąpienie autorka stwierdziła, że reguły odnoszące się do realizacji odpowiedzialności prawnomiędzynarodowej są przestrzegane.

Dr Joanna Połatyńska z Uniwersytetu Łódzkiego, w wystąpieniu na temat: „Słuszność (equity) jako źródło prawa międzynarodowego”, wskazała na brak możliwości jej stosowania jako źródła porządkującego, a jednocześnie orzekania wbrew zasadzie słuszności. Podsumowując rozważania na temat roli zasady słuszności, stwierdziła, że ma ona charakter uzupełniający w stosunku do źródeł prawa międzynarodowego.             

W dyskusji, która miała miejsce po tej części obrad, głos zabrali: mgr Andrzej Makarewicz z Ministerstwa Spraw Zagranicznych, prof. dr hab. Jerzy Kranz z Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania im. L. Koźmińskiego w Warszawie, prof. dr hab. Janina Ciechanowicz - McLean z Uniwersytetu Gdańskiego, prof. dr hab. Maria Frankowska, dr Artur Kozłowski z Uniwersytetu Wrocławskiego i prof. dr hab. Jerzy Menkes ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Uwagi uzupełniające swoje wystąpienia wygłosili także prof. dr hab. Roman Kwiecień z Uniwersytetu Marii Curie – Skłodowskiej w Lublinie, prof. dr hab. Anna Przyborowska – Klimczak z Uniwersytetu Marii Curie – Skłodowskiej w Lublinie oraz dr Joanna Połatyńska z Uniwersytetu Łódzkiego.   

W drugiej części konferencji, jako pierwszy wystąpił dr Tomasz Kamiński z Uniwersytetu Warszawskiego z referatem na temat: „Status prawnomiędzynarodowy Zatoki Syrt”. W swoim wystąpieniu przedstawił zagadnienie delimitacji wód Zatoki Syrt. Odniósł się także do problemu kwestionowanych przez Stany Zjednoczone, a zgłaszanych przez Libię roszczeń do wód zatoki.

Mgr Magdalena Słok z Uniwersytetu Warszawskiego w wystąpieniu na temat: „Negocjacje Rundy z Doha – wybrane aspekty”, poruszyła kwestię mandatu negocjacyjnego z Doha, omówiła główne założenia deklaracji ministerialnej z Doha oraz przedstawiła różne aspekty konwencji dotyczących ochrony środowiska. Zwróciła także uwagę na konieczność liberalizacji handlu towarami prośrodowiskowymi i poddała analizie definicję tego rodzaju towaru.

Prof. dr hab. Mieczysława Zdanowicz i dr Anna Doliwa – Klepacka z Uniwersytetu w Białymstoku zaprezentowały referat na temat: „Polityka wizowa Unii Europejskiej”. Autorki przedstawiły proces zintegrowania polityki wizowej w ramach Unii Europejskiej i jej aspekty, wskazały na istnienie listy państw trzecich objętych obowiązkiem wizowym i wspólnego wzoru wniosku wizowego. Przeanalizowały także kwestię środków odwoławczych, zwracając uwagę na brak jednolitych procedur w tym zakresie i realizację zasady wzajemności pomiędzy państwami członkowskimi i państwami objętymi obowiązkiem wizowym. Zasygnalizowały również proces tworzenia wizowego systemu informacyjnego, którego uruchomienie zaplanowano na maj 2009 roku.     

Problematykę tematu: „Kontrola konstytucyjna prawa europejskiego” przedstawiła dr Danuta Kabat z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Odnosząc się do roli Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości jako sądu konstytucyjnego, zwróciła uwagę na pewne korelacje jakie zachodzą pomiędzy Trybunałem a amerykańskim Sądem Najwyższym. Autorka przedstawiła także tezę, że Wspólnoty Europejskie to organizacje międzynarodowe działające w oparciu o zasady federalne.

Kolejnym referentem był dr Wojciech Konaszczuk z Uniwersytetu Marii Curie – Skłodowskiej w Lublinie, który poddał analizie „Wybrane zagadnienia energetyczne Unii Europejskiej”. Referent przedstawił główne założenia i zasady wyrażone w Karcie Energetycznej z 1994 roku, która jest podstawą formalnoprawną dla obrotu energią. Poruszył także problem systemu bezpieczeństwa obrotu energią i jego zależności od politycznego układu sił w Europie, obrazowane załamaniami tego systemu powodowanymi wypowiadaniem umów o dostawę energii przez największe spółki.         

Drugą część konferencji zakończyło wystąpienie mgra Tomasza Dubowskiego z Wyższej Szkoły Administracji Publicznej w Białymstoku na temat: „Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa Unii Europejskiej w świetle postanowień Traktatu z Lizbony”. W swoim wystąpieniu Autor skupił się na trybie podejmowania decyzji i mechanizmach funkcjonujących w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.

W dyskusji, sprowokowanej tą częścią obrad, głos zabrali: prof. dr hab. Janina Ciechanowicz - McLean z Uniwersytetu Gdańskiego, prof. dr hab. Jerzy Kranz z Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania im. L. Koźmińskiego w Warszawie, dr Danuta Kabat z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, prof. dr hab. Jerzy Menkes ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, dr Wojciech Konaszczuk z Uniwersytetu Marii Curie – Skłodowskiej w Lublinie, dr Artur Kozłowski z Uniwersytetu Wrocławskiego, prof. dr hab. Roman Kwiecień z Uniwersytetu Marii Curie – Skłodowskiej w Lublinie, dr Brygida Kuźniak z Uniwersytetu Jagiellońskiego i dr Danuta Kabat z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.   

W kolejnym dniu konferencji pierwszy referat pod tytułem: „Polska a Karta Praw Podstawowych” zaprezentowała dr Brygida Kuźniak z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Referentka przybliżyła uczestnikom rzeszowskiej konferencji problematykę ochrony praw człowieka w ramach Unii Europejskiej, głównych zasad i mocy wiążącej Karty Praw Podstawowych oraz Protokołu Brytyjskiego, do którego przyłączyła się Polska.

Kolejny referent, dr Adam Wiśniewski z Uniwersytetu Gdańskiego, zaprezentował „Uwagi o zastosowaniu doktryny marginesu oceny w prawie międzynarodowym”. Zdefiniował pojęcie marginesu oceny jako konstrukcję umożliwiającą organom stosującym prawo międzynarodowe (Europejski Trybunał Praw Człowieka, organy wspólnotowe, Komitet Praw Człowieka) wykorzystywanie dyskrecjonalności modyfikującej proces oceny danego stanu faktycznego, w odniesieniu do norm niedookreślonych. Dokonując całościowej oceny doktryny marginesu oceny stwierdził, że mimo iż może ona stanowić pole do nadużyć, zasługuje na pozytywną ocenę, ponieważ dzięki niej sądy międzynarodowe, które ją stosują, mogą rozwijać standardy konwencji.

Mgr Andrzej Makarewicz z Ministerstwa Spraw Zagranicznych w swoim wystąpieniu na temat: „Bezpieczeństwo człowieka (Human security) - cel nowego ładu światowego”, podkreślał konieczność ochrony i upodmiotowienia człowieka w celu zapewnienia jego bezpieczeństwa. Wyraził także pogląd o konieczności redefinicji pojęcia bezpieczeństwa międzynarodowego i suwerenności, ze względu na rosnącą współzależność państw i globalne zagrożenia.

Problematykę zagadnienia „Globalne prawo administracyjne: pojęcie, struktura wewnętrzna, zasady” przedstawił dr Marek Zieliński z Uniwersytetu Śląskiego. Dowodził, że posiadanie i korzystanie z instrumentów właściwych prawu administracyjnemu jest charakterystyczne nie tylko dla organów wewnętrznych. Zdaniem Autora globalne prawo administracyjne jest zestawem instrumentów, przeniesionych z administracyjnego prawa krajowego na grunt prawa międzynarodowego. Podkreślenia wymaga także fakt, że w ramach administracji globalnej (administracyjnej przestrzeni globalnej) zaciera się podział między prawem międzynarodowym a prawem wewnętrznym.

Kolejnym referentem był mgr Marcin Menkes ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, który poświęcił swoje wystąpienie tematowi: „Ewolucja podmiotowości funkcjonalnej organizacji międzynarodowych”. Autor przedstawił strukturę, zasady działania oraz ewolucję podmiotowości funkcjonalnej Economic and Financial Organisation. Przeanalizował także zagadnienie podmiotowości funkcjonalnej w orzecznictwie oraz wyraził pogląd, że największy wpływ na ewolucję podmiotowości ma praktyka.

Dr Agata Wnukiewicz – Kozłowska z Uniwersytetu Wrocławskiego wystąpiła z referatem na temat: „Prawo międzynarodowe wobec rozwoju współczesnej medycyny”. Sprecyzowała co mieści się w pojęciu współczesnej medycyny (m. in. klonowanie człowieka, prokreacja wspomagana genetycznie, inżyniera genetyczna, eugenika) i z jakimi niebezpieczeństwami się wiąże. Omówiła pojęcia i stosunek prawa do klonowania terapeutycznego i prokreacyjnego, eugeniki, encefalopatii i transplantologii oraz zasygnalizowała problem rozpowszechniającej się turystyki medycznej. Przedstawiła również główne założenia konwencji bioetycznej przyjętej w ramach Rady Europy. Natomiast w związku z brakiem wiążących uniwersalnych regulacji prawnych podkreślała konieczność ustalenia minimalnych standardów w tym zakresie.

Dr Dorota Pyć z Uniwersytetu Gdańskiego poświęciła swoje wystąpienie  „Prawnej ochronie oceanu światowego”. Zdefiniowała pojęcie oceanu światowego, jako tak zwaną słoną powłokę ziemi, którą tworzą wszystkie morza, oceany, zatoki i cieśniny. Omówiła podstawowe zasady i cele prawa oceanu oraz przedstawiła podstawowe zagadnienia i problemy związane z jego ochroną. Wskazała także na konieczność koordynacji działań w zakresie ochrony oceanu światowego i zintegrowanego charakteru jego zarządzania.

Mgr Anna Richards z Uniwersytetu Łódzkiego zaprezentowała referat pod tytułem: „Ochrona podwodnego dziedzictwa kulturowego - status prawny wraków w prawie międzynarodowym”. Omówiła ogólne założenia Konwencji o ochronie podwodnego dziedzictwa kulturowego z 2002 roku. Podsumowując podkreśliła, że analizowana przez nią Konwencja nie stanowi w pełni ukształtowanego instrumentu prawnego.

W kończącej obrady dyskusji głos zabrali: dr Danuta Kabat z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, prof. dr hab. Zbigniew Rudnicki z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, dr Adam Wiśniewski z Uniwersytetu Gdańskiego, prof. dr hab. Anna Przyborowska – Klimczak z Uniwersytetu Marii Curie – Skłodowskiej w Lublinie, prof. dr hab. Maria Frankowska, prof. dr hab. Janina Ciechanowicz - McLean z Uniwersytetu Gdańskiego oraz mgr Andrzej Makarewicz z Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Odpowiadając na pytania biorących udział w dyskusji, uwagi uzupełniające swoje wystąpienia wygłosili: dr Adam Wiśniewski z Uniwersytetu Gdańskiego, dr Marek Zieliński z Uniwersytetu Śląskiego oraz dr Dorota Pyć z Uniwersytetu Gdańskiego.

Zorganizowana przez Zakład Prawa Międzynarodowego i Prawa Europejskiego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Rzeszowskiego konferencja była doskonałą okazją do wymiany poglądów na aktualne problemy współczesnego prawa międzynarodowego. Wystąpienia jej uczestników oraz gorące dyskusje pokazały jakie wyzwania stawia przed prawem międzynarodowym współczesny świat i jak bardzo potrzebne są  reformy niektórych z jego obszarów.

Lidia Hałoń - Chełpa

Nasi partnerzy

Tweety na temat @UR_Rzeszow